مجله Time در گزارشی که روز سهشنبه ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، احتمال طرحریزی ایران برای استفاده از بمب کثیف در خاک آمریکا را بررسی کرد. این گزارش به قلم میراندا جیارتنم نوشته شده است. پیش از آن، CNN به نقل از هفت مقام آمریکایی گزارش داده بود که اطلاعات تازه از برنامهریزی احتمالی ایران برای هدف قرار دادن مقامهای ارشد دولت ترامپ در واشنگتن حکایت دارد. این گزارش به موضوع تهدید بمب کثیف ایران میپردازد.
این اطلاعات از احتمال پنهانسازی مواد لازم برای ساخت بمب در خاک آمریکا حکایت میکند. با این حال مقامهای آمریکایی درباره اعتبار این ادعا و توانایی تهران برای اجرای چنین حملهای اختلافنظر دارند. New York Times نیز پیشتر از انتقال ارزیابی اطلاعاتی اسرائیل درباره احتمال استفاده ایران از سلاح شیمیایی به واشنگتن خبر داده بود. همچنین، تهدید بمب کثیف ایران از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظهبهلحظه مهمترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکههای اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، در واکنش به این گزارشها هر دو رسانه را به فضاسازی جنگطلبانه و مشارکت در عملیات رسانهای علیه ایران متهم کرد.
موضع آمریکا: تهدید قریبالوقوع نیست
منابع آمریکایی تأکید کردهاند که اطلاعات موجود لزوماً به معنای قریبالوقوع بودن حمله نیست. ایران ممکن است صرفاً در حال فراهم کردن گزینههایی برای اقدام احتمالی آینده باشد. کاخ سفید در بیانیهای به CNN گفت که در حال حاضر هیچ تهدید معتبری علیه خاک آمریکا وجود ندارد.
آندره کارسون، عضو دموکرات کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان، نیز به CNN گفت این کمیته از این نوع گزارشها زیاد دریافت میکند. به گفته او، بسیاری از این گزارشها هرگز علنی نمیشوند.
بمب کثیف چیست؟
بمب کثیف ترکیبی از مواد منفجره متعارف مانند دینامیت یا TNT و مواد رادیواکتیو است. این سلاح یک بمب هستهای محسوب نمیشود. قدرت انفجار آن میلیونها بار کمتر از بمب اتمی است و بقایای رادیواکتیو را تنها در محدوده چند بلوک شهری پراکنده میکند.
به گفته شورای روابط خارجی آمریکا، ساخت این بمب به دانش فنی پیچیدهای نیاز ندارد. بخش دشوار کار، دسترسی به مواد رادیواکتیو و فناوریهای ایمن برای جابهجایی آن است. بر اساس اعلام مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا، خطر اصلی از همان انفجار اولیه ناشی میشود و تشعشعات پراکنده معمولاً بیماری حاد فوری ایجاد نمیکند.
برای درک پیامدهای چنین آلودگیای اغلب به حادثه سال ۱۹۸۷ در گویانیای برزیل اشاره میشود. در آن رویداد، شکستن کپسول حاوی سزیم-۱۳۷ موجب مرگ چهار نفر و آلودگی ۲۴۹ نفر شد. بیش از صد هزار نفر غربالگری شدند و چندین خانه برای پاکسازی محیط تخریب گردید.
سابقه استفاده و تلاشهای ثبتشده
بر اساس گزارش تایم، تاکنون هیچ بمب کثیفی در یک حمله واقعی منفجر نشده است. با این حال آزمایشها و تلاشهایی در این زمینه وجود داشته است. در سال ۱۹۸۷ عراق یک بمب رادیواکتیو یکتنی را آزمایش کرد، اما سطح تشعشعات آن بسیار ضعیف ارزیابی شد.
در نوامبر ۱۹۹۵ شورشیان چچنی محفظهای حاوی سزیم-۱۳۷ را در پارک ایزمایلوفسکی مسکو کار گذاشتند. مقامهای روسی آن را پیش از هرگونه انفجار خنثی کردند. در سال ۲۰۰۲ نیز یک شهروند آمریکایی مظنون به عضویت در القاعده به نام خوزه پادیلا در شیکاگو به ظن طراحی بمب کثیف بازداشت شد. اتهام بمب کثیف در کیفرخواست ۲۰۰۵ او حذف شد، اما وی در ۲۰۰۷ به جرایم مرتبط با تروریسم محکوم گردید و در ۱۲ نوامبر پس از نزدیک به ۲۱ سال حبس آزاد شد.
در اکتبر ۲۰۲۲ روسیه اوکراین را به تدارک حمله با بمب کثیف متهم کرد. کییف این ادعا را رد کرد. بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی پس از بازرسی سه مرکز در اوکراین هیچ نشانهای از مواد یا فعالیت هستهای اعلامنشده نیافتند.
فارسی




















































