فارسی
گزارشها از دیدار استیو ویتکاف و طحنون بن زاید درباره گامهای بعدی در برابر بحران ایران حکایت دارد. وبسایت اکسیوس به نقل از منابع آگاه این خبر را منتشر کرده است. این دیدار آخر هفته گذشته در جزیره ساردینیا در ایتالیا انجام شد. کاخ سفید و دولت امارات هنوز درباره این نشست بیانیهای منتشر نکردهاند.
دیدار ویتکاف و طحنون در میانه افزایش فشار بر جمهوری اسلامی
ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در امور مرتبط با ایران است. طحنون بن زاید نیز مشاور امنیت ملی امارات متحده عربی است. او برادر محمد بن زاید، رئیس امارات، به شمار میرود. طحنون همچنین معاون حاکم ابوظبی است. او در زمینه سرمایهگذاری و فناوری امارات نیز نفوذ گستردهای دارد.
اکسیوس میگوید دو طرف درباره چند موضوع منطقهای گفتوگو کردند. یکی از محورهای اصلی، بررسی گامهای بعدی درباره بحران ایران بود. این دیدار چند روز پس از طرح تازه آمریکا برای افزایش فشار اقتصادی انجام شد. دولت ترامپ این طرح را «عملیات طرد اقتصادی» نامیده است.
در همین چارچوب، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز پیشتر با طحنون گفتوگو کرده بود. آمریکا تلاش دارد کشورهای گوناگون را در کارزار تازه اقتصادی علیه جمهوری اسلامی همراه کند. واشنگتن همچنین از دولتها خواسته است دادوستد خود با ایران را کاهش دهند.
«برای پیگیری لحظهبهلحظه مهمترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکههای اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.»
تماس ترامپ با رئیس امارات پس از گزارش اکسیوس
چند ساعت پس از انتشار گزارش اکسیوس، خبرگزاری رسمی امارات از گفتوگوی تلفنی ترامپ و محمد بن زاید خبر داد. دو طرف درباره همکاریهای دوجانبه گفتوگو کردند. آنها همچنین راههای گسترش روابط بر پایه منافع مشترک را بررسی کردند.
تحولات خاورمیانه نیز در این گفتوگو مطرح شد. با این حال، گزارش رسمی امارات جزئیاتی درباره دیدار ویتکاف و طحنون ارائه نکرد. بنابراین، ارتباط مستقیم میان این دو رویداد در گزارشهای رسمی تأیید نشده است.
امارات یکی از نزدیکترین شریکهای آمریکا در منطقه به شمار میرود. این کشور پیشتر از توقف دادوستد و تراکنشهای مالی با ایران خبر داده بود. این تصمیم پس از افزایش تنشهای منطقهای و حملههای موشکی و پهپادی ایران به امارات اعلام شد.
سفر هیئت ایرانی به ابوظبی و درخواست کاهش تنش
اکسیوس همچنین به نقل از دو منبع آگاه از سفر یک هیئت ایرانی به ابوظبی خبر داده است. این سفر روز ۱۱ اوت، برابر با ۲۰ مرداد، انجام شد. به گزارش این رسانه، هیئت ایرانی با مقامهای اماراتی گفتوگو کرد.
بر پایه این گزارش، هیئت ایرانی خواستار کاهش تنش و بهبود روابط با امارات شد. مقامهای جمهوری اسلامی همچنین از ابوظبی خواستند با تحریمهای آمریکا همکاری نکند. مقامهای اماراتی این درخواست را نپذیرفتند.
اکسیوس میگوید چند روز پس از این سفر، حمله به نفتکشهای ادنوک افزایش یافت. این کشتیها هنگام تلاش برای عبور از تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفتند. ادنوک روز ۲۳ مرداد از حمله به دو کشتی خود خبر داد.
وزارت خارجه امارات این رویداد را «حمله خصمانه ایران» خواند. این وزارتخانه سپاه پاسداران را مسئول حمله معرفی کرد. مقامهای ایرانی تاکنون جزئیات مطرحشده درباره سفر هیئت ایرانی را تأیید نکردهاند.
توقف دادوستد با ایران و فشار اقتصادی واشنگتن
به گفته منابع اکسیوس، حمله به نفتکشهای ادنوک خشم مقامهای اماراتی را برانگیخت. این رویداد در تصمیم ابوظبی برای توقف روابط اقتصادی با ایران نیز نقش داشت. امارات چند روز بعد توقف دادوستد و تراکنشهای مالی با ایران را اعلام کرد.
این تصمیم یکی از شدیدترین گامهای اقتصادی امارات علیه جمهوری اسلامی در ماههای اخیر است. امارات پیش از جنگ یکی از مهمترین شریکهای بازرگانی ایران بود. این کشور همچنین یکی از مسیرهای اصلی ورود و بازصادرات کالا به ایران به شمار میرفت.
بر پایه آمار سازمان تجارت جهانی، دادوستد دو کشور در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۸ میلیارد دلار ارزش داشت. امارات همچنین یکی از مسیرهای مهم ارتباط اقتصادی ایران با بازارهای خارجی بود. این نقش، اهمیت تصمیم تازه ابوظبی را بیشتر میکند.
آمریکا به دنبال گسترش کارزار فشار اقتصادی
یک منبع آگاه به اکسیوس گفته است مقامهای اماراتی با دولت ترامپ گفتوگو کردهاند. آنها تأکید کردهاند کارزار فشار اقتصادی بدون همراهی کشورهای مهم اثر محدودی خواهد داشت.
همزمان، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، دستور تازهای به سفارتخانههای این کشور داده است. بر پایه گزارش اکسیوس، سفارتخانهها باید پیام واشنگتن را به بالاترین سطح دولتهای میزبان برسانند.
این پیام از دولتها میخواهد دادوستد با ایران را فوراً و به شکل سامانمند متوقف کنند. همچنین از آنها خواسته شده فعالیتهای اقتصادی غیرقانونی جمهوری اسلامی را شناسایی کنند.
مقامهای آمریکایی هشدار دادهاند ادامه همکاری اقتصادی با ایران میتواند پیامد داشته باشد. شرکتها و افراد مرتبط ممکن است با تحریم روبهرو شوند. همچنین احتمال قطع دسترسی آنها به نظام مالی دلاری مطرح شده است.
فشار بر بانکهای ایرانی و تشکیل کارگروه تازه
اکسیوس میگوید آمریکا پیام ویژهای به چند نمایندگی دیپلماتیک خود فرستاده است. این پیام به سفارتخانههای آمریکا در ابوظبی، مسقط، هنگکنگ و دوحه رسید. لندن، برلین و چند پایتخت آسیای مرکزی نیز در این فهرست قرار دارند.
واشنگتن از این نمایندگیها خواسته است دولتهای میزبان را برای بستن شعب بانکهای ملی و صادرات ایران تشویق کنند. آمریکا این دو بانک را مرتبط با سپاه پاسداران میداند.
یک مقام آمریکایی نیز از تشکیل یک کارگروه بینسازمانی خبر داده است. این کارگروه اجرای کارزار فشار اقتصادی علیه ایران را هماهنگ و پیگیری خواهد کرد.
نقش امارات در تلاشهای پیشین برای کاهش تنش
روابط اقتصادی تهران و ابوظبی پیش از این نیز در بحران ایران و آمریکا مطرح شده بود. رویترز پیش از امضای تفاهمنامه موسوم به «اسلامآباد» گزارشی درباره منابع مالی ایران منتشر کرد.
رویترز به نقل از چهار منبع گفته بود امارات با دسترسی ایران به میلیاردها دلار موافقت کرده است. دو منبع رقم این منابع را ۱۰ میلیارد دلار اعلام کردند. آنها گفتند بیش از سه میلیارد دلار نیز منتقل شده است.
دو منبع دیگر رقم مورد توافق را ۲۰ میلیارد دلار دانستند. آنها این اقدام را با توقف حملههای ایران به امارات مرتبط کردند. با این حال، رویترز نتوانست منبع دقیق این پولها را مشخص کند.
امارات پس از انتشار این گزارش آن را رد کرد. دولت امارات گفت هیچ دارایی مسدودشده ایران آزاد یا منتقل نشده است. همچنین تأکید کرد در انتقال چنین منابعی نقشی نداشته است.
در چنین شرایطی، دیدار ویتکاف و طحنون میتواند نشانهای از رایزنی بیشتر واشنگتن و ابوظبی درباره بحران ایران باشد. با این حال، جزئیات رسمی این دیدار هنوز منتشر نشده است. همچنین مقامهای ایرانی درباره بخشهای اصلی گزارش اکسیوس واکنش علنی نشان ندادهاند.
