فارسی
کن مک‌کالوم، رئیس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا (MI5)، روز سه‌شنبه ۱۳ اکتبر هشدار داد که ایران دامنه عملیات خود را در خاک بریتانیا گسترش داده است. به گفته او، اهداف ایران دیگر تنها مخالفان جمهوری اسلامی نیستند؛ بلکه مراکز نظامی و اماکن مرتبط با جوامع یهودی نیز در تیررس قرار گرفته‌اند. این گزارش به موضوع عملیات ایران در بریتانیا می‌پردازد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که تنش میان تهران و لندن افزایش یافته است. مقام‌های بریتانیایی در حال تحقیق درباره یک طرح مشکوک برای حمله به پایگاه هوایی فرفورد هستند. این پایگاه در جریان جنگی که از فوریه آغاز شد، توسط نیروهای آمریکایی برای حمله به ایران مورد استفاده قرار گرفت. همچنین، عملیات ایران در بریتانیا از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
هشدار رئیس MI5 درباره گسترش عملیات ایران
مک‌کالوم در گزارش سالانه خود درباره تهدیدهای امنیتی گفت در بهار امسال موجی از حملات آتش‌افروزی و خرابکاری علیه جوامع یهودی در بریتانیا و دیگر کشورهای اروپایی رخ داده است. او این حملات را «نفرت‌انگیز» خواند و ایران را مسئول آن‌ها دانست.
رئیس MI5 افزود: «یکی دیگر از تغییرات عمده در سال جاری، جاه‌طلبی ایران برای هدف قرار دادن اهداف دشوارتری مانند مراکز نظامی بوده است.» به گفته او، حادثه پایگاه فرفورد موردی منحصربه‌فرد نیست. نمونه‌های مشابهی از این تهدیدها، نه‌فقط در بریتانیا، بلکه در نقاط دیگر جهان نیز مشاهده شده است.
مک‌کالوم همچنین اعلام کرد که طی ۱۲ ماه گذشته، بیش از ۵۰ نفر در ارتباط با عملیات مرتبط با ایران در بریتانیا بازداشت شده‌اند. از جمله این بازداشت‌ها، دو تبعه ایرانی هستند که در ماه جاری به اتهام طرح مشکوک حمله تروریستی علیه یهودیان در منطقه منچستر متهم شده‌اند.
ماجرای پایگاه هوایی فرفورد
روز ۲۷ سپتامبر، ده‌ها نفر از ساکنان اطراف پایگاه فرفورد تخلیه شدند. نیروهای مسلح پلیس و کارشناسان خنثی‌سازی بمب ارتش نیز در منطقه حضور یافتند.
چند روز پیش از آن، پنج مرد پس از ورود با سه دستگاه ون سفید به محدوده نزدیک پایگاه بازداشت شده بودند. پلیس ابتدا آنان را به ظن جرائم تروریستی و مرتبط با مواد منفجره دستگیر کرد. با این حال، پس از آنکه تنها بنزین در ون‌ها پیدا شد و هیچ ماده منفجره‌ای کشف نشد، متهمان با قرار وثیقه آزاد شدند. در جریان تحقیقات ضدتروریستی، دو نفر دیگر نیز بازداشت و سپس با قرار وثیقه آزاد شدند.
کارشناسان امنیتی احتمال داده‌اند که این ماجرا ممکن است تلاشی نافرجام برای آتش‌افروزی بوده باشد. با این وجود، شدت و ماهیت دقیق طرح همچنان محل پرسش است.
پس از دریافت اطلاعات امنیتی بیشتر درباره احتمال حمله پهپادی با هدایت ایران، ایالات متحده بمب‌افکن‌های خود را از انگلستان خارج کرد. مک‌کالوم در عین حال درباره توانایی ایران برای اجرای یک عملیات پهپادی پیچیده در خاک بریتانیا تردیدهایی مطرح کرد. به گفته او، اقدامات مشاهده‌شده در بریتانیا طی سال‌های اخیر از نظر سطح توانمندی به چنین عملیاتی نزدیک نبوده است.
واکنش دولت بریتانیا و اعمال تحریم‌های جدید
اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، روز دوشنبه در پارلمان گفت طرح مربوط به پایگاه فرفورد «تقریباً به‌طور قطع» از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هدایت شده است. او تأکید کرد: «ما چنین تهدیدهایی را در خاک خود تحمل نخواهیم کرد.»
برنهام افزود دولت بریتانیا با استفاده از تمام اختیارات خود، شبکه‌های تبهکار مورد استفاده ایران و منابع مالی آن‌ها را هدف قرار خواهد داد. همچنین تحریم‌های بیشتری برای محدود کردن توانایی ایران و سپاه پاسداران در آسیب رساندن به بریتانیا اعمال خواهد شد.
در همین راستا، دولت بریتانیا روز دوشنبه دو ایرانی را تحریم کرد. این دو نفر به گفته لندن در هماهنگی حملات خارج از کشور نقش داشته‌اند. نخستین آن‌ها روح‌الله بَزقندی، رئیس بخش ضدجاسوسی سپاه پاسداران است. دومی شهرام علی‌رضا تمرزاده جَکی است که مقام‌های بریتانیایی او را تسهیل‌گر مرتبط با یک شبکه مجرمانه ایرانی معرفی کرده‌اند.
مقام‌های بریتانیایی می‌گویند تهران برای اجرای عملیات در خارج از کشور به شبکه‌های مجرمانه و نیروهای نیابتی متکی است. دولت بریتانیا امسال همچنین اقداماتی را برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی انجام داده است.
حملات علیه جوامع یهودی و گروه‌های مرتبط با ایران
پیش از حادثه فرفورد نیز مقام‌های بریتانیایی درباره مجموعه‌ای از حملات علیه مراکز مرتبط با یهودیان و اسرائیل تحقیق می‌کردند. در اواخر مارس، چهار آمبولانس متعلق به سازمان «هتزولا» در لندن به آتش کشیده شد. این سازمان عمدتاً به جوامع یهودی ارتدوکس خدمات می‌دهد.
گروهی با نام «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه»، که با نام اختصاری «حَیی» شناخته می‌شود، مسئولیت تلاش برای انجام حملاتی در بریتانیا، بلژیک و هلند را بر عهده گرفت. مقام‌های آمریکایی و بریتانیایی این گروه را مرتبط با کتائب حزب‌الله و شبکه‌های وابسته به سپاه پاسداران معرفی کرده‌اند. ایالات متحده کتائب حزب‌الله را سازمان تروریستی می‌داند.
حملات منتسب به این گروه تلفات جانی نداشتند و عمدتاً با روش‌هایی ابتدایی انجام شدند. در برخی موارد، مجرمان محلی یا نوجوانانی که از طریق اینترنت استخدام شده بودند، مدعی شدند از هویت سفارش‌دهندگان واقعی اطلاع نداشته‌اند. در ماه مه، یکی از فرماندهان این گروه در ایالات متحده به اتهام هدایت این حملات و حوادث مشابه در اروپا متهم شد.
تهدید روسیه و سایر نگرانی‌های امنیتی
مک‌کالوم در سخنرانی خود علاوه بر ایران، به تهدیدهای روسیه، چین، تروریسم و هوش مصنوعی نیز پرداخت. او روسیه را همچنان «مهاجم شماره یک» توصیف کرد. به گفته او، روسیه حملات ترکیبی خود را در سراسر اروپا با هدف تضعیف حمایت از اوکراین ادامه می‌دهد.
مک‌کالوم همچنین گفت اتکای مسکو به مجرمان یا «داوطلبان ساده‌لوح» با رفتار یک قدرت بزرگ که از برتری راهبردی برخوردار است، سازگاری ندارد. MI5 پیش‌تر نیز به سیاستمداران بریتانیا هشدار داده بود که هدف جاسوسی روسیه، چین و ایران هستند.
در نهایت، تهران دخالت در طرح مشکوک مربوط به پایگاه فرفورد را رد کرده است. با این حال، مقام‌های بریتانیایی تأکید می‌کنند که استفاده از شبکه‌های مجرمانه، تهدید جوامع یهودی و احتمال هدف قرار گرفتن تأسیسات نظامی، ابعاد تازه‌ای به نگرانی‌های امنیتی لندن درباره ایران افزوده است.
