فارسی
در اسرائیل، بنیامین نتانیاهو همچنان نخست‌وزیر است و اختیارات این مقام را در دست دارد. با این حال، اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، مأموریت تشکیل دولت بعدی را به گادی آیزنکوت سپرده است. این وضعیت پرسش مهمی را مطرح می‌کند: آیا نتانیاهو در مقام رئیس دولت موقت می‌تواند جنگ دیگری علیه ایران آغاز کند؟ این گزارش به موضوع اختیارات نتانیاهو در دولت موقت می‌پردازد.
اختلاف واشنگتن و اورشلیم بر سر ایران
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در مصاحبه با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه CBS گفت تمایلی به تشدید درگیری با ایران ندارد. او در دیدار با نخست‌وزیر قطر در کاخ سفید نیز این موضع را تکرار کرد. ترامپ اعلام کرد ایران در حال مذاکره با آمریکاست و ابراز امیدواری کرد توافقی حاصل شود. همچنین، اختیارات نتانیاهو در دولت موقت از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، معتقد است فشار اقتصادی از طریق تحریم‌ها و محاصره دریایی در حال حاضر کافی است. در مقابل، نتانیاهو در سخنرانی خود در کنست استدلال کرد که تنها راه از بین بردن دائمی تهدید ایران، سرنگونی حکومت آیت‌الله‌هاست.
روزنامه فایننشال تایمز گزارش داده که رهبران عرب نگران‌اند نتانیاهو ترامپ را برای ازسرگیری کارزار نظامی تحت فشار قرار دهد. یک منبع آگاه مدعی شده نتانیاهو بارها از ترامپ خواسته حمله دیگری را آغاز کند. با این حال، منبعی دیگر از داخل اسرائیل گفته شواهد چندانی از تلاش هماهنگ برای متقاعد کردن ترامپ وجود ندارد.
چارچوب قانونی دولت موقت در اسرائیل
ماده ۴۰ «قانون پایه دولت» اسرائیل تصریح می‌کند که جنگ باید با تصمیم دولت یا کابینه امنیتی آغاز شود. این ماده میان دولت عادی و دولت موقت تفاوتی قائل نشده است. بنابراین، نتانیاهو به‌تنهایی نمی‌تواند دستور آغاز جنگ صادر کند.
ماده ۳۰ همین قانون نیز مقرر می‌کند که دولت مستعفی تا تشکیل دولت جدید به کار خود ادامه می‌دهد. آرای دیوان عالی اسرائیل نشان داده‌اند که دولت موقت باید در تصمیم‌گیری‌ها خویشتن‌داری کند. در عین حال، در برابر تهدید فوری، این دولت از آزادی عمل قابل‌توجهی برخوردار است.
تاریخ اسرائیل نمونه‌هایی از عملیات نظامی در دوران دولت‌های موقت دارد. عملیات «سرب گداخته» در ۲۰۰۸ و عملیات «نگهبان دیوارها» در ۲۰۲۱ در چنین شرایطی انجام شدند. افزون بر این، عملیات «طلوع سپیده‌دم» در ۲۰۲۲ نیز توسط دولت موقت یائیر لاپید هدایت شد.
هشدار آیزنکوت و واکنش دفتر نخست‌وزیری
آیزنکوت در نامه‌ای به نتانیاهو خواست در تصمیم‌گیری‌های امنیتی دوران موقت خویشتن‌داری کند. او هشدار داد که اقدام نظامی قابل تعویق در این دوره می‌تواند به دموکراسی اسرائیل آسیب بزند. همچنین از دادستان کل کشور خواست اختیارات دولت موقت را بررسی کند.
دفتر نخست‌وزیری این ادعاها را به‌شدت رد کرد. این دفتر اعلام کرد تمام تصمیم‌های دولت منحصراً بر اساس ملاحظات امنیتی اتخاذ شده است. آیزنکوت نیز به تلاش برای وارد کردن ملاحظات سیاسی به بحث‌های امنیتی متهم شد.
در این میان، کابینه امنیتی اسرائیل بیش از یک ماه است که تشکیل جلسه نداده است. قرار است نخستین نشست آن پس از این وقفه در ۱۵ نوامبر برگزار شود. با وجود این، به ساختار دفاعی کشور دستور داده شده آمادگی خود را برای حمله احتمالی به ایران افزایش دهد.
در نهایت، قوانین اسرائیل دولت موقت را از آغاز جنگ منع نمی‌کنند. اما تمایز میان واکنش به تهدید فوری و اقدام پیش‌دستانه برای تغییر نظم منطقه‌ای می‌تواند در این شرایط تعیین‌کننده باشد.
