فارسی
اختلال در دسترسی به دامنه اینترنتی چند وبسایت ایرانی، از جمله ورزش سه، تترلند و ویرگول، در روزهای اخیر نگرانی‌های تازه‌ای ایجاد کرده است. برخی از این سایت‌ها برای ادامه فعالیت ناگزیر به استفاده از نشانی‌های جایگزین شده‌اند. این وضعیت پرسش‌های جدی درباره آینده کسب‌وکارهای ایرانی در فضای اینترنت مطرح کرده است. این گزارش به موضوع مسدود شدن دامنه‌های ایرانی می‌پردازد.
اقدامات آمریکا علیه دامنه‌های ایرانی
خبرگزاری فارس از اقدامات جدید آمریکا علیه دامنه‌های اینترنتی کسب‌وکارهای ایرانی خبر داده است. بر اساس این گزارش، وب‌سایت‌های پرکاربرد، بانک‌ها و پتروشیمی‌ها ممکن است تحت تأثیر این وضعیت باشند. روزنامه دنیای اقتصاد نیز این گزارش را بازنشر کرده است. همچنین، مسدود شدن دامنه‌های ایرانی از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
در فهرست اعلام‌شده، نام سرویس‌هایی مانند Intel، Claude، Udemy، Khan Academy، Oracle، GitLab، Google Gemini و ChatGPT دیده می‌شود. محدودیت دسترسی به این ابزارها برنامه‌نویسان، دانشجویان، پژوهشگران و فعالان فناوری را مستقیماً تحت تأثیر قرار می‌دهد.
بر اساس گزارش فارس، یک افسر پنتاگون مسئولیت پیگیری پرونده ایران در مجموعه ICANN را بر عهده گرفته است. ICANN نهاد هماهنگ‌کننده نظام جهانی نام دامنه‌هاست. این خبرگزاری همچنین از احتمال سلب مالکیت دامنه‌های بین‌المللی برخی وب‌سایت‌های ایرانی با پسوند دات‌کام خبر داده است.
بیش از ۳۰ درصد دامنه‌های پربازدید مسدود است
بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در ۹ شهریور ۱۴۰۵ در شبکه X از مسدود بودن بیش از ۳۰ درصد دامنه‌های پربازدید جهان برای کاربران ایران خبر داد. به گفته وی، این شرکت دسترسی به حدود ۷۰۰ هزار دامنه پربازدید را به‌صورت شبانه‌روزی رصد می‌کند.
محمدرضا رحمانی، مدیر سایت «نام»، در گفت‌وگو با زومیت توضیح داد که دامنه ورزش سه نزد شرکت آمریکایی GoDaddy ثبت شده بود. به گفته وی، تابعیت آمریکایی این شرکت می‌تواند در نحوه ارائه خدمات به مشتریان ایرانی و رعایت مقررات تحریمی مؤثر باشد.
تفاوت تعلیق دامنه با فیلترینگ داخلی
در فیلترینگ داخلی، دسترسی کاربران از طریق شبکه ارتباطی کشور محدود می‌شود. در مقابل، تعلیق دامنه از سوی شرکت ثبت‌کننده خارجی می‌تواند دسترسی به نشانی اصلی سایت را در سطح گسترده‌تری مختل کند. با این حال، تعلیق دامنه لزوماً به معنای حذف داده‌ها یا از بین رفتن سرور نیست.
رحمانی توصیه کرده است کسب‌وکارهای ایرانی علاوه بر دامنه اصلی، یک دامنه جایگزین با پسوند ir. نیز ثبت کنند. البته استفاده از دامنه ملی به معنای مصونیت کامل از اختلال نیست. مشکلات زیرساختی و قطعی اینترنت همچنان می‌توانند دسترسی کاربران را مختل کنند.
سابقه محدودیت دامنه‌های ایرانی
این نخستین بار نیست که دامنه‌های بین‌المللی سایت‌های ایرانی با محدودیت مواجه می‌شوند. در چهارم بهمن ۱۳۹۸، دامنه‌های farsnews.com و farsnews.net با دستور وزارت خزانه‌داری آمریکا مسدود شدند. در اردیبهشت ۱۳۹۹ روزنامه ایران از توقیف دامنه بین‌المللی خود خبر داد.
در خرداد ۱۴۰۰، وزارت دادگستری آمریکا توقیف ۳۳ وبسایت مورد استفاده رادیو و تلویزیون جمهوری اسلامی را اعلام کرد. دامنه‌های شبکه‌هایی مانند Press TV و العالم نیز در میان سایت‌های مسدودشده بودند. در آبان ۱۴۰۱ نیز دامنه‌های بین‌المللی شرکت ابر آروان با محدودیت مواجه شدند.
در دی ۱۴۰۴، خبرگزاری تسنیم اعلام کرد دامنه بین‌المللی این خبرگزاری مسدود شده و فعالیت خود را از طریق دامنه ir. ادامه می‌دهد. این رویدادها نشان می‌دهند وابستگی کسب‌وکارهای ایرانی به شرکت‌های ثبت‌کننده خارجی یک آسیب‌پذیری جدی و مستمر است.
