آبهای اطراف مجمعالجزایر مادیرا در شمالشرقی اقیانوس اطلس، از تنوع زیستی چشمگیری برخوردار است. نهنگهای مهاجر، پرندگان دریایی، لاکپشتها، مرجانهای آب سرد و یکی از نادرترین فکهای جهان در این منطقه حضور دارند. با این حال، بخشهای وسیعی از این دریاها تاکنون بهدرستی مطالعه نشده بودند. این گزارش به موضوع حفاظت دریایی مادیرا میپردازد.
«ماموریت اقیانوسی مادیرا» در طول ماه اکتبر با هدف پر کردن این خلأهای علمی برگزار شد. یافتههای این ماموریت قرار است مبنای تصمیمگیری درباره مدیریت و گسترش مناطق حفاظتشده دریایی مادیرا باشد. این منطقه تلاش میکند تا سال ۲۰۳۰، سی درصد از دریاهای خود را حفاظت کند. همچنین، حفاظت دریایی مادیرا از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظهبهلحظه مهمترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکههای اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
پانصد غواصی برای ارزیابی سلامت دریا
دولت منطقهای مادیرا این ماموریت را با همکاری بنیاد Oceano Azul، برنامه National Geographic Pristine Seas، آژانس پژوهشی منطقهای ARDITI و Oceanário de Lisboa سازماندهی کرد. گروههای پژوهشی از کشتی بادبانی تاریخی Santa Maria Manuela و ناوگانی از قایقهای کوچکتر بهره بردند. کار میدانی در اطراف مادیرا، Porto Santo و جزایر Desertas انجام شد.
دانشمندان نزدیک به پانصد غواصی انجام دادند. افزون بر این، بیش از سیصد دوربین طعمهگذاریشده به زیر آب فرستاده شد. پژوهشگران همچنین آب دریا را برای ردیابی DNA فیلتر کردند، خط ساحلی را با پهپاد نقشهبرداری کردند و نمونههایی برای شناسایی میکروپلاستیکها برداشتند.
امانوئل گونسالویش، دانشمند ارشد بنیاد Oceano Azul، گفت: «در چنین ماموریتی میخواهیم یک تصویر لحظهای از وضعیت سلامت محیط دریایی به دست بیاوریم.»
نشانههای مثبت از اثربخشی حفاظت دریایی
نتایج اولیه نشان میدهد مناطق حفاظتشده دریایی مادیرا تأثیر ملموسی داشتهاند. لیمپتها، یعنی حلزونهای دریایی که بهعنوان خوراک محلی برداشت میشوند، در داخل این مناطق بزرگتر و فراوانتر بودند. بزرگترین هامورهای ثبتشده نیز در همین مناطق دیده شدند.
فک راهب مدیترانهای نمونه دیگری از این روند مثبت است. این گونه تا اواخر دهه ۱۹۸۰ تقریباً از مادیرا ناپدید شده بود. جزایر Desertas در سال ۱۹۹۰ به ذخیرهگاه طبیعی تبدیل شد و جمعیت این فک از آن زمان رو به افزایش است، هرچند رشد آن کند است.
در جریان این ماموریت، برای نخستین بار در شمالشرقی اقیانوس اطلس، یک نهنگ نوکدار Blainville با فرستنده ماهوارهای نشانگذاری شد. دادههای اولیه نشان میدهد این جانور بیشتر آبهای جنوب جزایر Desertas را ترجیح میدهد. در مقابل، ثبت کمتر از ده کوسه در سراسر ماموریت، نگرانکننده ارزیابی شده است.
کاوش در اعماق و کشفیات تازه
دوربینهای شناوری که از یک قایق صیادی پایین فرستاده شدند، تا عمق ۱۰۶۰ متر رسیدند. این دوربینها میدانهای اسفنجی و مرجانهای سیاه بزرگ را آشکار کردند که ممکن است چند صد سال عمر داشته باشند. در کنار این یافتهها، طنابهای ماهیگیری رهاشده و یک بطری شیشهای نیز مشاهده شد.
برجستهترین کشف گروه نقشهبرداری زیستگاهها، باغ انبوهی از مرجانهای سیاه در نزدیکی Porto Santo بود. این باغ بهدلیل رنگ صورتی ربات زیردریایی تیم، «باغ آریل» نام گرفت. ماموریت دومی نیز برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده تا عمیقترین آبهای این منطقه را بررسی کند.
بر اساس دادههای اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت و UNEP-WCMC، کمی بیش از ده درصد از اقیانوسهای جهان اکنون در مناطق حفاظتشده قرار دارند. پل روز، رئیس ماموریتهای National Geographic Pristine Seas، گفت: «ما واقعاً باید سی درصد را حفاظت کنیم، وگرنه با مشکل بزرگی روبهرو خواهیم شد.»
فارسی















































