فارسی
دونالد ترامپ پیشنهاد هفتروزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات را رد کرده است. والاستریت جورنال این خبر را به نقل از مقامهای آمریکایی منتشر کرد. این گزارش چند ساعت پس از اظهارات عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در نیویورک منتشر شد. این گزارش به موضوع رد پیشنهاد هفتروزه ایران توسط ترامپ میپردازد.
جزئیات پیشنهاد هفتروزه ایران
عراقچی روز جمعه چهارم مهر در مقر سازمان ملل در نیویورک در جمع خبرنگاران سخن گفت. او اعلام کرد ایران از طریق قطر یک «برنامه مشخص هفتروزه» به آمریکا ارائه داده است. همچنین، رد پیشنهاد هفتروزه ایران توسط ترامپ از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظهبهلحظه مهمترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکههای اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
بر اساس این برنامه، آمریکا باید ظرف چهار تا پنج روز اقدامات مورد نظر تهران را انجام دهد. در روز ششم تنگه هرمز بازگشایی میشود و در روز هفتم مذاکرات دو طرف آغاز خواهد شد.
پیشتر مقامهای ایرانی شرطهای تهران را اعلام کرده بودند. ایران خواستار توقف درگیریها، پایان محاصره دریایی، آزادسازی داراییهای مسدودشده و کاهش فشار تحریمهای نفتی است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز در مصاحبه با شبکه CBS گفت این پیشنهاد بر پایه تفاهمنامه اسلامآباد تنظیم شده است. او افزود در صورت پذیرش آمریکا، اجرای توافق «از همان روز» آغاز خواهد شد.
روایتهای متفاوت از فروپاشی تفاهمنامه اسلامآباد
تفاهمنامه ۱۴بندی اسلامآباد روز ۲۸ خرداد به امضای روسای جمهور ایران و آمریکا رسید. این سند چارچوبی برای توقف درگیریها و یک دوره ۶۰روزه مذاکرات تعیین کرد.
اما کمتر از سه هفته بعد، حملاتی به چند نفتکش در تنگه هرمز رخ داد که به ایران نسبت داده شد. در پی آن، ارتش آمریکا به مدت دو هفته نقاط مختلف ایران را هدف قرار داد. نیروهای ایران نیز چند کشور منطقه را با موشک و پهپاد هدف گرفتند.
این درگیریها به فروپاشی تفاهمنامه انجامید. ارتش آمریکا از ۲۳ تیر محاصره دریایی ایران را از سر گرفت.
عراقچی گفت «اقدامات یکجانبه و سپس حمله نظامی آمریکا» باعث توقف اجرای تفاهمنامه شد. به گفته او، واشینگتن به جای استفاده از سازوکار حل اختلاف پیشبینیشده در توافق، به اقدام نظامی متوسل شد.
پزشکیان نیز در مصاحبه با شبکه CBS روایت ایران را تکرار کرد. او گفت قرار بود ایران و عمان مسیرهای مشخصی برای عبور کشتیها تعیین کنند. به گفته او، اختلاف بر سر رعایت نشدن همین سازوکار به درگیری انجامید.
در مقابل، مقامهای آمریکایی روایت متفاوتی دارند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، این هفته گفت واشینگتن تفاهمنامه اسلامآباد را «امتحان کرد». اما چند هفته بعد ایران به سوی کشتیها در تنگه هرمز آتش گشود و رفتار «تهاجمی» در پیش گرفت.
رد پیشنهاد از سوی ترامپ
والاستریت جورنال به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که ترامپ پیشنهاد هفتروزه ایران را رد کرده است. همچنین این روزنامه نوشت ترامپ به دستیاران خود گفته انتظار دارد حملات به ایران پس از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر از سر گرفته شود.
بر اساس همین گزارش، ترامپ نسبت به برآورده شدن خواستههای واشینگتن از سوی حکومت ایران تردید دارد. با این حال، این گزارش تاکنون از سوی کاخ سفید یا دیگر مقامهای دولت آمریکا بهطور رسمی تأیید نشده است.
رویترز نیز روز شنبه گزارش داد که ایران همچنان در انتظار پاسخ رسمی واشینگتن است. این خبرگزاری افزود که نتوانسته گزارش والاستریت جورنال را مستقلاً تأیید کند.
پیشتر ترامپ گفته بود تصور میکند ایران برای دستیابی به توافق تا پس از انتخابات میاندورهای صبر خواهد کرد. پزشکیان اما در گفتوگو با شبکه NBC گفت: «ما نمیخواهیم کار به انتخابات میاندورهای آمریکا برسد و مایلیم آمریکاییها پیش از آن به تفاهمنامه بازگردند.»
افزایش فشار اقتصادی بر ایران
پیشنهاد تازه ایران در شرایطی مطرح شده که دولت ترامپ فشار اقتصادی بر تهران را بهشدت افزایش داده است. محاصره دریایی بنادر ایران نیز همچنان ادامه دارد.
وزارت خزانهداری آمریکا روز ۱۷ شهریور همه شرکتهای هواپیمایی ایران را تحریم کرد. شماری از شرکتهای خارجی مرتبط با صنعت هوانوردی ایران نیز مشمول این تحریمها شدند.
از اول مهر نیز اجرای تحریمهای ثانویه آغاز شده است. این تحریمها شامل شرکتها و کشورهایی میشود که به خطوط هوایی ایران سوخترسانی یا خدمات فرودگاهی ارائه میکنند.
این اقدامات بخشی از کارزار گستردهتری است که واشینگتن آن را «عملیات طرد اقتصادی» مینامد. هدف اعلامشده این عملیات قطع منابع مالی جمهوری اسلامی و افزایش فشار برای دستیابی به توافقی تازه است.
وضعیت تردد در تنگه هرمز
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENTCOM) روز جمعه سوم مهر اعلام کرد از آغاز دور دوم محاصره، مسیر ۱۲۲ کشتی تجاری را تغییر داده است. محاصره دریایی همچنین صادرات نفت ایران را بهشدت محدود کرده است.
دریاسالار برد کوپر، فرمانده CENTCOM، هفته گذشته گفت نیروهای آمریکایی به عبور بیش از دو هزار کشتی تجاری کمک کردهاند. افزون بر این، انتقال بیش از یک میلیارد بشکه نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس از تنگه هرمز با «حفاظت هماهنگ» انجام شده است.
یک مقام آمریکایی به رویترز گفت تنها در روز چهارشنبه اول مهر حدود ۶۰ کشتی تجاری از تنگه عبور کردند. حدود ۴۰ فروند از آنها برای تأمین امنیت عبور خود با ارتش آمریکا هماهنگ کرده بودند.
با این حال، میزان تردد همچنان بسیار کمتر از پیش از جنگ است. پیش از این درگیریها، بهطور متوسط روزانه حدود ۱۲۵ کشتی تجاری بزرگ از این آبراه عبور میکردند.
