فارسی
وزارت خارجه آمریکا فروش احتمالی ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ به عربستان سعودی را تأیید کرد. ارزش این معامله ۲۴.۳ میلیارد دلار اعلام شده است. این خبر روز جمعه ۲۷ شهریور رسماً منتشر شد.
جزئیات معامله فروش اف-۳۵ به عربستان
بر اساس این گزارش، بسته پیشنهادی شامل ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ لایتنینگ ۲ است. همچنین ۴۹ موتور، تجهیزات ارتباطی، قطعات یدکی و تجهیزات پشتیبانی نیز در این بسته گنجانده شده‌اند.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
با این حال، این معامله هنوز به تأیید کنگره آمریکا نیاز دارد. بنابراین نهایی شدن آن منوط به طی مراحل قانونی در واشینگتن است.
عربستان سعودی سال‌هاست در پی خرید اف-۳۵ برای نوسازی نیروی هوایی خود است. اوایل سال ۲۰۲۵ نیز ریاض این درخواست را مستقیماً با دونالد ترامپ مطرح کرد. پیش‌تر، در آبان سال گذشته، اعلام شده بود که این درخواست یکی از مراحل مهم بررسی در پنتاگون را پشت سر گذاشته است.
در همین حال، ناوگان کنونی نیروی هوایی عربستان شامل جنگنده‌های اف-۱۵ آمریکایی و تورنادو و تایفون اروپایی است. ۴۸ فروند اف-۳۵ درخواستی تقریباً معادل دو اسکادران هوایی است.
تأثیر این فروش بر توازن نظامی منطقه
فروش اف-۳۵ به عربستان، در صورت نهایی شدن، تغییری مهم در سیاست تسلیحاتی آمریکا در خاورمیانه خواهد بود. در حال حاضر اسرائیل تنها کشور منطقه است که این جنگنده رادارگریز را در اختیار دارد. اسرائیل حدود یک دهه است که از اف-۳۵ استفاده می‌کند و چند اسکادران از آن را در خدمت دارد.
آمریکا در فروش تسلیحات به کشورهای خاورمیانه متعهد به حفظ «برتری کیفی نظامی» اسرائیل است. از این رو، واشینگتن باید دسترسی اسرائیل به تسلیحات پیشرفته‌تر را نسبت به کشورهای عرب منطقه تضمین کند. بنابراین چگونگی اجرای این تعهد در کنار فروش اف-۳۵ به عربستان، به یکی از موضوعات اصلی بررسی این معامله تبدیل خواهد شد.
سفارت عربستان در واشینگتن از این فروش پیشنهادی استقبال کرده است. این سفارت معامله را نشانه «قدرت و دوام» شراکت راهبردی دو کشور خوانده است. افزون بر این، ریاض آن را ادامه گسترش همکاری‌های دفاعی میان دو طرف توصیف کرده است.
زمینه‌های منطقه‌ای و پیشینه سیاسی
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که تنش‌های منطقه‌ای افزایش یافته است. عربستان با پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران روبه‌رو شده است. در همین حال، حوثی‌های مورد حمایت ایران حملات موشکی و پهپادی خود به عربستان را در هفته‌های اخیر تشدید کرده‌اند.
از سوی دیگر، درگیری حوثی‌ها با نیروهای مورد حمایت ریاض در یمن نیز گسترش یافته است. عربستان همچنین سال‌هاست ایران را یکی از مهم‌ترین تهدیدهای امنیتی منطقه‌ای خود می‌داند. رویترز نیز مقابله با تهدیدهای منطقه‌ای، به‌ویژه ایران، را از انگیزه‌های اصلی ریاض برای نوسازی نیروی هوایی ذکر کرده است.
دولت ترامپ از زمان بازگشت به قدرت، گسترش همکاری‌های نظامی با عربستان را در اولویت قرار داده است. در سال ۲۰۲۵، آمریکا با فروش یک بسته تسلیحاتی نزدیک به ۱۴۲ میلیارد دلار برای ریاض موافقت کرد. در همین راستا، فروش اف-۳۵ نیز در چارچوب همین سیاست کلی ارزیابی می‌شود.
پیش‌تر در دولت جو بایدن نیز فروش اف-۳۵ به عربستان مطرح شده بود. دولت بایدن قصد داشت این معامله را در چارچوب توافقی گسترده‌تر دنبال کند. آن توافق شامل عادی‌سازی روابط عربستان و اسرائیل نیز می‌شد، اما در نهایت مذاکرات به نتیجه نرسید.
در نهایت، این فروش پیشنهادی اکنون باید در کنگره آمریکا بررسی شود. برخی قانونگذاران نسبت به گسترش همکاری‌های نظامی واشینگتن و ریاض نگرانی دارند. این نگرانی‌ها به‌ویژه پس از قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی، در سال ۲۰۱۸ تشدید شده است.
