فارسی
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، روز سه‌شنبه پنجم آبان در مسکو با یکدیگر دیدار کردند. این دیدار در حاشیۀ نشست مجمع کشورهای صادرکنندۀ گاز در پایتخت روسیه برگزار شد. دو طرف دربارۀ جنگ منطقه‌ای و وضعیت تنگۀ هرمز گفت‌وگو کردند. این گزارش به موضوع دیدار پزشکیان و امیر قطر در مسکو می‌پردازد.
دفتر امیر قطر اعلام کرد که تحولات جنگ خاورمیانه و وضعیت تنگۀ هرمز در این دیدار بررسی شد. همچنین، تلویزیون دولتی ایران گزارش داد که دو طرف بر گسترش روابط سیاسی و اقتصادی تهران و دوحه تأکید کردند. آن‌ها بر استفاده از ظرفیت‌های موجود برای تقویت همکاری‌های دوجانبه نیز تأکید داشتند. همچنین، دیدار پزشکیان و امیر قطر در مسکو از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
پیش‌زمینۀ دیپلماتیک دیدار مسکو
این دیدار در شرایط دیپلماتیک پرتحرکی انجام شد. هیئتی از قطر روز یکشنبه سوم آبان به تهران سفر کرده بود. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجۀ ایران، تأیید کرد که گفت‌وگوها بر تحولات منطقه، تنگۀ هرمز و تأمین انرژی متمرکز بوده است.
یک روز پس از سفر هیئت قطری، مقام‌های ارشد عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه نیز به تهران رفتند. خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، عاصم منیر، فرماندۀ ارتش پاکستان، و ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، با مقام‌های جمهوری اسلامی دیدار کردند. مقام‌های ایرانی این رایزنی‌ها را «بسیار خوب» توصیف کردند.
نیویورک‌تایمز به نقل از یک مقام حوزۀ خلیج فارس گزارش داد که این دیدارها در راستای حمایت از تلاش‌های میانجی‌گران قطری و پاکستانی بوده است. یکی از اهداف آن، ترغیب تهران به انعطاف‌پذیری بیشتر برای دستیابی به راه‌حلی دیپلماتیک با آمریکا عنوان شده است.
طرح پیشنهادی قطر برای توافق پنج‌روزه
این دیدار یک روز پس از انتشار گزارشی در روزنامۀ نیویورک‌تایمز انجام شد. این روزنامه روز دوشنبه چهارم آبان به نقل از دو دیپلمات مطلع گزارش داد که قطر طرحی را بررسی می‌کند. بر اساس این طرح، ایران و آمریکا طی یک دورۀ پنج‌روزه امتیازاتی به یکدیگر می‌دهند.
محورهای این طرح شامل بازگشایی تنگۀ هرمز از سوی ایران و لغو محاصرۀ دریایی آمریکا است. برنامۀ هسته‌ای ایران نیز از دیگر موضوعات مطرح در این طرح است. دو دیپلمات که نامشان فاش نشده، گفته‌اند مهم‌ترین مانع، تعیین ترتیب و زمان‌بندی امتیازات است.
به گفتۀ این منابع، میانجی‌گران تلاش می‌کنند ایران را متقاعد کنند در مرحلۀ نخست، امتیازی دربارۀ برنامۀ هسته‌ای ارائه دهد. با این حال، رادیو فردا قادر به تأیید مستقل جزئیات این طرح نیست. تاکنون مقام‌های ایران و آمریکا نیز توافقی در این زمینه اعلام نکرده‌اند.
موضع قطر دربارۀ تنگۀ هرمز
ابراهیم الهاشمی، مدیر ادارۀ رسانه و ارتباطات وزارت خارجۀ قطر، روز سه‌شنبه گفت منطقه به یک چارچوب امنیتی تازه نیاز دارد. او تأکید کرد: «اکنون توپ در زمین ایران است تا به این اصول پایبند باشد و حسن نیت خود را نشان دهد.»
از سوی دیگر، وزارت خارجۀ قطر اعلام کرد که تهران باید از تهدید کشورهای منطقه دست بردارد و تنگۀ هرمز را بازگشایی کند. دوحه افزود که این اقدامات می‌تواند زمینه را برای ایجاد منطقه‌ای امن و باثبات فراهم کند. قطر و دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس نیز آمادگی خود را برای ایجاد سازوکار امنیتی مشترک اعلام کردند.
موضع ایران و زمینۀ گسترده‌تر بحران
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، اخیراً تأکید کرده بود که «حتی یک ذره از مواد هسته‌ای غنی‌شده» از ایران خارج نخواهد شد. این اظهارات در جریان سفر عاصم منیر به تهران مطرح شد. مقام‌های ایران در ماه‌های اخیر با انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده به خارج از کشور مخالفت کرده‌اند.
در همین حال، جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، به کشورهای دیگر منطقه نیز گسترش یافت. جمهوری اسلامی در جریان این جنگ اهدافی را در کشورهای همسایه، از جمله قطر، هدف قرار داد. ولادیمیر پوتین نیز اوایل اکتبر اعلام کرده بود که مسکو آمادۀ مشارکت در تلاش‌های میانجی‌گرانه است.
