فارسی
سقوط آزاد مشروعیت در سایه فراخوان رضا پهلوی اکنون به واقعیتِ ملموس خیابانهای ایران در ژانویه ۲۰۲۶ تبدیل شده است. شامگاه پنجشنبه، محلههای مختلف پایتخت شاهد یکی از گستردهترین تجمعات اعتراضی در سالهای اخیر بود. مردم تهران در پاسخ به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، دیوار ترس را فرو ریختند و به خیابانها آمدند. شاهدان عینی از فریادهای «مرگ بر دیکتاتور» خبر میدهند که از پشتبامها و خیابانها طنینانداز شده است. همزمان با آغاز این خیزش، حاکمیت بلافاصله اینترنت و خطوط تلفن را بهطور کامل قطع کرد. نهادهای ناظر بینالمللی مانند نتبلاک، این اقدام را نشانه هراس حاکمیت از گسترش سازمانیافته اعتراضات میدانند. قطع ارتباطات در ایران معمولاً پیشدرآمدی برای آغاز سرکوبهای تند نظامی و امنیتی محسوب میشود.
فراخوان پهلوی؛ آزمون نفوذ و فشار بینالمللی
شاهزاده رضا پهلوی در بیانیهای از ملت ایران خواست تا به صورت جبههای واحد علیه حاکمیت بایستند. او هشدار داد که دنیا و دولت دونالد ترامپ با دقت نظارهگر رفتارهای سرکوبگرانه تهران هستند. او تاکید کرد که هرگونه خشونت علیه معترضان، پیامدهای سنگین بینالمللی برای جمهوری اسلامی خواهد داشت. این فراخوان در حالی منتشر شد که محبوبیت نمادهای دوران پهلوی در شعارهای خیابانی به شدت افزایش یافته است. مردم در بسیاری از نقاط فریاد میزدند: «رضا شاه روحت شاد» یا «پهلوی برگرد». این شعارها فراتر از یک نوستالژی، نشاندهنده نفی کامل مشروعیت مذهبی و سیاسی فعلی است.
بنبست اقتصادی، هشدار ترامپ و دولت مارک کارنی
علاوه بر فشارهای سیاسی، سقوط آزاد مشروعیت در سایه فراخوان رضا پهلوی با فروپاشی کامل ریال گره خورده است. نرخ دلار در بازارهای تهران به رقم بیسابقه ۱.۴۷ میلیون ریال رسیده و معیشت مردم را نابود کرده است. دولت مارک کارنی در کانادا و دولت ترامپ در واشینگتن، فشارهای دیپلماتیک را به اوج رساندهاند. ترامپ صراحتاً هشدار داده که در صورت کشتار معترضان، ایالات متحده به نجات آنها خواهد آمد. این تهدیدها در کنار سقوط اخیر نیکلاس مادورو، حاکمیت ایران را در وضعیت انزوای مطلق قرار داده است. بازارهای سنتی در شهرهای مختلف نیز در حمایت از اعتصابات سراسری کرکرهها را پایین کشیدهاند. «برای پیگیری لحظهبهلحظه مهمترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکههای اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.»
آمار قربانیان و هراس از سقوط نهایی
گزارشهای حقوق بشری از کشته شدن ۳۹ نفر و بازداشت بیش از ۲۲۶۰ نفر در ۹ روز اخیر حکایت دارد. حاکمیت برای شناسایی معترضان به استفاده از پهپادهای شناسایی روی آورده است. با این حال، تداوم حضور مردم در ۳۱۰ نقطه کشور، نشاندهنده عبور از «نقطه بازگشتناپذیر» است. نبردهای پراکنده در شهرهایی مانند لردگان و چناران، از فرسودگی نیروهای امنیتی حکایت میکند. به نظر میرسد جمهوری اسلامی دیگر ابزاری برای بازگرداندن ثبات، جز سرکوب عریان ندارد. اما تجربه نشان داده است که گلولهها نمیتوانند بر گرسنگی و خواست ملی برای تغییر غلبه کنند.
