فارسی
وبسایت آمریکایی Axios گزارش داد که میانجی‌گران قطری پس از بیش از ۱۲ ساعت مذاکره در تهران، از «پیشرفت مثبت» در تلاش برای دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا خبر داده‌اند. بر اساس این گزارش، قرار است گفت‌وگوها روز شنبه نهم آبان در دوحه ادامه یابد. این گزارش به موضوع مذاکرات قطر ایران آمریکا می‌پردازد.
مذاکرات روز جمعه در تهران با دو هدف اصلی انجام شد. نخست، فراهم‌کردن زمینه برای ازسرگیری گفت‌وگوهای مستقیم میان واشینگتن و تهران. دوم، جلوگیری از آغاز دور تازه‌ای از حملات نظامی آمریکا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور. همچنین، مذاکرات قطر ایران آمریکا از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
تماس مداوم با کاخ سفید در جریان مذاکرات
یک منبع دیپلماتیک به Axios گفت که میانجی‌گران قطری در طول مذاکرات روز جمعه به‌طور مرتب با کاخ سفید در تماس بوده‌اند. این منبع افزود: «پیشرفت مثبتی حاصل شده است. مذاکرات ادامه دارد تا راه برای توافق میان آمریکا و ایران باز شود.»
میانجی‌گران قطری پس از پایان مذاکرات، همراه با مذاکره‌کنندگان ایرانی تهران را به مقصد دوحه ترک کردند. هنوز مشخص نیست چه کسانی از طرف ایران در این مذاکرات حضور داشته‌اند. مقام‌های رسمی جمهوری اسلامی و قطر نیز تاکنون جزئیات این گزارش‌ها را تأیید یا رد نکرده‌اند.
میانجی‌گران قطری تلاش می‌کنند دو طرف را به پذیرش مجموعه‌ای از اقدامات متقابل ترغیب کنند. این اقدامات قرار است طی چند روز اجرا شود و زمینه بازگشت به مذاکرات مستقیم درباره برنامه هسته‌ای ایران را فراهم کند. یکی از پیشنهادها آن است که ایران به بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه دهد از تأسیسات هسته‌ای بمباران‌شده بازدید کنند. در مقابل، آمریکا بخشی از تحریم‌ها را کاهش دهد.
اختلاف بر سر مطالبات اصلی
با این حال، یک مقام آمریکایی گفته است که اختلاف بر سر دو مطالبه اصلی همچنان مانع پیشرفت مذاکرات است. دولت دونالد ترامپ اصرار دارد ایران هم‌زمان با ازسرگیری مذاکرات، امتیازاتی در زمینه برنامه هسته‌ای بدهد.
در مقابل، تهران خواهان آن است که آمریکا به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد بازگردد. همچنین ایران می‌خواهد آمریکا محاصره دریایی بنادرش را پایان دهد، دارایی‌های مسدودشده را آزاد کند و اجازه صادرات نفت بدهد. تفاهم‌نامه اسلام‌آباد در ۲۸ خرداد میان روسای جمهور دو کشور امضا شد. این تفاهم‌نامه کمتر از سه هفته بعد، پس از حملات ایران به کشتی‌ها در تنگه هرمز و پاسخ نظامی آمریکا، فروپاشید.
قطر پیش‌تر طرحی با جدول زمانی هفت‌روزه به تهران ارائه کرده بود. یک مقام ارشد جمهوری اسلامی آن پیشنهادها را «غیرقابل‌قبول» خوانده بود. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز چهارشنبه از تماس نزدیک با میانجی‌گران برای بررسی پیشنهادهای مرتبط با این طرح خبر داده بود.
اختلاف در درون دولت ترامپ
Axios همچنین از اختلاف نظر میان مقام‌های ارشد دولت ترامپ خبر داده است. پیت هگست، وزیر دفاع، و مارکو روبیو، وزیر خارجه، به امکان دستیابی به توافق هسته‌ای با حکومت کنونی ایران بدبین هستند. آن‌ها معتقدند میراث سیاسی ترامپ باید تضعیف بیشتر جمهوری اسلامی، از جمله از طریق حملات نظامی تازه، باشد.
در مقابل، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، و استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ترامپ، خواهان ازسرگیری مذاکرات هستند. ونس هفته گذشته نامه‌ای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، فرستاد. بر اساس گزارش‌های New York Times و Washington Post، او در این نامه خواستار معرفی نمایندگانی برای مذاکرات مستقیم شده است.
ترامپ روز جمعه گفت: «مذاکراتی در جریان است. آن‌ها می‌خواهند مذاکره کنند.» او افزود: «صادقانه بگویم، ما وقت داریم. این یک جنگ است، اما جنگی معمولی نیست.» ترامپ همچنین تأکید کرد که ایران باید «تضمین بدهد» که هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت.
نگرانی از تشدید تنش پس از انتخابات
این تلاش‌های دیپلماتیک تنها چند روز پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر آمریکا، برابر با ۱۲ آبان، صورت می‌گیرد. مصر، ترکیه، عراق، پاکستان و عربستان سعودی از ایران خواسته‌اند پیش از این انتخابات با ازسرگیری مذاکرات موافقت کند.
یک مقام آمریکایی گفته است که شکست احتمالی جمهوری‌خواهان در انتخابات ممکن است ترامپ را بیشتر به صدور فرمان عملیات نظامی گسترده علیه ایران متمایل کند. با این حال، یک مقام کاخ سفید تأکید کرده که نتیجه انتخابات تأثیری بر تصمیم‌گیری ترامپ درباره ایران نخواهد داشت.
گرگوری برو، تحلیلگر ارشد «گروه اوراسیا»، در گفت‌وگو با رادیو فردا گفت که سناریوی تشدید تنش پس از انتخابات محتمل‌تر است. او افزود که آمریکا در حال آماده‌سازی دور جدیدی از حملات است و یک ناو هواپیمابر سوم نیز در مسیر منطقه قرار دارد. به گفته برو، مذاکرات به بن‌بست رسیده و ایران حاضر به دادن امتیاز هسته‌ای نیست. از این رو، محتمل‌ترین سناریو پس از انتخابات، موج دیگری از حملات آمریکا و اسرائیل و تلافی ایران است.
