تنگه هرمز همچنان یکی از پرتنشترین آبراههای جهان است. حملات به کشتیها در این منطقه، خدمه را در معرض مرگ و جراحت قرار داده و شرکتهای کشتیرانی را با انتخابی دشوار روبرو کرده است. این شرکتها باید میان پذیرش خطر عبور یا تحمل هزینههای بیشتر یکی را برگزینند. این گزارش به موضوع بستن تنگه هرمز توسط ایران میپردازد.
با این حال، کشتیها همچنان از هرمز عبور میکنند؛ هرچند با خطر و هزینهای بیشتر از گذشته. ادامه این وضعیت به توان ایران برای تداوم حملات و ظرفیت آمریکا برای حفاظت از کشتیرانی بستگی دارد. همچنین، بستن تنگه هرمز توسط ایران از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظهبهلحظه مهمترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکههای اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
توان حمله ایران و محدودیتهای اقتصادی آن
علی محمدی، کارشناس اقتصاد سیاسی مقیم فرانسه، معتقد است موقعیت جغرافیایی ایران و تجهیزاتش امکان ادامه حملات را فراهم میکند. به گفته او، محدودیت اصلی تهران نظامی نیست بلکه اقتصادی است. محمدی میگوید: «ادامه جنگ اثرات زیادی بر وضعیت اقتصادی ایران دارد.»
از سوی دیگر، اطلاعات عمومی درباره ذخایر تسلیحاتی و توان تامین مجدد ایران برای تعیین مدت و شدت حملات آینده کافی نیست. محمدی همچنین تاکید میکند که بستن کامل تنگه، حتی اگر ممکن باشد، پایدار نخواهد بود. به گفته او: «هزینههای سیاسی بالایی برای ایران میتواند داشته باشد و ایران نمیتواند تنگه را برای متحدان خود بهصورت پایدار مختل کند.»
تهدید کشتیرانی میتواند ابزاری برای فشار در مذاکرات باشد. با این حال، نتیجه واقعی این سیاست را باید در تغییر رفتار طرف مقابل و امتیازهای احتمالی سنجید.
آمار عبور از هرمز؛ افزایش اما هنوز کمتر از پیش از جنگ
بر اساس گزارش هفتگی مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، منتشرشده در ۶ نوامبر، در فاصله ۲۹ اکتبر تا ۴ نوامبر، ۳۲۵ مورد عبور از هرمز ثبت شده است. این رقم در هفته پیش از آن ۲۷۷ مورد بود. با وجود افزایش حدود ۱۷ درصدی، تردد همچنان حدود ۶۵ درصد کمتر از پیش از جنگ ارزیابی شده است.
در همین حال، تنها ۷۱ عبور با سامانه شناسایی خودکار کشتیها مشاهده شده است. مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرده که فعلاً نمیتواند آمار آمریکا را مستقلاً تأیید کند. بنابراین، رقم کل تنها بیانگر «عبورهای گزارششده» است.
صادرات نفت بازگشته، اما هزینهها کاهش نیافته
دالغا خاتیناوغلو، کارشناس نفت و انرژی، میگوید حجم صادرات نفت خام خاورمیانه از مجموع مسیرها تقریباً به سطح پیش از جنگ بازگشته و در برخی هفتههای سپتامبر و اکتبر حتی از آن فراتر رفته است. در مقابل، صادرات فرآوردههای نفتی به نصف کاهش یافته است. صادرات گاز طبیعی مایع قطر و امارات نیز تا سپتامبر حدود ۱۰ درصد کمتر از سطح پیش از جنگ بوده است.
افزون بر این، خاتیناوغلو تأکید میکند که احیای صادرات، هزینه ناامنی را از میان نبرده است. به گفته او، هزینه انتقال هر بشکه نفت از خاورمیانه به بازارهای آسیایی از حدود ۳ دلار و ۱۸ سنت در ابتدای سال به ۳۷ دلار و ۱۳ سنت در اواخر اکتبر رسیده؛ افزایشی در حدود ۱۲ برابر.
در نهایت، محمدی معتقد است بازگشت اعتماد تجاری به راهحلی فراتر از حضور نظامی نیاز دارد. به گفته او: «تنها یک راهحل برای حل مسئله تنگه هرمز وجود دارد: پایان جنگ همراه با توافقی پایدار که منتهی به امنیتی پایدار گردد.» خاتیناوغلو نیز میگوید نمیتوان تنها با اتکا به محافظت آمریکا از کشتیها، انتظار بازگشت قیمت نفت به سطح پیش از جنگ را داشت.
فارسی














































