پسماندهای جنگی در جمهوری اسلامی؛ میراث شوم ویرانی بر چهره زیست‌بوم

پسماندهای جنگی در جمهوری اسلامی اکنون به کوهی از دشواری‌های زیست‌محیطی تبدیل شده‌اند. مقام‌های سازمان حفاظت از پیرامون، حجم آوارهای به‌جامانده را حدود ۱۰ میلیون تن برآورد می‌کنند. ابوعلی گلزاری، از مدیران ارشد این سازمان، روز دوشنبه این آمار تکان‌دهنده را رسانه‌ای کرد. جابه‌جایی این حجم عظیم از ویرانی، به توان لجستیکی بسیار بالایی نیاز دارد. ما برای انتقال این پسماندها دست‌کم به ۲۰۰ هزار کامیون باربری نیاز داریم. این آوارها تنها خاک و سنگ معمولی نیستند. بخش بزرگی از این پس‌مان‌ها به مواد شیمیایی و روغن‌های خطرناک آلوده شده‌اند. این آلودگی‌ها نگاهی ویژه و برنامه‌ای دقیق برای مدیریت می‌طلبند. در غیر این صورت، آسیب‌های جبران‌ناپذیری به سلامت مردم وارد می‌شود.

دشواری‌های زیست‌بوم پس از نبرد

یورش‌های اخیر، تراز پایداری پیرامون ما را به کلی برهم زده است. اکنون با دشواری‌های بزرگی در زمینه‌های گوناگون دست و پنجه نرم می‌کنیم. آلودگی آب، هوا و خاک در سراسر میهن تشدید شده است. مدیریت پسماند در شرایط فعلی به یک تنگنای ملی تبدیل گشت. مواد سمی ناشی از انفجارها به لایه‌های زیرین زمین نفوذ کرده‌اند. این موضوع سلامت آب‌های زیرزمینی را به طور جدی تهدید می‌کند. ما باید هرچه زودتر چاره‌ای برای این وضعیت نگران‌کننده بیابیم. غفلت از این موضوع، هزینه‌های درمانی سنگینی به جامعه تحمیل می‌کند. زیست‌بوم ایران دیگر تاب تحمل این حجم از فشار را ندارد.

«هر لحظه با PhoenixQ از تازه‌ترین تحولات ایران و جهان آگاه شوید.»

بازنگری در شیوه نوگردانی میهن

ما برای بازسازی خرابی‌ها به نگاهی کاملاً متفاوت نیاز داریم. گلزاری تأکید کرد که مسیرهای پیشین در نوگردانی، درست و کارآمد نبوده‌اند. ما نباید اشتباهات گذشته را در مدیریت پس‌مان‌ها تکرار کنیم. مسیر فعلی ما را به سوی پایداری و سلامت پیرامون نمی‌برد. جمهوری اسلامی باید از دانش نوین برای پاکسازی خاک بهره بگیرد. جداسازی پسماندهای سمی از نخاله‌های ساختمانی یک اولویت حیاتی است. ما نمی‌توانیم این حجم از مواد خطرناک را بدون فرآوری رها کنیم. بازسازی باید با رعایت استانداردهای جهانی زیست‌محیطی همراه باشد. بدون این نگاه، ویرانی‌های پنهان جنگ هرگز پایان نخواهند یافت.

آمارهای پراکنده و ابعاد یورش‌ها

ارتش اسرائیل پیش از این آماری از حملات خود منتشر کرد. آن‌ها ادعا می‌کنند ۱۰ هزار و ۸۰۰ یورش علیه اهدافی در میهن انجام دادند. این حملات در یک بازه زمانی ۴۰ روزه رخ داده است. با این حال، کارگزاران جمهوری اسلامی هنوز آمار دقیقی از خسارت‌ها نداده‌اند. آن‌ها تنها به صورت موردی به برخی ارقام و اعداد اشاره می‌کنند. نبود شفافیت در آمار، کارشناسان را برای برنامه‌ریزی با دشواری روبرو می‌کند. ما برای مدیریت درست بحران، به داده‌های دقیق و سراسری نیاز داریم. ابعاد تخریب‌ها بسیار فراتر از آن چیزی است که تصور می‌شود. پسماندهای جنگی در جمهوری اسلامی میراثی است که سال‌ها با ما خواهد ماند.

فرجام زیست‌محیطی نبرد

پاکسازی این حجم از ویرانی، سال‌ها زمان و بودجه‌ای کلان می‌طلبد. جابه‌جایی ۱۰ میلیون تن آوار، تنها آغاز یک راه طولانی است. ما باید خاک‌های آلوده را در مکان‌های ایمن قرنطینه کنیم. نفوذ روغن‌های صنعتی به چاه‌های آب، کشاورزی منطقه را نابود می‌کند. سلامت نسل‌های آینده در گرو تصمیم‌های امروز مدیران زیست‌بوم است. جمهوری اسلامی باید جامعه جهانی را از این فاجعه پیرامونی آگاه سازد. کمک‌های فنی بین‌المللی می‌تواند روند پاکسازی را سرعت ببخشد. ایران برای برخاستن از میان این آوارها، به تدبیری تازه نیاز دارد. زمان به سرعت علیه سلامت پیرامون ما در حال گذر است.