فارسی
مارگارت همیلتون، دانشمند ارشد علوم رایانه در برنامه آپولوی ناسا، در سن ۹۰ سالگی درگذشت. موسسه فناوری ماساچوست (MIT) این خبر را اعلام کرد و تاریخ درگذشت او را ۳۰ سپتامبر (۸ مهر) ذکر کرد. همیلتون از پیشگامان علوم رایانه به شمار می‌رفت و نقشی تعیین‌کننده در برنامه سفر به ماه داشت. این گزارش به موضوع درگذشت مارگارت همیلتون می‌پردازد.
واکنش مقامات ناسا و MIT
جارد آیزاکمن، رئیس سازمان فضایی ناسا، در شبکه اجتماعی X پستی منتشر کرد. او از همیلتون به‌عنوان پیشگامی یاد کرد «که فعالیت‌هایش به تحقق برنامه آپولو و نخستین سفرهای بشر به ماه کمک کرد». همچنین، درگذشت مارگارت همیلتون از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
اولیویه دو وک، رئیس بخش مهندسی هوانوردی و فضانوردی MIT، نیز از دستاوردهای همیلتون تجلیل کرد. او گفت: «این که بگوییم مارگارت همیلتون یک پیشگام بود، یا اینکه بگوییم از زمان خود جلوتر بود، به‌شدت حق مطلب را ادا نکرده‌ایم.»
دو وک در ادامه افزود که همیلتون در زمانی توسعه‌دهنده نرم‌افزار بود که این حوزه هنوز در مراحل ابتدایی شکل‌گیری قرار داشت. به گفته او: «همیلتون نه‌تنها خود کدهای پیشرفته‌ای نوشته بود، بلکه سرپرستی تیمی را نیز بر عهده داشت که یکی از پیچیده‌ترین سامانه‌هایی را توسعه داد که بشر تاکنون ساخته است.»
مسیر حرفه‌ای همیلتون
همیلتون پس از تحصیل در رشته ریاضیات، در سال ۱۹۵۹ به شهر بوستون در ایالت ماساچوست نقل مکان کرد. از سال ۱۹۶۵، در MIT روی توسعه برنامه‌های رایانه‌ای برای فرودهای برنامه‌ریزی‌شده بر ماه کار می‌کرد.
در سال ۱۹۶۸، سرپرستی گروه پژوهشی مسئول نرم‌افزارهای رایانه‌ای تعبیه‌شده در فضاپیماهای ماموریت‌های آپولو را بر عهده گرفت. ایالات متحده در سال ۱۹۶۹ با ماموریت آپولو ۱۱ موفق شد نخستین فرود انسان بر ماه را محقق کند.
نقش مهندسی نرم‌افزار در فرود بر ماه
همیلتون در آن سال‌ها عضو تیم کوچکی بود که مسئولیت توسعه نرم‌افزار ماموریت آپولو را داشت. چنین نرم‌افزاری تا آن زمان وجود نداشت. افزون بر این، مهندسی نرم‌افزار در هیچ موسسه‌ای به‌عنوان یک رشته تحصیلی ارائه نمی‌شد.
تیم همیلتون مسئول بود اطمینان حاصل کند که فضاپیما از مرحله دشوار فرود بر ماه با موفقیت عبور می‌کند. همچنین بازگشت ایمن به زمین نیز باید تضمین می‌شد.
رایانه‌های فضاپیماهای آپولو در مقایسه با دستگاه‌های امروزی، قدرت پردازشی بسیار پایینی داشتند. با این حال، همیلتون و تیمش موفق شدند مفهومی انقلابی توسعه دهند. سامانه‌ای که آن‌ها ابداع کردند قادر به نظارت بر عملکرد خود بود و ارتباط مستمر میان سخت‌افزار، نرم‌افزار و فضانوردان را ممکن می‌کرد.
مفهوم «انسان در حلقه کنترل»
رویکرد همیلتون بر کنترل کامل دیجیتالی استوار نبود. در عوض، بر تعامل متعادل میان انسان و ماشین تکیه داشت. این مفهوم در زبان علمی «Man-in-the-Loop» یا «انسان در حلقه کنترل» نامیده می‌شود.
این رویکرد به فضانوردان اجازه می‌داد در هر لحظه در فرایندهای خودکار مداخله کنند. در مرحله حساس فرود بر ماه، این قابلیت اهمیت تعیین‌کننده‌ای پیدا کرد.
در نتیجه همین ابداع نرم‌افزاری بود که نیل آرمسترانگ توانست مداخله کند. رایانه محلی را برای فرود انتخاب کرده بود که بالقوه خطرناک بود. آرمسترانگ به‌صورت دستی مکانی ایمن‌تر را برای فرود روی ماه تعیین کرد.
در نهایت، میراث مارگارت همیلتون تنها به برنامه آپولو محدود نمی‌شود. او با کار خود پایه‌های مهندسی نرم‌افزار مدرن را بنا نهاد و مسیری را گشود که نسل‌های بعدی دانشمندان و مهندسان از آن بهره بردند.
