فارسی
قیمت کود اوره در ایران در آستانه فصل کشت زمستانه به شدت افزایش یافته است. بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، قیمت هر کیسه ۵۰ کیلوگرمی این کود از حدود ۱۹۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ به ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است. این افزایش نزدیک به ۱۸ برابری، موج تازه‌ای از نگرانی را در میان کشاورزان برانگیخته است.
جهش قیمت کود اوره در چند ماه
به گفته بهمن دریک‌وندی، رئیس اتاق اصناف کشاورزی دزفول، قیمت هر کیسه کود اوره در تیرماه سال جاری نیز با افزایشی بیش از ۱۲۵ درصد، از ۶۸۷ هزار تومان به یک میلیون و ۵۵۲ هزار تومان رسیده بود. افزایش اخیر این رقم را به ۳.۵ میلیون تومان رسانده است. دریک‌وندی این جهش را در شرایطی می‌داند که کشاورزان خرده‌پا توان مالی مقابله با آن را ندارند. همچنین، افزایش قیمت کود اوره یکی از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
علیرضا مهاجر، معاون سابق امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی، گفته قیمت برخی کودها از حدود ۷۰۰ هزار تومان به هفت میلیون تومان رسیده است. حتی قیمت برخی انواع دیگر تا کیسه‌ای ۱۲ میلیون تومان افزایش یافته است. به گفته او، این وضعیت موجب شده مصرف کود در ایران «حدود ۹۰ درصد» کاهش یابد.
حذف یارانه و آزادسازی ارز
پیش از این، شرکت خدمات حمایتی کشاورزی کود را با تخفیف ۱۰ تا ۳۰ درصدی در اختیار کشاورزان می‌گذاشت. واردات کود و مواد اولیه تولید آن نیز از ارز ترجیحی برخوردار بود. با این حال، هر دو نوع حمایت در پی فشارهای اقتصادی حذف شدند.
اکبر فتحی، معاون وزیر جهاد کشاورزی، دهم شهریورماه اعلام کرده بود که آزادسازی نرخ ارز و کاهش یارانه کود از عوامل اصلی این مشکل هستند. یارانه سالانه کودهای ازته که پیش‌تر حدود ۴۰ تا ۴۵ هزار میلیارد تومان بود، در بودجه سال جاری کاهش یافته است. او روز ۱۹ آبان گفت یارانه‌ای معادل یک میلیون تومان برای هر کیسه به حساب کشاورزان واریز می‌شود.
در مقابل، نادرقلی ابراهیمی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، روز ۲۰ آبان اعلام کرد با وجود افزایش قیمت کود اوره از ۱.۵ میلیون به ۳.۵ میلیون تومان، مابه‌التفاوت یارانه هنوز به کشاورزان پرداخت نشده است.
تهدید امنیت غذایی و زنجیره تولید
کود اوره یکی از مهم‌ترین منابع تأمین نیتروژن برای گیاهان زراعی است. این نهاده در تولید گندم، جو و برنج نقش کلیدی دارد. بنابراین افزایش قیمت آن مستقیماً بر هزینه تمام‌شده محصولات کشاورزی اثر می‌گذارد.
مهاجر هشدار داده که کشاورز در سال نخست شاید بتواند با کاهش مصرف کود به فعالیت ادامه دهد. در ادامه اما ناچار به کاهش سطح زیر کشت یا کنار گذاشتن بخشی از نهاده‌های ضروری خواهد شد. کارشناسان نیز تأکید کرده‌اند پیامد این وضعیت به گندم محدود نمی‌شود و محصولاتی مانند برنج، سیب‌زمینی، پیاز، گوجه‌فرنگی و دانه‌های روغنی نیز آسیب خواهند دید.
افزون بر این، حدود ۷۵ درصد اراضی کشاورزی کشور در اختیار بهره‌برداران خرد و معیشتی است. این گروه پس از آزادسازی نرخ ارز نهاده‌ها توان خرید کافی ندارند. دریک‌وندی نیز گفته اعمال چنین شوک‌هایی بدون ارائه تسهیلات اعتباری یا سازوکارهای حمایتی هدفمند، امنیت غذایی کشور را در معرض تهدید جدی قرار می‌دهد.
