فارسی
دادگاه انقلاب اصفهان در پرونده موسوم به «میدان شهدا» برای ده نفر از شانزده متهم حکم اعدام صادر کرده است. این پرونده با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در اصفهان مرتبط است. شش متهم دیگر نیز به حبس‌های سنگین محکوم شده‌اند. این گزارش به موضوع احکام اعدام معترضان میدان شهدا می‌پردازد.
بیشتر متهمان جوان هستند. آنها کاسب، شاگرد مغازه یا از بستگان صاحبان فروشگاه‌های محدوده خیابان شهدای اصفهان بوده‌اند. این افراد در فاصله بهمن تا اسفند ۱۴۰۴ در خانه‌هایشان بازداشت شدند. همچنین، احکام اعدام معترضان میدان شهدا از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
رسیدگی به پرونده از ۲۲ تیرماه در شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان آغاز شده است. متهمان اکنون در زندان‌های دستگرد و دولت‌آباد اصفهان نگهداری می‌شوند.
پیشینه پرونده و اتهام‌های مطرح‌شده
این پرونده در پی رویدادهای شب ۱۸ دی ۱۴۰۴ در محدوده میدان شهدای اصفهان شکل گرفت. در آن شب عباس کامرانی، عضو سپاه پاسداران، کشته شد. همچنین به مرگ فرد دیگری اشاره شده که در پرونده از او با عنوان «مامور لاغر کارتن‌خواب» یاد شده است.
با این حال، در کیفرخواست صادرشده علیه شانزده متهم، اتهام مشخص قتل مطرح نشده است. درباره نحوه مرگ این دو نفر و ارتباط متهمان با آن نیز ابهام‌هایی در پرونده وجود دارد.
اتهام‌های مطرح‌شده شامل «محاربه»، «معاونت در محاربه»، «تحریک مردم به جنگ و کشتار»، «اجتماع و تبانی» و «فعالیت تبلیغی علیه نظام» است.
مهشید ناظمی، فعال حقوق بشر و از پیگیران این پرونده، در گفت‌وگو با دویچه وله بر این تفاوت تأکید کرده است. او می‌گوید: «اگر کسی مستقیماً به قتل متهم شده باشد، موضوع بسیار متفاوت است و اتهام باید بر اساس آن تنظیم شده باشد. متهمان ابتدا در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت شدند و بعد در جریان بازجویی‌ها از آنها درباره قتل اعتراف خواسته شده است.»
هویت متهمان؛ از کاسب‌های محله تا جوانان زیر ۲۳ سال
متهمان این پرونده از فعالان سیاسی شناخته‌شده نبوده‌اند. میلاد بویری، ۲۹ ساله، صاحب یک کفش‌فروشی در محدوده خیابان شهدا بوده است. مهرداد بویری و علی بویری دو برادر او هستند.
ترانه رحیمی، ۲۰ ساله، و احمدرضا سعیدی، ۲۱ ساله، از شاگردان همین مغازه بوده‌اند. رومینا رحیمی نیز خواهر دوقلوی ترانه است.
بر اساس اطلاعات موجود، احکام اعدام و ۱۱ سال حبس برای ترانه رحیمی، نوید الیاسی، علی شاهنانی، ابوالفضل دادگستر دارابی، احمدرضا سعیدی، مهرداد بویری، آرمین غلامی غریبوند، پارسا جعفری و مهدی جعفری صادر شده است. میلاد بویری به ۲۵ سال حبس تعزیری، رومینا رحیمی به ۱۵ سال و علی بویری به ۶ سال و ۳ ماه حبس تعزیری محکوم شده‌اند.
به درخواست برخی دیگر از افراد این پرونده، از درج نامشان خودداری شده است. این احکام در مرحله بدوی قرار دارند.
افزون بر این، شماری از متهمان هنگام بازداشت کمتر از ۲۳ سال داشته‌اند. از جمله این افراد می‌توان به نوید الیاسی، آرمین غلامی، مهدی منصوری، مهدی اسدی، حامد مهرعلیان و ابوالفضل دادگستر اشاره کرد.
ادعاهای شکنجه و نقض حقوق دفاعی
یکی از محورهای اصلی پرونده، ساخت چند کوکتل مولوتوف با روغن سوخته در کفش‌فروشی میلاد بویری عنوان شده که به گفته منابع آگاه، آتش هم نگرفته‌اند.
به گفته منابع نزدیک به خانواده‌های متهمان، دسترسی وکلا به پرونده محدود بوده است. آنان نتوانسته‌اند پیش از جلسات، تمام اسناد و مستندات را بررسی کنند.
یکی از متهمان در جلسه رسیدگی و در حضور قضات اعلام کرد که در دوران بازجویی شکنجه شده است. او مدعی شد بازپرس پرونده شخصاً با شوکر برقی به گردن و اندام تناسلی او آسیب زده است.
همچنین با وجود دوربین‌های متعدد در محدوده محل وقوع قتل، تصویر مستقیمی از لحظه وقوع آن در پرونده ارائه نشده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که صدور حکم بدوی برای برخی متهمان بدون اعزام به دادسرا و تفهیم اتهام‌های اولیه انجام شده است.
ناظمی درباره وضعیت کنونی پرونده می‌گوید: «در دو سه ماه گذشته تغییر اساسی در وضعیت پرونده‌ها ایجاد نشده است. بعد از کارشکنی‌های بسیار، تعدادی از پرونده‌ها برای اعاده دادرسی رفته‌اند. این در حالی است که تعدادی از متهمان که از نظر مالی در وضعیت ضعیف‌تری هستند، هنوز وکیل ندارند.»
روایت ناظمی از بازداشت‌ها و شکنجه‌ها
ناظمی درباره نحوه بازداشت متهمان می‌گوید حدود صد و پنجاه نیرو به منزل یکی از آنها هجوم آورده‌اند. درباره یکی دیگر از متهمان گفته شده که نیروها با کلاشینکف بالای سرش رفتند و او را با دستبند و پابند بردند. به گفته ناظمی، خواهر این متهم گفته بود برادر کوچک‌ترم فکر می‌کرده دارد کابوس می‌بیند.
او درباره بازجویی‌ها می‌گوید: «در هنگام بازجویی‌ها بسیار شکنجه شدند. به آنها می‌گفتند اعتراف کنید که این افراد را کشته‌اید. همه آنها را در یک سوله جمع کرده و جلوی یکدیگر شکنجه می‌کردند.»
ناظمی همچنین می‌گوید: «شهادت‌های متهمان و خانواده‌ها درباره شکنجه‌ها بسیار شبیه یکدیگر است. از ضرب‌وشتم با شلنگ و لوله و شوکر به اندام تناسلی گرفته تا تحقیرها و تعرضات جنسی به خانواده‌ها و متهمان.»
درباره ترانه و رومینا رحیمی نیز ناظمی می‌گوید: «مأموران آنها را از اتاقی به اتاق دیگر با کشیدن موهایشان می‌بردند. بعد از مدتی تقریباً مویی روی سرشان باقی نمانده بود. مادر یکی از آنها گفته بود بعد از چند ماه فرزندش را به سختی می‌شناخته است.» به گفته ناظمی، رومینا را برای تحت فشار قرار دادن خواهرش ترانه و واداشتن او به اعتراف بازداشت کرده‌اند.
شرایط نگهداری در زندان
زنان متهم در زندان دولت‌آباد و مردان در زندان دستگرد اصفهان نگهداری می‌شوند. ناظمی می‌گوید پس از انتشار اطلاعات درباره وضعیت متهمان، فشار بر برخی از آنها و خانواده‌هایشان بیشتر شده است.
از جمله این فشارها، ناظمی به محرومیت ترانه رحیمی از غذا به مدت حدود یک هفته اشاره می‌کند. به گفته او به ترانه گفته بودند باقی‌مانده غذای دیگران را بخورد.
ناظمی درباره شرایط کلی نگهداری می‌گوید: «یک طرف مسئله، کتک‌خوردن و شکنجه است و طرف دیگر، تحقیر و آزار جنسی. وضعیت بهداشتی و تغذیه‌ای آنها نیز بسیار نامناسب است.» او همچنین از کمبود غذا و گزارش‌هایی درباره وجود ساس، کک و شپش در هر دو زندان سخن می‌گوید.
روایت نزدیکان از متهمان
یکی از آشنایان متهمان در گفت‌وگو با دویچه وله، مهرداد بویری را جوانی ۳۲ ساله با مدرک کارشناسی ارشد برق و الکترونیک معرفی می‌کند. به گفته این آشنا، مهرداد قهرمان شنا بوده و ازدواج کرده است.
این آشنا مهرداد را «شوخ‌طبع، خوش‌رو و خوش‌خنده» توصیف می‌کند. به گفته او، مهرداد به نیازمندان کمک می‌کرده و به مشتریانی که توان پرداخت نداشتند یا افراد کارتن‌خواب، بدون دریافت پول لباس یا کفش می‌داده است. مغازه او حدود ۹ ماه است که پلمب شده است.
همین منبع، میلاد بویری را نیز جوانی مهربان توصیف می‌کند که به گفته او برای دختران خانواده‌های کم‌برخوردار جهیزیه تهیه می‌کرده است.
دوستان علی بویری، ۲۸ ساله، او را ورزشکار و بدنساز معرفی می‌کنند. آنها می‌گویند علی در رشته شنا نیز فعال بود و به خوش‌خندگی و مهربانی شهرت داشت.
نوید الیاسی، ۲۱ ساله، به گفته آشنایانش آرایشگر و شاگرد یک کفش‌فروشی بوده است. منابع نزدیک می‌گویند نوید بدون حضور پدر بزرگ شده و نان‌آور خانواده بوده است. مادر او پس از بازداشت نوید در وضعیت مناسبی به سر نمی‌برد.
قضات پرونده و سابقه آنها
قضات این پرونده مرتضی براتی و محمدرضا توکلی هستند. توکلی از آذر ۱۴۰۲ رئیس شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان و معاون قضایی رئیس کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب این استان است.
پیش‌تر توکلی در پرونده «میدان علیخانی» برای ۱۲ متهم حکم اعدام صادر کرده بود. او در پرونده توماج صالحی نیز حکم اعدام داده بود.
براتی نیز پیش از توکلی ریاست شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان را بر عهده داشت. او قاضی پرونده «خانه اصفهان» بود که در آن سه متهم به اعدام محکوم و اعدام شدند.
