فارسی
آنری ب. کاگان، دانشمند فرانسوی، و کنسو سوآی، دانشمند ژاپنی، برندگان جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۶ شدند. آکادمی سلطنتی علوم سوئد روز چهارشنبه، ۷ اکتبر (۱۵ مهر)، این خبر را در استکهلم اعلام کرد. این دو دانشمند به پاس «کشف اثرات غیرخطی و خودکاتالیزی در سنتز آلی نامتقارن» مورد تقدیر قرار گرفتند.
به گفته آکادمی علوم سوئد، این کشفیات برای شیمیدان‌هایی که در حال توسعه مبانی تولید دارو هستند، اهمیتی تعیین‌کننده داشته است. همچنین، جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۶ یکی از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
معمای دیرینه عدم تقارن در شیمی
برخی مولکول‌ها، مانند اسیدهای آمینه، به دو شکل وجود دارند. این دو شکل تصویر آینه‌ای یکدیگرند. با این حال، موجودات زنده تنها یکی از این دو تصویر آینه‌ای را در خود دارند.
چگونگی پیدایش چنین عدم تقارن شیمیایی‌ای، مدت‌ها برای شیمیدان‌ها معما بود. هاینر لینکه، رئیس کمیته نوبل شیمی، در این باره گفت: «جایزه امسال به شیمی بنیادین می‌پردازد.»
معرفی دو برنده و محل فعالیت آن‌ها
کاگان ۹۵ ساله در فرانسه متولد شده است. او در دانشگاه «پاریس سود» در اورسه فرانسه فعالیت می‌کند. سوآی نیز در ژاپن به دنیا آمده و در دانشگاه علوم توکیو مشغول به کار است.
کنسو سوآی گفت هنگامی که خبر دریافت جایزه نوبل به او رسید، برای خرید به نزدیکی محل زندگی‌اش رفته بود.
کاگان در میان مسن‌ترین برندگان نوبل
کاگان یکی از مسن‌ترین دانشمندانی است که تاکنون جایزه نوبل دریافت کرده است. با این حال، رکورد سنی هنوز در اختیار جان ب. گودیناف آمریکایی است. او در سال ۲۰۱۹، در ۹۷ سالگی، به دلیل توسعه باتری‌های یون‌لیتیوم، جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد.
نوبل پزشکی و فیزیک امسال
اعلام برندگان جوایز نوبل امسال از روز دوشنبه آغاز شد. در آن روز، جایزه نوبل پزشکی به سه دانشمند اعطا شد. پژوهش آن‌ها به روشی منجر شده که با استفاده از نور، ساز و کار عملکرد مغز را رمزگشایی می‌کند.
روز سه‌شنبه نیز پژوهشگری بلژیکی جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد. او به دلیل نقش تعیین‌کننده‌اش در کشف نوترینوهای پرانرژی با منشأ اخترفیزیکی برگزیده شد.
جایزه نوبل شیمی سال گذشته
سال گذشته، سه دانشمند جایزه نوبل شیمی را دریافت کردند. آن‌ها ساختارهای مولکولی جدیدی توسعه داده بودند که می‌توانند مقادیر زیادی گاز را در خود نگه دارند. این دستاورد زمینه را برای حذف گازهای گلخانه‌ای از جو یا استخراج رطوبت از مناطق بیابانی فراهم کرد.
برنامه اعلام سایر جوایز
روز پنجشنبه، ۸ اکتبر، برنده جایزه نوبل ادبیات اعلام می‌شود. روز جمعه نیز نوبت به جایزه صلح نوبل می‌رسد. در نهایت، جایزه علوم اقتصادی در دوشنبه آینده اعلام خواهد شد.
مبلغ جایزه نوبل امسال ۱۲ میلیون کرون سوئد است. این رقم معادل حدود یک میلیون یورو می‌شود.
