رشد انرژی‌های پاک جهانی برای اولین بار در پنج سال کند شد

برای نخستین بار در پنج سال گذشته، رشد ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر جهان کند شده است. فرانچسکو لاکامِرا، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (IRENA)، روز سه‌شنبه ۵ آبان در حاشیه نشستی در سنگاپور این پیش‌بینی را مطرح کرد. به گفته او، ظرفیت جدید انرژی‌های پاک در سال جاری کمتر از سال قبل خواهد بود.

دلایل کندی رشد انرژی‌های تجدیدپذیر

لاکامرا دلیل اصلی این کندی را ناکافی بودن شبکه‌های انتقال برق و وجود موانع تجاری دانست. او در حاشیه «هفته بین‌المللی انرژی سنگاپور» به خبرگزاری Reuters گفت: «دلیل اصلی ثبت نشدن رکورد جدید، عدم تناسب میان ظرفیت تولید و ظرفیت توزیع و انتقال برق است.» همچنین، کندی رشد انرژی‌های تجدیدپذیر یکی از محورهای اصلی این گزارش است.

برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.

رشد ظرفیت انرژی‌های خورشیدی و بادی از سال ۲۰۲۱ هر ساله شتاب بیشتری گرفته بود. در سال ۲۰۲۵، ظرفیت نصب‌شده انرژی‌های تجدیدپذیر با افزایشی بی‌سابقه به میزان ۶۹۲ گیگاوات، معادل ۱۵.۵ درصد، به ۵۱۴۹ گیگاوات رسید. این رقم نزدیک به نیمی از کل ظرفیت تولید برق جهان است.

با این حال، مدیرکل IRENA می‌گوید روند توسعه این انرژی‌ها دچار کندی شده است. علت اصلی، رسیدن شبکه برق چین به سقف ظرفیت جذب است.

نقش چین در کندی رشد جهانی

چین بزرگ‌ترین تولیدکننده انرژی‌های تجدیدپذیر جهان است. در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، این کشور به دلیل محدودیت‌های شبکه برق خود نتوانست حجمی از انرژی پاک معادل مصرف سالانه برق مکزیک را جذب کند.

لاکامرا در این باره گفت: «گمان نمی‌کنم افزایش ظرفیت در سایر نقاط جهان بتواند کندی روند توسعه در چین را جبران کند.»

در همین حال، شبکه‌های برق در کشورهایی مانند استرالیا و ژاپن نیز نتوانسته‌اند همگام با توسعه سریع انرژی‌های تجدیدپذیر پیش بروند. این مشکل تنها به چین محدود نمی‌شود.

اهمیت انرژی‌های پاک برای کاهش گرمایش زمین

افزایش ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای حیاتی است. سازمان ملل متحد هفته گذشته در گزارشی اعلام کرد که برای کند کردن روند گرمایش زمین، کاهش‌های «فوری و سخت‌گیرانه» در انتشار این گازها ضروری است.

دولت‌ها متعهد شده‌اند استفاده از انرژی‌های پاک را افزایش دهند. هدف، تضمین تأمین پایدار برق و کاهش هزینه‌هاست. این موضوع پس از اختلال در عرضه انرژی و افزایش شدید قیمت‌ها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

نیاز آلمان به سرمایه‌گذاری کلان

ماه گذشته اعلام شد که آلمان برای رسیدن به اقتصادی سازگار با محیط زیست، باید طی دو دهه آینده نزدیک به شش تریلیون یورو، معادل ۶.۷ تریلیون دلار، سرمایه‌گذاری کند. این رقم بر اساس مطالعه‌ای از سوی بانک دولتی توسعه آلمان اعلام شده است.

بر اساس این مطالعه، بخش انرژی آلمان به سرمایه‌گذاری قابل توجهی نیاز دارد. هدف، آماده‌سازی شبکه برق این کشور برای دریافت و انتقال برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر مانند باد و خورشید است.

چشم‌انداز جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر

سال گذشته آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد که رشد انرژی‌های تجدیدپذیر در جهان همچنان از سوخت‌های فسیلی سریع‌تر خواهد بود. این پیش‌بینی حتی با وجود عقب‌نشینی دولت دونالد ترامپ از سیاست‌های اقلیمی نیز معتبر دانسته شده است.

این آژانس در یکی از سناریوهای خود پیش‌بینی کرده که تقاضای جهانی نفت در حدود سال ۲۰۳۰ به اوج برسد و پس از آن کاهش یابد. از سوی دیگر، تغییر سیاست‌ها موجب می‌شود ظرفیت انرژی تجدیدپذیر در آمریکا تا سال ۲۰۳۵ حدود ۳۰ درصد کمتر از پیش‌بینی سال گذشته باشد. با این وجود، این آژانس مستقر در پاریس تأکید کرده که روند صعودی در سطح جهانی ادامه خواهد داشت.

نیاز به افزایش سرمایه‌گذاری در شبکه‌های انتقال برق

IRENA پیش‌تر هشدار داده بود که سرمایه‌گذاری سالانه در شبکه‌های انتقال برق باید به‌شدت افزایش یابد. این سرمایه‌گذاری باید از حدود ۵۲۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به نزدیک یک تریلیون دلار در سال‌های پیش رو برسد. در غیر این صورت، شبکه‌های انتقال نخواهند توانست با گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر همگام شوند.