نفت عرب‌های خلیج فارس از محاصره عبور می‌کند

داده‌های تازه مؤسسه ردیابی نفتکش‌ها «تانکرترکرز» نشان می‌دهد در شصت روز گذشته، هیچ محموله‌ای از نفت خام ایران از خط محاصره دریایی آمریکا عبور نکرده است. این محاصره در مرز دریای عمان و دریای عرب برقرار است. در همین مدت، صادرات نفت خام شش کشور عرب منطقه از همین محدوده به‌طور متوسط روزانه نزدیک به هشت میلیون بشکه بوده است.

صادرات نفت کشورهای عرب بدون وقفه ادامه دارد

تانکرترکرز روز شنبه ۲۱ شهریور این آمار را منتشر کرد. بر اساس این گزارش، نفت خام عراق، کویت، عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی و عمان با میانگین روزانه ۷ میلیون و ۸۵۰ هزار بشکه از این خط عبور کرده است.

برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.

افزون بر این، در برخی روزها حجم صادرات بسیار بالاتر از میانگین بوده است. برای نمونه، در ۹ اوت حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه نفت خام از این خط گذشت. در ۲۵ اوت نیز این رقم به نزدیک ۱۴ میلیون بشکه رسید.

به‌طور متوسط روزانه پنج نفتکش حامل نفت این کشورها از محدوده مورد بررسی عبور کرده‌اند. در مقابل، تانکرترکرز تأکید می‌کند در تمام این مدت «حتی یک بشکه» نفت خام ایران از این خط نگذشته است.

در همین راستا، خبرگزاری رویترز اوایل شهریور بر اساس داده‌های کپلر، ورتکسا و تانکرترکرز گزارش داد که از زمان برقراری دوباره محاصره در ۲۳ تیرماه، هیچ محموله‌ای از نفت خام ایران موفق به عبور از تنگه هرمز نشده است. همچنین هیچ محموله‌ای راهی چین نشده است.

از سوی دیگر، فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، روز شنبه اعلام کرد نیروهای آمریکایی در شصت روز گذشته مسیر ۱۰۰ کشتی تجاری را تغییر داده‌اند. این فرماندهی افزود هیچ کشتی‌ای بدون اجازه نیروهای آمریکایی از محاصره عبور نکرده است.

در همین زمینه، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، هفته گذشته گفت عملیات دریایی ایالات متحده به افزایش تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز کمک کرده است. به گفته او، اکنون روزانه بیش از ۹ میلیون بشکه نفت از این تنگه عبور می‌کند.

فشار بر درآمد نفتی ایران

این آمار چند روز پس از گزارش روزنامه وال‌استریت جورنال منتشر شد. آن گزارش بر اساس داده‌های شرکت کپلر نوشته بود که درآمد نفتی ایران به‌شدت تحت فشار قرار گرفته است.

بر اساس این گزارش، ایران همچنان مقادیر محدودی نفت را در داخل خلیج فارس بارگیری می‌کند. با این حال، این محموله‌ها پشت خط محاصره باقی مانده‌اند. میزان بارگیری در ماه اوت به حدود ۲۵۵ هزار بشکه در روز رسید که ۸۵ درصد کمتر از میانگین ماه‌های فوریه تا آوریل است.

بر اساس برآورد کپلر، ذخایر نفت ایران در نفتکش‌های خارج از منطقه از حدود ۹۰ میلیون بشکه در میانه ژوئیه به حدود ۲۹ میلیون بشکه در اوایل سپتامبر کاهش یافته است. در نتیجه، بخشی از درآمد نفتی ایران هنوز از همین ذخایر تأمین می‌شود.

روزانه حدود یک میلیون بشکه از این ذخایر، عمدتاً به چین، تحویل داده می‌شود. در صورت ادامه این روند، این ذخیره ممکن است تا میانه اکتبر به پایان برسد. پرداخت پول محموله‌های پیشین نیز احتمالاً تا میانه دسامبر ادامه خواهد داشت.

روایت‌های متفاوت مقام‌های ایران

مقام‌های جمهوری اسلامی در هفته‌های اخیر روایت‌های متفاوتی از وضعیت صادرات نفت ارائه کرده‌اند. عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، اواخر مرداد در گفت‌وگو با صداوسیما صریحاً گفت ایران «صادرات نفت ندارد». او افزود کاهش درآمدهای نفتی، مالیاتی و حق بیمه تأمین اجتماعی بر تمام بخش‌های اقتصاد تأثیر گذاشته است.

پیش از آن، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، نیز گفته بود «نفتی که قبلاً می‌فروختیم، الان نمی‌توانیم بفروشیم». با این حال، محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت ایران، بعدتر اعلام کرد «فروش نفت متوقف نشده» است.

به گفته پاک‌نژاد، با وجود کاهش صادرات، تحویل نفت به مشتریان در آب‌های دور همچنان ادامه دارد. او هفته گذشته نیز گفت روند فروش و تحویل نفت در فاصله هزاران کیلومتری از خلیج فارس و دریای عمان انجام می‌شود. در عین حال، او از ارائه آمار مشخص در این باره خودداری کرد.

چین عمده‌ترین خریدار نفت ایران است. پیش از برقراری محاصره دریایی، ایران با استفاده از «ناوگان سایه» و روش‌های پنهان‌سازی منشأ محموله‌ها، بخش قابل توجهی از نفت خود را به پالایشگاه‌های خصوصی چینی می‌فروخت. بر اساس گزارش رویترز، تفاوت محاصره کنونی با دوره‌های قبلی تحریم در این است که این بار خروج محموله‌های جدید نفت خام ایران از منطقه به‌طور کامل متوقف شده است.