فارسی
تلاش کشورهای میانجی برای احیای مذاکرات ایران و آمریکا در حالی شدت گرفته که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشبینی کرده بود این مذاکرات در هفته جاری از سر گرفته خواهد شد. این تحولات در بستر تنشهای جاری در خاورمیانه و اختلاف بر سر تنگه هرمز رخ میدهد.
یک مقام آگاه از مذاکرات روز دوشنبه ششم مهر به خبرگزاری رویترز گفت انتظار میرود میانجیها در همان روز یا سهشنبه، گفتوگوهای جداگانهای با آمریکا و ایران برگزار کنند. بر اساس این گزارش، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و میانجیهای قطری نیز در آمریکا حضور خواهند داشت. همچنین، مذاکرات ایران و آمریکا یکی از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظهبهلحظه مهمترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکههای اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
محور مذاکرات؛ پیشنهاد اصلاحشده ایران
به گفته همین مقام، محور این دور از مذاکرات نسخه اصلاحشدهای از پیشنهاد هفتروزه ایران خواهد بود. این پیشنهاد پیشتر از سوی تهران در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه شده است.
طرح آتشبس ایران که عراقچی در سازمان ملل مطرح کرد، خواستار آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، لغو تحریمهای نفتی و پایان محاصره دریایی آمریکا بود. در مقابل، ایران متعهد میشد تنگه هرمز را پس از هفت روز بازگشایی کند.
خبرگزاری ایسنا نیز دیدار وزیر خارجه جمهوری اسلامی با میانجیها در نیویورک را تأیید کرده است. این خبرگزاری نوشت طرفین «آخرین پیشنهادها و دیدگاهها درباره شرایط موجود» را بررسی میکنند. همچنین تأکید شد که در این دیدار نمایندهای از آمریکا حضور نخواهد داشت.
فشار بر تهران برای امتیاز هستهای
از سوی دیگر، روزنامه آمریکایی وال استریت جورنال روز یکشنبه در گزارشی به نقل از منابعی در خاورمیانه نوشت که میانجیها تلاش میکنند مذاکرات را از طریق فشار بر تهران درباره پرونده هستهای احیا کنند. نام این منابع در گزارش ذکر نشده است.
بر اساس این گزارش، واسطههای صلح میکوشند با واداشتن جمهوری اسلامی به دادن امتیازی هستهای به آمریکا، روند آتشبس را به صلح ختم کنند. هدف آنها جلوگیری از بالا گرفتن دوباره آتش جنگ در منطقه است.
با این حال، منابع وال استریت جورنال شانس موفقیت این راهکار را زیاد ندانستهاند. در این گزارش آمده است: «ایران زیاد نشانهای از این که آماده گفتوگو درباره برنامه اتمی خود است از خود بروز نداده است.»
در همین زمینه، دونالد ترامپ بارها گفته است که برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای وارد این کارزار شده است. این اظهارات در پی طولانیتر شدن جنگ و بالا گرفتن تنشها بیان شدهاند.
رد پیشنهاد ایران از سوی آمریکا
گزارش وال استریت جورنال پس از آن منتشر شد که ترامپ روز چهارم مهر تأیید کرد پیشنهاد جمهوری اسلامی برای بازگشایی فوری تنگه هرمز را رد کرده است. او پیش از ترک کاخ سفید در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «من پیشنهاد آنها را رد کردهام. آنها میخواهند توافقی انجام دهند که بر اساس آن تنگه را فوراً باز کنند، چون بهشدت در حال شکست خوردن هستند.»
سفیر آمریکا در سازمان ملل نیز روز یکشنبه پیشنهاد ایران را «تلاشی منفعتطلبانه» خواند. او گفت ایرانیها میدانستند این پیشنهاد قابل قبول نیست.
عراقچی اندکی بعد در گفتوگو با NBC آنچه را «اتهامهای قدیمی و اثباتنشده» خواند، رد کرد. او گفت: «ما آمادهایم تنگه را باز کنیم، به شرط آنکه آمریکا اقدامات مشخصی انجام دهد. این خواستهها جدید نیستند و از ناکجا نیامدهاند.»
وضعیت تنگه هرمز و فشار اقتصادی بر ایران
به نوشته وال استریت جورنال، آمریکا بیش از گذشته اطمینان پیدا کرده که محاصره دریاییاش تأثیر شدیدی بر اقتصاد ایران گذاشته است. در همین حال، مقامهای آمریکایی و کشورهای حاشیه خلیج فارس میگویند ایران در حال از دست دادن کنترل خود بر تنگه هرمز است.
تنگه هرمز آبراهی حیاتی برای انتقال نفت خام و اقتصاد جهانی است. میلیونها بشکه نفت از این مسیر عبور میکند.
ترامپ روز یکشنبه اعلام کرد مقادیر بیسابقهای نفت در ابتدای هفته از این آبراه عبور کرده است. در مقابل، رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران از ادامه شلیک به سوی کشتیهای در حال عبور از مسیر جنوبی تنگه هرمز خبر دادهاند.
