فارسی
خانوادههای شماری از قربانیان کشتار اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در اقدامی هماهنگ در شبکههای اجتماعی، از جمله شبکه X، به سخنان مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل اعتراض کردند. پزشکیان در سخنرانی خود مدعی شده بود که معترضان توسط آمریکا و اسرائیل «تهییج شده و اسلحه به دست گرفته بودند». این گزارش به موضوع اعتراض خانوادههای قربانیان دیماه به پزشکیان میپردازد.
این خانوادهها در پیام مشترک خود تأکید کردند که عزیزانشان در زمان اعتراضات مسلح نبودهاند. همچنین تصریح کردند که آنها برای هیچ کشور خارجی فعالیت نمیکردند. همچنین، اعتراض خانوادههای قربانیان دیماه به پزشکیان از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظهبهلحظه مهمترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکههای اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
سخنرانی پزشکیان در سازمان ملل
پزشکیان روز چهارشنبه، اول مهر، در هشتاد و یکمین نشست سران مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک سخنرانی کرد. او در بخشی از سخنانش به تجمعهای شبانه حامیان حکومت اشاره کرد.
پزشکیان گفت: «ملت ایران در هفت ماه گذشته، مردم ما هر شب در خیابان بودند برای اینکه… اجازه ندن کسانی را که آمریکا و اسرائیل تهییج کرده بود، اسلحه دستشان داده بود، دستشان بیایند و ناامنی در داخل کشور ایجاد کنند.»
پاسخ خانوادههای قربانیان
خانوادههای تعدادی از کشتهشدگان در پیام مشترک خود نوشتند: «من شهادت میدهم که برادر [یا پدر] من مسلح نبود و برای هیچ دولت خارجی فعالیت نمیکرد. من خواهان حقیقت و عدالت و پاسخگویی هستم.»
این پیام مشترک تَگ کمیساریای حقوق بشر سازمان ملل را نیز دارد. از جمله خانوادههایی که این پیام را منتشر کردند میتوان به پسر مسعود پیرمرادیان، خواهر علی محمدی، خواهر سینا کاظمی، دختر حسین ناصری، خواهر بابک صادقی محسنی، خواهر احمد خسروانی، خواهر پرهام آقامحمدی و خواهر عماد مودتیپور اشاره کرد.
روایت جمهوری اسلامی از اعتراضات دیماه
مقامهای جمهوری اسلامی از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ به عنوان «اغتشاشات» و حتی «کودتا» یاد میکنند. آنها مدعی هستند که معترضان بهویژه در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه به تحریک اسرائیل و آمریکا به خیابانها آمده بودند.
اعتراضات دیماه از تجمع بازاریهای تهران در پی افزایش قیمت دلار آزاد آغاز شد. اما به سرعت به سراسر کشور گسترش یافت. معترضان با شعار علیه حکومت و علی خامنهای خواستار تغییر حکومت شدند.
از ویژگیهای این دوره از اعتراضات گستردگی و شمار زیاد معترضان بود. به گفته نزدیکان حکومت، نیروهای حکومتی غافلگیر شدند و چند شهر از جمله مشهد دستکم برای ساعاتی به دست مردم افتاد.
در پی این وقایع، نیروهای حکومتی به کشتار معترضان دست زدند. جان هزاران نفر بهویژه در شبهای ۱۸ و ۱۹ دیماه گرفته شد.
آمار قربانیان؛ اختلاف میان ارقام رسمی و گزارشهای مستقل
سازمان حقوق بشر ایران در تازهترین گزارش خود فهرست بیش از ۴۲۰۰ جانباخته را منتشر کرد. بر اساس این گزارش، در میان کشتهشدگان شناساییشده دستکم ۴۲۰ زن و ۲۸۱ نفر زیر ۱۸ سال وجود دارند.
افزون بر این، ۲۵ نفر از قربانیان کمتر از ۱۴ سال داشتهاند. کمسنترین قربانی ثبتشده تنها چهار ماه و نیم داشته است.
در مقابل، جمهوری اسلامی پیشتر شمار جانباختگان را ۳۱۱۷ نفر اعلام کرده بود. سازمان حقوق بشر ایران اما میگوید فهرست رسمی حکومت کامل نیست. به گفته این سازمان، نام دستکم ۲۷ نفر که در فهرستهای رسمی برخی فرمانداریها آمده و ۲۰ نفر دیگر که نامشان در رسانههای حکومتی منتشر شده، در فهرست دفتر رئیسجمهور وجود ندارد.
درخواست سازمان عفو بینالملل برای پیگیری بینالمللی
سازمان عفو بینالملل همزمان با گذشت شش ماه از سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ بیانیهای صادر کرد. این سازمان اعلام کرد که در ایران «هیچ چشماندازی برای تحقق عدالت وجود ندارد».
از این رو، سازمان عفو بینالملل تأکید کرد که دادخواهی قربانیان باید از مسیرهای عدالت کیفری بینالمللی دنبال شود. این سازمان این امر را «اولویتی فوری و غیرقابل مذاکره» توصیف کرد.
