رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هشدار داد که این نهاد نزدیک به ۱۸ ماه است اطلاعات دقیقی از وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران ندارد. به گفته او، نبود دسترسی به تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی، انجام مسئولیتهای نظارتی آژانس را ناممکن کرده است.
گروسی روز چهارشنبه ۲۷ آبان در آغاز نشست شورای حکام آژانس در وین اعلام کرد که بهجز نیروگاه بوشهر، این نهاد نه اطلاعاتی درباره تأسیسات هستهای اعلامشده ایران دریافت کرده و نه امکان بازرسی از آنها را داشته است. او در نشست خبری پس از این جلسه تأکید کرد: «بازرسیها فقط در بوشهر انجام شده است. هیچ بازرسی دیگری در ایران در جریان نیست و امیدوارم هرچه زودتر آنها را از سر بگیریم.» همچنین، ذخایر اورانیوم غنیشده ایران یکی از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظهبهلحظه مهمترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکههای اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
ذخایر اورانیوم ایران در هالهای از ابهام
آژانس در آخرین برآورد خود پیش از حملات اسرائیل و آمریکا در خرداد ۱۴۰۴، ذخایر اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد ایران را حدود ۴۴۰ کیلوگرم اعلام کرده بود. با گذشت نزدیک به یک سال و نیم، محل نگهداری و وضعیت کنونی این ذخایر همچنان برای بازرسان بینالمللی نامشخص است.
در جریان جنگ ۱۲روزه خرداد ۱۴۰۴، تأسیسات غنیسازی نطنز و فردو و بخشهایی از مجموعه هستهای اصفهان هدف حملات قرار گرفتند. بر اساس گزارش رویترز، تأسیسات غنیسازی سوخت اصفهان نیز که ایران وجود آن را در ۲۲ خرداد به آژانس اعلام کرده بود، همچنان بازرسی نشده است. آژانس قصد داشت روز بعد از آن تأسیسات بازرسی کند، اما آغاز حملات نظامی این برنامه را متوقف کرد.
گروسی تأکید کرد که بدون دسترسی بازرسان، آژانس نمیتواند تأیید کند مواد هستهای ایران صرفاً برای مقاصد صلحآمیز استفاده میشود. به گفته او، این وضعیت مانع از اجرای تعهدات آژانس در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) شده است.
درخواست همکاری و موضع تهران
مدیرکل آژانس بار دیگر از ایران خواست همکاری با این نهاد را از سر بگیرد. او گفت: «از دوستان ایرانی خود دعوت میکنیم که همکاری با ما را از سر بگیرند.» گروسی همچنین پیشنهاد کرد ایران با برداشتن گامهای تدریجی و فنی، شرایط بازگشت بازرسان را فراهم کند.
در مقابل، مقامهای جمهوری اسلامی ازسرگیری بازرسیها را مشروط به پایان جنگ و دستیابی به تفاهم سیاسی با آمریکا کردهاند. کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه ایران، شامگاه ۲۴ آبان گفت تا زمانی که جنگ بهطور دائمی پایان نیابد و آمریکا تعهداتش را انجام ندهد، تهران نمیتواند دسترسیهای آژانس را برقرار کند.
پیشتر، گروسی در نشست شورای امنیت سازمان ملل در پنجم آبان پیشنهاد کرده بود ایران و آژانس به «توافق قاهره» بازگردند. این توافق در شهریور ۱۴۰۴ میان عباس عراقچی و گروسی امضا شده بود. با این حال، پس از فعال شدن مکانیسم ماشه در مهرماه، علی لاریجانی اعلام کرد توافق قاهره «عملاً کانلمیکن» شده است.
استقبال گروسی از توافق هستهای آمریکا و عربستان
گروسی در بخش دیگری از سخنان روز چهارشنبه خود از توافق همکاری هستهای غیرنظامی میان آمریکا و عربستان سعودی استقبال کرد. او این توافق را منطبق با چارچوب حقوقی آژانس دانست و نتیجه آن را «بسیار رضایتبخش» توصیف کرد.
بر اساس این توافق که در ماه ژوئیه اعلام شد، بازرسان آژانس به تأسیسات مرتبط با غنیسازی اورانیوم، ساخت سوخت هستهای و بازفرآوری مواد هستهای در عربستان دسترسی خواهند داشت. گروسی توضیح داد که مقرراتی مشابه پروتکل الحاقی به توافق افزوده شده و ریاض بهطور داوطلبانه با اقدامات راستیآزمایی بیشتر موافقت کرده است. آمریکا و عربستان در ماه اکتبر از آژانس خواستهاند اقدامات لازم برای اجرای سازوکارهای نظارتی این توافق را انجام دهد.
فارسی












































