فارسی
وزیر خارجه آلمان اعلام کرد که برلین، پاریس و لندن آماده مذاکره با جمهوری اسلامی ایران برای جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هسته‌ای هستند. یوهان واده‌فول این موضع را پس از نشست هشت کشور اروپایی و منطقه‌ای در استانبول اعلام کرد. این نشست روز جمعه، اول آبان، برگزار شد. این گزارش به موضوع مذاکره هسته‌ای اروپا با ایران می‌پردازد.
واده‌فول تأکید کرد که تهران باید آمادگی جدی برای دستیابی به راه‌حلی دیپلماتیک و پایدار نشان دهد. به گفته او، بدون این آمادگی، پیشرفتی در مذاکرات ممکن نخواهد بود. همچنین، مذاکره هسته‌ای اروپا با ایران از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
سابقه تنش هسته‌ای میان ایران و قدرت‌های غربی
در شهریور ماه سال جاری، آلمان، فرانسه، بریتانیا و آمریکا قطعنامه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را به شورای امنیت ارجاع دادند. دلیل این اقدام، عدم پایبندی ایران به تعهدات گزارش‌دهی هسته‌ای بود. این اتفاق برای نخستین بار طی ۲۰ سال گذشته رخ داد.
از زمان حمله اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران، بازرسان آژانس اجازه بازگشت به سایت‌های بمباران‌شده را نیافته‌اند. افزون بر این، ایران درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود شفاف‌سازی نکرده است.
ایران بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد. تأسیسات هسته‌ای در اصفهان، فردو و نطنز در جریان جنگ ۱۲ روزه پارسال آسیب دیدند. وضعیت ذخایر اورانیوم غنی‌شده پس از این حملات همچنان نامشخص است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در بهمن ۱۴۰۴ هشدار داده بود که این بن‌بست نمی‌تواند «تا ابد» ادامه داشته باشد. او به‌ویژه بر ضرورت بررسی ذخایر اورانیوم و بازرسی از تأسیسات بمباران‌شده تأکید کرده بود.
موضع واشینگتن درباره برنامه هسته‌ای ایران
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بارها اعلام کرده که هدف از جنگ با ایران، جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هسته‌ای بوده است. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، نیز گفته که آمریکا با نابود کردن برنامه هسته‌ای ایران به «پیروزی قاطع» دست یافته است.
با این حال، ونس تأکید کرد که جنگ باید ادامه یابد. به گفته او، هدف اطمینان از این است که جمهوری اسلامی توانایی‌های هسته‌ای خود را بازسازی نکند.
ترامپ پیش‌تر گفته بود که واشینگتن پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره به ایران حمله نخواهد کرد. دلیل آن را وجود گفت‌وگوهای «سازنده» برای پایان دادن به جنگ عنوان کرد. او روز جمعه نیز گفت آمریکا می‌تواند این جنگ را خیلی سریع پایان دهد، اما این پرسش مطرح است که آیا باید این کار را بکند یا اجازه دهد حکومت ایران به تدریج تحلیل برود.
در همین حال، روزنامه New York Times روز چهارشنبه گزارش داد که ارتش‌های آمریکا و اسرائیل طرح‌هایی مشخص برای حملات تازه به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای تهیه کرده‌اند.
هشدار درباره پیامدهای حمله نظامی دوباره به ایران
وزیران خارجه ترکیه و فرانسه در نشست استانبول درباره پیامدهای حمله نظامی دوباره به ایران هشدار دادند. هر دو بر ضرورت حل بحران از راه دیپلماسی تأکید کردند.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، گفت کشورهای شرکت‌کننده اتفاق نظر دارند که هرگونه حمله جدید به ایران، جنگ را در منطقه گسترش خواهد داد. او افزود: «مداخله نظامی در ایران به هیچ وجه راه‌حل نیست و در حال حاضر هیچ‌کس با آن موافق نیست.»
فیدان تأکید کرد که دیپلماسی و گفت‌وگو تنها راه پایان دادن به جنگ است. شرکت‌کنندگان در نشست همچنین درباره راه‌های جلوگیری از گسترش بیشتر درگیری‌ها رایزنی کردند.
ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، نیز هشدار داد که تشدید دوباره درگیری میان ایران و آمریکا «هیچ برنده‌ای نخواهد داشت». او افزود که این تشدید احتمالاً پیامدهای جدی برای قیمت نفت و دیگر حامل‌های انرژی خواهد داشت. بارو گفت هشت کشور شرکت‌کننده خواستار خویشتن‌داری حداکثری دو طرف هستند، زیرا منطقه توان تحمل تشدید دیگری را ندارد.
محورهای نشست استانبول و مسئله تنگه هرمز
نشست استانبول با حضور وزیران خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان، مصر، آلمان، فرانسه، بریتانیا و ایتالیا برگزار شد. این نخستین نشست مشترک این هشت کشور در چنین چارچوبی بود.
بازگشایی تنگه هرمز، حملات حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی به عربستان سعودی، بحران یمن و جنگ روسیه علیه اوکراین از محورهای اصلی گفت‌وگوها بود.
آنتونیو تایانی، وزیر خارجه ایتالیا، گفت هدف این رایزنی‌ها کاهش تنش و تضمین آزادی کشتیرانی است. او تأکید کرد که بحران تنگه هرمز صرفاً از راه نظامی حل نخواهد شد.
تایانی افزود: «اگر می‌خواهیم هرمز را که برای اقتصادهای ما حیاتی است بازگشایی کنیم، باید گفت‌وگو را تقویت کنیم و به ایران بفهمانیم که این رویکرد نمی‌تواند ادامه یابد.» از سوی دیگر، بریتانیا نیز پیش از نشست خواستار راه‌حلی دیپلماتیک برای بازگرداندن کامل آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز شده بود.
