فارسی
همزمان با بنبست مذاکرات ایران و آمریکا درباره تنگه هرمز، گزارشی تازه منتشر شده است. این گزارش از تلاش پنهانی دولت دونالد ترامپ برای ارتباط با فرماندهان سپاه خبر میدهد. پایگاه خبری اکسیوس میگوید تولسی گابارد در این تلاش از نچیروان بارزانی کمک خواسته است. گابارد در آن زمان مدیر اطلاعات ملی آمریکا بود. هدف واشینگتن، سنجش میزان حمایت فرماندهان سپاه از مذاکرهکنندگان تهران عنوان شده است.
درخواست گابارد از رئیس اقلیم کردستان
اکسیوس روز یکشنبه ۲۵ مرداد این گزارش را منتشر کرد. این رسانه به نقل از دو منبع آگاه، جزئیات تماس گابارد با بارزانی را شرح داد. بر اساس این گزارش، گابارد حدود ۱۰ مه با رئیس اقلیم کردستان تماس گرفت. او به بارزانی گفت واشینگتن برای برقراری ارتباط با احمد وحیدی به کمک او نیاز دارد.
گزارش میگوید کاخ سفید میخواست موضع فرماندهان ارشد سپاه را بهتر بشناسد. بهویژه، دولت ترامپ میخواست بداند فرماندهان سپاه از مسیر مذاکره حمایت میکنند یا خیر. محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی در آن زمان مذاکرهکنندگان اصلی تهران بودند.
به نوشته اکسیوس، گابارد تأکید کرده بود که تماس او با تأیید ترامپ و جیدی ونس انجام میشود. بارزانی نیز به دلیل روابط همزمان خود با تهران و واشینگتن، گزینه مناسبی برای این مأموریت محسوب میشد.
«در اخبار روز PhoenixQ از تازهترین خبرها، تحلیلها و گزارشها آگاه شوید.»
پاسخ فرمانده سپاه به بارزانی
بر اساس گزارش اکسیوس، بارزانی توانست با فرماندهی سپاه ارتباط برقرار کند. سپس یک مقام سپاه در دفتر بارزانی در اربیل با او دیدار کرد. این مقام اعلام کرد احمد وحیدی از موضع مذاکرهکنندگان ایران «کاملاً حمایت میکند».
دفتر ارتباطات دولت اقلیم کردستان درباره این گزارش اطلاعاتی ارائه نکرد. این دفتر همچنین بیانیهای درباره ادعای مطرحشده صادر نکرده است. کاخ سفید نیز درباره محتوای گزارش اکسیوس اظهار نظر نکرده است.
تغییر مسیر مذاکرات پس از جنگ
این تماس در مقطعی حساس از روابط تهران و واشینگتن انجام شد. دور قبلی مذاکرات پس از پایان جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل با ایران آغاز شد. مذاکرات در نهایت به تفاهمنامه اسلامآباد میان رؤسای جمهوری دو کشور انجامید.
بر اساس متن ارائهشده، آن تفاهمنامه به محاصره دریایی ایران پایان داد. همچنین تنگه هرمز دوباره باز شد و کشتیرانی در این آبراه ادامه یافت. دولت ترامپ نیز معافیت ۶۰ روزه برای صادرات نفت ایران صادر کرد.
بااینحال، این روند مدت زیادی دوام نیاورد. در نیمه تیر، درگیریها دوباره میان ایران و آمریکا شدت گرفت. آمریکا حملات تازهای علیه ایران آغاز کرد. ایران نیز در واکنش، اهدافی را در کشورهای منطقه هدف قرار داد.
بازگشت محاصره و بحران تنگه هرمز
پس از تشدید درگیریها، تفاهمنامه اسلامآباد به آستانه فروپاشی رسید. آمریکا معافیت صادرات نفت ایران را لغو کرد. واشینگتن همچنین محاصره دریایی ایران را دوباره برقرار کرد.
در سوی دیگر، ایران نیز حملات تازهای علیه کشتیها در تنگه هرمز انجام داد. این حملات جریان کشتیرانی در آبراه را مختل کرد. بااینحال، مقامهای آمریکایی میگویند نیروهای آمریکا و متحدانش همچنان میلیونها بشکه نفت عبور میدهند.
در همین شرایط، ایران و عمان هفتههاست درباره آینده کشتیرانی مذاکره میکنند. تهران میگوید این گفتوگوها به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست. مقامهای جمهوری اسلامی تأکید دارند آمریکا باید شروط تهران را بپذیرد.
سپاه و اقلیم کردستان؛ رابطهای پرتنش
گزارش تماس گابارد با بارزانی در شرایطی منتشر شده که روابط سپاه با گروههای مسلح کرد در اقلیم کردستان متشنج است. نیروهای جمهوری اسلامی طی ماههای گذشته مواضع برخی گروههای کرد را هدف قرار دادهاند.
این حملات در جریان جنگ ۴۰ روزه نیز ادامه داشت. نیروهای جمهوری اسلامی چندین بار مواضع گروههای مسلح کرد را در اقلیم کردستان عراق هدف قرار دادند.
به همین دلیل، نقش بارزانی در برقراری چنین ارتباطی اهمیت بیشتری پیدا میکند. اقلیم کردستان از یک سو روابط نزدیکی با واشینگتن دارد. از سوی دیگر، اربیل برای حفظ ارتباط با تهران نیز تلاش کرده است.
گابارد در آستانه خروج از دولت ترامپ
تماس گابارد با بارزانی مدت کوتاهی پیش از پایان مسئولیت او انجام شد. گابارد اول خرداد از کنارهگیری خود بهعنوان مدیر اطلاعات ملی آمریکا خبر داد. ترامپ نیز چند روز بعد بیل پولتی را بهعنوان سرپرست این نهاد منصوب کرد.
این زمانبندی اهمیت گزارش را بیشتر میکند. گابارد در ماههای پایانی مسئولیت خود، تلاش داشت دیدگاه فرماندهان نظامی ایران را نیز روشن کند. چنین تلاشی نشان میدهد واشینگتن تنها به مواضع رسمی مذاکرهکنندگان تهران اکتفا نمیکرد.
تنگه هرمز؛ گره اصلی مذاکرات
اکنون تنگه هرمز دوباره به مهمترین گره میان ایران و آمریکا تبدیل شده است. ایران بازگشایی کامل آبراه را به پذیرش شروط خود پیوند زده است. آمریکا نیز همچنان بر ادامه فشار دریایی و اقتصادی تأکید دارد.
در این میان، مذاکرات ایران و عمان میتواند مسیر تازهای برای کاهش تنش ایجاد کند. بااینحال، اختلاف اصلی همچنان پابرجاست. تهران خواهان تغییر شرایط موجود است. واشینگتن نیز میخواهد آزادی کشتیرانی و فشار اقتصادی خود را حفظ کند.
گزارش درباره تماس گابارد با بارزانی اکنون بُعد تازهای به این کشمکش افزوده است. این گزارش نشان میدهد دولت ترامپ در مذاکرات گذشته، مواضع فرماندهان سپاه را نیز دنبال میکرد. بااینحال، واشینگتن و تهران هنوز درباره آینده تنگه هرمز به توافق نرسیدهاند.
