فارسی
دونالد ترامپ برای نخستین‌بار اسرائیل را در کنار کشورهای عربی به‌صراحت در شمار کشورهایی قرار داده که باید هزینه‌های جنگ آمریکا علیه ایران را بازپرداخت کنند. با این حال، تاکنون هیچ رقم مشخص، توافق رسمی یا سازوکار اجرایی برای دریافت این پول اعلام نشده است. این گزارش به موضوع هزینه جنگ ایران از اسرائیل می‌پردازد.
اظهارات ترامپ در مصاحبه با سی‌بی‌اس
ترامپ در مصاحبه‌ای با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه CBS که روز یکشنبه پخش شد، گفت کشورهایی که آمریکا از آن‌ها محافظت کرده باید تمام هزینه‌های نظامی واشنگتن را جبران کنند. او تاکید کرد: «آن کشورهایی که از آن‌ها محافظت کرده‌ایم، تمام هزینه‌هایی را که برای جنگ داشته‌ایم به ما بازخواهند گرداند.» همچنین، هزینه جنگ ایران از اسرائیل از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
نکته مهم در این مصاحبه آن بود که ترامپ برای نخستین‌بار به‌طور مشخص از اسرائیل نام برد. او مدعی شد اگر آمریکا وارد عمل نمی‌شد، اسرائیل دیگر وجود نداشت. حملات بمب‌افکن‌های B-2 آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران را نیز عاملی دانست که به ادعای او مانع نابودی اسرائیل شده است.
اسرائیل نه‌تنها از متحدان آمریکا در منطقه، بلکه یکی از دو طرف اصلی آغاز حملات نظامی علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ بود. بنابراین مطالبه هزینه از اسرائیل با مطالبه از کشورهای عربی که در آغاز جنگ نقشی نداشتند، تفاوت سیاسی و حقوقی قابل توجهی دارد.
هزینه جنگ ایران برای آمریکا
بر اساس برآورد پنتاگون تا اواسط اکتبر، هزینه جنگ برای ارتش آمریکا به حدود ۴۷.۱ میلیارد دلار رسیده است. این رقم شامل هزینه‌های عملیات نظامی، مهمات و سامانه‌های دفاعی است. با این حال احتمالاً تمام بار مالی جنگ، از جمله خسارت پایگاه‌های آمریکایی در خاورمیانه، را نشان نمی‌دهد.
پیش از این، دفتر بودجه کنگره هزینه جنگ از فوریه تا اوایل اوت را حدود ۳۸ میلیارد دلار برآورد کرده بود. بر اساس همین گزارش، بیش از ۱۳ میلیارد دلار صرف موشک‌های رهگیر و مهمات دفاع هوایی شده بود. تا اواسط ژوئیه نیز بیش از هزار و ۷۰۰ موشک رهگیر Patriot و بیش از ۲۰۰ موشک THAAD در منطقه استفاده شده بود.
محاسبه سهم هر کشور از این هزینه‌ها کار ساده‌ای نیست. مشخص نیست چه تعداد از موشک‌های رهگیر برای دفاع از اسرائیل و چه تعداد برای حفاظت از پایگاه‌های آمریکایی یا کشورهای عربی به‌کار رفته‌اند. علاوه بر این، هزینه سوخت، جابه‌جایی نیروها و تعمیر زیرساخت‌های آسیب‌دیده را نمی‌توان به‌سادگی به یک کشور مشخص نسبت داد.
آیا مطالبه ترامپ از اسرائیل جدی است؟
تحلیلگران معتقدند تبدیل این اظهارات به یک مطالبه مالی رسمی با موانع جدی روبروست. نیل کویلیام، پژوهشگر موسسه Chatham House، معتقد است سخنان ترامپ بیشتر نوعی پیام‌رسانی سیاسی است تا یک پیشنهاد جدی در حوزه سیاست خارجی. به گفته او، ترامپ احتمالاً می‌خواهد این پیام را به افکار عمومی آمریکا منتقل کند که هزینه‌های سنگین جنگ نباید بر دوش مالیات‌دهندگان باقی بماند.
در مقابل، استفان لوکاس، تحلیلگر مسائل امنیتی خاورمیانه، احتمال می‌دهد ترامپ در قبال اسرائیل برای دریافت امتیازات اقتصادی جدی‌تر باشد. از نگاه او، رئیس‌جمهوری آمریکا ممکن است بخواهد بخشی از مسئولیت مالی جنگی را که به گفته برخی منتقدان با فشار اسرائیل آغاز شد، متوجه دولت بنیامین نتانیاهو کند.
ماریزه کوهی اصفهانی، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه Durham، به الجزیره گفته است اسرائیل در روابط خود با آمریکا همواره دریافت‌کننده حمایت بوده، نه پرداخت‌کننده آن. به اعتقاد او، هرگونه درخواست برای تحمیل سهم قابل توجهی از هزینه‌های جنگ به اسرائیل با الگوی دیرینه روابط دو کشور در تضاد خواهد بود.
کمک‌های نظامی آمریکا به اسرائیل و احتمال تغییر رابطه
اسرائیل سال‌هاست یکی از بزرگ‌ترین دریافت‌کنندگان کمک‌های نظامی آمریکاست. بر اساس توافق دوره اوباما، واشنگتن متعهد شده بود سالانه حدود ۳.۸ میلیارد دلار کمک نظامی در اختیار اسرائیل قرار دهد. این توافق در سال ۲۰۲۸ به پایان می‌رسد.
ترامپ پیش‌تر گفته بود آمریکا تا پایان سال ۲۰۲۶ حدود چهار میلیارد دلار از کمک‌های مالی به اسرائیل را متوقف خواهد کرد. دفتر نتانیاهو در واکنش گفته است اسرائیل از این کمک‌ها برای دفاع از خود و مقابله با تهدیداتی استفاده کرده که امنیت آمریکا و غرب را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند.
در نهایت، محتمل‌ترین برداشت فعلی این است که سخنان ترامپ بیش از آنکه اعلام یک برنامه مالی اجرایی باشد، بخشی از فشار سیاسی بر متحدان و پاسخی به انتقادهای داخلی درباره هزینه جنگ است. با این حال، اشاره مستقیم او به اسرائیل در کنار بحث توقف کمک‌های نظامی می‌تواند نشانه‌ای از تمایل واشنگتن به تغییر مناسبات مالی با تل‌آویو باشد.
