دولت روسیه غول دخانیات ژاپن را مصادره کرد

دولت روسیه روز پنجشنبه کنترل شرکت دخانیات «Japan Tobacco International» (JTI) را به دست گرفت. ولادیمیر پوتین با صدور حکمی رسمی، اداره این شرکت را به شرکت دولتی «АО Промышленные Активы» واگذار کرد. این اقدام کارخانه‌های JTI را در سن‌پترزبورگ، روستوف-نا-دونو و مناطق لیپتسک و لنینگراد شامل می‌شود. این گزارش به موضوع مصادره دارایی‌های JTI توسط روسیه می‌پردازد.

بزرگ‌ترین تولیدکننده دخانیات روسیه زیر کنترل دولت

JTI با حدود چهار هزار کارمند، بزرگ‌ترین تولیدکننده محصولات دخانی در روسیه است. این شرکت نزدیک به چهل درصد از بازار سیگار روسیه را در اختیار دارد. سبد محصولاتش شامل برندهای بین‌المللی مانند Winston، Camel، Glamour، LD و Sobranie است. همچنین برندهای داخلی Piotr I، Russki Stil و Donskoy Tabak نیز در این مجموعه قرار دارند. همچنین، مصادره دارایی‌های JTI توسط روسیه از محورهای اصلی این گزارش است.

برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.

دفتر مرکزی JTI در ژنو واقع است. این شرکت در سال ۱۹۹۹ وارد بازار روسیه شد. در سال ۲۰۱۸ نیز شرکت محلی Donskoy Tabak را خریداری کرد. بر اساس اطلاعات منتشرشده در نوامبر ۲۰۲۵، گروه JT در طول بیش از دو دهه فعالیت، ۴.۶ میلیارد دلار در روسیه سرمایه‌گذاری کرده است.

این شرکت پس از حمله تمام‌عیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ از این کشور خارج نشد. با این حال، سرمایه‌گذاری‌های جدید خود را در زمینه تولید و بازاریابی به حالت تعلیق درآورد.

تنش دیپلماتیک میان مسکو و توکیو

اقدام اخیر مسکو در پی تحولاتی دیپلماتیک صورت گرفته است. ماه گذشته یوکی ایمای، خبرنگار روزنامه ژاپنی Hokkaido Shimbun، با اتهام جاسوسی در روسیه بازداشت شد. وزارت خارجه روسیه توکیو را متهم کرده که به‌صورت سیستماتیک از روزنامه‌نگاران برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده می‌کند. دولت ژاپن این اتهام را رد کرده است.

از سوی دیگر، ژاپن بر سر مالکیت جزایر Chishima در اقیانوس آرام با روسیه اختلاف ارضی دیرینه‌ای دارد. افزون بر این، توکیو در پیوند با جنگ اوکراین به تحریم‌های غرب علیه مسکو پیوسته است.

سازوکار «مدیریت خارجی» و پاسخ به تحریم‌ها

با این تصمیم، JTI به فهرست شرکت‌های بین‌المللی پیوست که دارایی‌هایشان از این طریق مصادره شده است. پیش‌تر شرکت‌هایی مانند Nestlé سوئیس، خرده‌فروشان فرانسوی Auchan و Leroy Merlin و خرده‌فروش آلمانی Metro نیز همین سرنوشت را داشتند. مسکو این فرآیند را واکنشی به تحریم‌های غرب پس از تهاجم سال ۲۰۲۲ می‌داند.

در این سازوکار، مدیران وابسته به دولت بدون کسب رضایت یا پرداخت غرامت به مالک خارجی، اداره دارایی‌ها را به دست می‌گیرند. در نتیجه، کنترل واقعی شرکت بدون تغییر مالکیت صوری به دولت روسیه منتقل می‌شود.

پوتین در اول اکتبر اعلام کرد این سازوکار امکان اقدام تلافی‌جویانه در برابر ملی‌سازی احتمالی دارایی‌های روسیه در خارج را فراهم می‌کند. وی همچنین گفت در صورت بهبود شرایط، راه بازگرداندن کنترل به مالکان پیشین باز خواهد ماند. محدودیت‌های دیگری نیز برای شرکت‌های کشورهای غیردوست اعمال شده است؛ از جمله سقف پرداخت سود سهام و اخذ کارمزدهای سنگین هنگام فروش دارایی‌های تجاری.