فارسی
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از وجود یک کانال مستقیم آمریکا و سپاه پاسداران خبر داده است. او روز دوشنبه ۲۶ مرداد جزئیات بیشتری درباره این ارتباط ارائه نکرد. ترامپ همچنین گفت برای تصمیمگیری درباره ایران عجله ندارد. این اظهارات در شرایطی مطرح شد که مذاکرات تهران و واشینگتن درباره تنگه هرمز همچنان به نتیجه نرسیده است.
کانال مستقیم آمریکا و سپاه چگونه شکل گرفت؟
ترامپ در گفتوگو با تری یینگست، خبرنگار فاکسنیوز، به ارتباط مستقیم با سپاه اشاره کرد. او درباره فرماندهان سپاه گفت: «آنها پوکربازهای خوبی هستند، اما دارند میمیرند.» ترامپ سپس افزود که هیچ جدول زمانی برای اقدامات بعدی ندارد.
این اظهارات یک روز پس از گزارش اکسیوس منتشر شد. این رسانه مدعی شد دولت ترامپ پیشتر از نچیروان بارزانی کمک گرفته است. بارزانی ریاست اقلیم کردستان عراق را برعهده دارد. طبق این گزارش، تولسی گابارد در اردیبهشت با بارزانی تماس گرفت.
گابارد در آن زمان مدیر اطلاعات ملی آمریکا بود. او از بارزانی خواست درباره دیدگاه فرماندهان سپاه اطلاعات کسب کند. کاخ سفید میخواست موضع احمد وحیدی را در برابر مذاکرات تهران و واشینگتن بداند. همچنین واشینگتن میخواست میزان حمایت سپاه از مذاکرهکنندگان ایرانی را ارزیابی کند.
«هر لحظه با PhoenixQ از تازهترین تحولات ایران و جهان آگاه شوید.»
حمایت سپاه از مذاکرات تهران و واشینگتن
بر اساس گزارش اکسیوس، یک مقام سپاه با بارزانی در اربیل دیدار کرد. این مقام گفت احمد وحیدی از روند مذاکرات حمایت کامل میکند. محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی مذاکرهکنندگان اصلی تهران در آن دوره بودند.
آن مذاکرات سرانجام به تفاهمنامه اسلامآباد میان روسای جمهوری ایران و آمریکا انجامید. این تفاهمنامه بامداد ۲۸ خرداد امضا شد. توافق، برای مدتی به محاصره دریایی ایران پایان داد. همچنین تردد کشتیها در تنگه هرمز دوباره از سر گرفته شد.
با این حال، آرامش دوام زیادی نداشت. در نیمه تیر، حملات منتسب به نیروهای جمهوری اسلامی به چند نفتکش آغاز شد. سپس ارتش آمریکا حملات تازهای علیه اهدافی در ایران انجام داد. درگیریها بار دیگر توافق را تا مرز فروپاشی پیش برد.
ترامپ: ذخایر تسلیحاتی آمریکا نگرانکننده نیست
رئیسجمهور آمریکا در بخش دیگری از مصاحبه، نگرانی درباره ذخایر تسلیحاتی کشورش را رد کرد. ترامپ گفت آمریکا تنها بخش کوچکی از ذخایر خود را مصرف کرده است. او افزود واشینگتن همچنان تعداد زیادی سلاح در اختیار دارد.
با این حال، برخی برآوردها تصویر متفاوتی ارائه میکنند. این ارزیابیها از کاهش چشمگیر ذخایر برخی سامانههای تسلیحاتی آمریکا خبر میدهند. مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی نیز درباره پیامدهای کاهش ذخایر هشدار داده است.
این مرکز معتقد است آمریکا برای ادامه جنگ موشک کافی دارد. با این حال، کاهش ذخایر میتواند بر آمادگی واشینگتن برای جنگهای آینده اثر بگذارد. بنابراین، اختلاف میان اظهارات سیاسی و ارزیابیهای راهبردی همچنان ادامه دارد.
هدف ترامپ؛ جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای
ترامپ پیش از مصاحبه با فاکسنیوز موضع خود را درباره برنامه هستهای ایران تکرار کرد. او در تروثسوشال گفت هدف اصلی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
رئیسجمهور آمریکا تأکید کرد این هدف برای واشینگتن تغییر نکرده است. با این حال، ادامه درگیری تنها به مسئله هستهای محدود نمانده است. تنگه هرمز، تحریم نفتی و محاصره دریایی نیز اکنون به محورهای اصلی بحران تبدیل شدهاند.
هشدار ترامپ به عمان بر سر تنگه هرمز
ترامپ همچنین درباره نقش عمان در بحران هرمز موضعی تند گرفت. او هشدار داد اگر عمان مقابل اقدامات آمریکا قرار گیرد، واشینگتن این کشور را هدف قرار خواهد داد.
این تهدید اهمیت زیادی دارد. عمان در هفتههای گذشته میان تهران و دیگر طرفهای بحران نقش میانجی داشته است. ایران و عمان نیز درباره مسیر عبور کشتیها در تنگه هرمز گفتوگو کردهاند.
تهران میگوید این گفتوگوها به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست. مقامهای جمهوری اسلامی خواستار پذیرش شروط خود از سوی آمریکا هستند. واشینگتن اما محاصره دریایی بنادر ایران را همچنان ادامه میدهد.
تنگه هرمز؛ گره اصلی بحران
پیش از آغاز جنگ، تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انرژی جهان بود. حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی جهان از این آبراه عبور میکرد. به همین دلیل، هرگونه اختلال در هرمز بازار انرژی را تحت فشار قرار میدهد.
جمهوری اسلامی تنگه هرمز را اهرمی برای فشار بر آمریکا میداند. در مقابل، دولت ترامپ تلاش میکند کنترل مسیرهای دریایی را حفظ کند. در نتیجه، هرمز اکنون به یکی از اصلیترین نقاط کشمکش تهران و واشینگتن تبدیل شده است.
پایان مهلت توافق و آینده بحران
مهلت ۶۰ روزه تفاهمنامه اسلامآباد روز دوشنبه به پایان رسید. با پایان این مهلت، چشمانداز بازگشت به توافق همچنان نامشخص است. ارتباط مستقیم آمریکا و سپاه میتواند نشانه تلاش واشینگتن برای شناخت بهتر ساختار تصمیمگیری تهران باشد.
در عین حال، تهدید علیه عمان نشان میدهد دامنه بحران میتواند گستردهتر شود. هرگونه رویارویی مستقیم با عمان میتواند تلاشهای میانجیگرانه این کشور را نیز مختل کند.
اکنون دو مسیر پیش روی بحران قرار دارد. مسیر نخست، بازگشت طرفها به مذاکره و رسیدن به توافقی درباره هرمز است. مسیر دوم، ادامه فشار نظامی و اقتصادی و افزایش خطر گسترش جنگ خواهد بود.
در چنین شرایطی، کانال مستقیم آمریکا و سپاه میتواند یکی از مهمترین ابزارهای پشت پرده برای سنجش امکان توافق باشد. با این حال، تا زمانی که دو طرف درباره هرمز و شروط اصلی اختلاف دارند، پایان بحران همچنان دور از دسترس به نظر میرسد.
