فارسی
ایالات متحده و جمهوری اسلامی در آستانه دور تازهای از رویارویی اقتصادی قرار دارند. واشینگتن میخواهد سختترین تحریمهای خود علیه ایران را اعلام کند. این اقدام میتواند چین را نیز تحت فشار قرار دهد. پکن مهمترین خریدار نفت ایران در بازار جهانی محسوب میشود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، قرار است جزئیات تحریمهای تازه را اعلام کند. دولت دونالد ترامپ همچنین از چین خواسته فشار بیشتری بر تهران وارد کند. دادههای کپلر نشان میدهد چین در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۰ درصد نفت دریایی ایران را خریداری کرد. بنابراین، تحریمهای آمریکا علیه ایران میتواند مستقیماً تجارت انرژی تهران و پکن را هدف بگیرد.
تهران تحریمهای تازه واشینگتن را رد کرد
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، تحریمهای تازه آمریکا را محکوم کرد. او این اقدامات را تلاشی برای گسترش حاکمیت آمریکا دانست. بقائی همچنین تحریمهای ثانویه واشینگتن را فاقد مبنای حقوق بینالمللی خواند.
در همین حال، مقامهای نظامی جمهوری اسلامی لحن تندتری اتخاذ کردهاند. دو مقام نظامی از تغییر دکترین نظامی ایران سخن گفتند. آنها دکترین جدید را از «تدافعی» به «تهاجمی» توصیف کردند.
محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش، حمله به پایگاه آمریکا در اردن را نمونه این رویکرد دانست. یحیی رحیمصفوی نیز از امکان پاسخ «پیشدستانه» سخن گفت. این اظهارات نگرانیها درباره احتمال تشدید دوباره درگیری را افزایش داده است.
«برای پیگیری لحظهبهلحظه مهمترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکههای اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.»
ترامپ: ایران هنوز آماده توافق نیست
دونالد ترامپ نیز از ادامه بررسی تحولات ایران خبر داد. او گفت تهران تمایل زیادی برای توافق دارد. با این حال، ترامپ افزود ایران هنوز برای یک توافق مناسب آماده نیست.
رئیسجمهور آمریکا پیشتر درباره کشورهایی که به ایران کمک کنند هشدار داده بود. او گفته بود چنین کشورهایی ممکن است با پیامدهای اقتصادی روبهرو شوند. این هشدار میتواند فشار بیشتری بر چین وارد کند.
در حال حاضر، دو طرف حملات مستقیم علیه یکدیگر را متوقف کردهاند. با این حال، مذاکرات صلح نیز همچنان متوقف مانده است. بنابراین، تحریمهای آمریکا علیه ایران میتواند جایگزین فشار نظامی مستقیم شود.
تنگه هرمز؛ گلوگاه تازه بحران انرژی
همزمان، تردد نفتکشها در تنگه هرمز به شدت کاهش یافته است. دادههای ردیابی نشان میدهد تنها چهار کشتی پنجشنبه از این آبراه عبور کردند. هیچکدام از این کشتیها نفتکش بزرگ یا حامل گاز طبیعی مایع نبودند.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، رقم انتقال نفت از هرمز را اعلام کرده است. به گفته او، میانگین هفتروزه انتقال نفت به حدود هشت میلیون بشکه رسیده است. پیش از جنگ، این رقم بیش از ۲۰ میلیون بشکه در روز بود.
کاهش رفتوآمد کشتیها قیمت نفت را نیز افزایش داده است. نفت برنت جمعه با قیمت ۹۴ دلار و ۳۹ سنت بسته شد. ادامه بحران هرمز میتواند فشار بیشتری بر بازار جهانی انرژی وارد کند.
صادرات نفت ایران زیر فشار محاصره
آمریکا همزمان صادرات نفت ایران را محدود کرده است. برآوردها نشان میدهد صادرات نفت ایران در اوت به حدود ۵۳۴ هزار بشکه رسیده است. میانگین صادرات ایران در سال گذشته حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه بود.
رویترز نیز از کاهش عرضه نفت ایران به خریداران چینی خبر داده است. رئیس بانک مرکزی ایران توقف صادرات نفت از بنادر را تأیید کرده است. این شرایط میتواند درآمدهای ارزی تهران را به شکل محسوسی کاهش دهد.
برخی اعضای ناتو نیز درباره امنیت کشتیرانی در هرمز رایزنی میکنند. فرانسه و بریتانیا نیز گزینههای خود برای کمک به کشتیرانی را بررسی دارند. افزایش حضور نظامی خارجی میتواند معادلات امنیتی منطقه را پیچیدهتر کند.
اختلاف بر سر بنزین؛ فشار اقتصادی به داخل ایران رسید
در داخل ایران، پیامدهای بحران انرژی بیشتر نمایان شده است. مسعود پزشکیان بار دیگر درباره هزینه بالای یارانه بنزین هشدار داد. او گفت دولت بنزین را گرانتر میخرد و با قیمت ۱۵۰۰ تومان میفروشد.
پزشکیان معتقد است این روند منابع دولت را محدود میکند. گزارشهایی نیز درباره کمبود بنزین در برخی مناطق منتشر شده است. مقامهای دولتی همچنین از محدودیت واردات سوخت خبر دادهاند.
محمدباقر قالیباف با افزایش قیمت بنزین مخالفت کرده است. او افزایش قیمت سوخت را در شرایط کنونی تصمیمی حسابشده نمیداند. شاهزاده رضا پهلوی نیز افزایش قیمت سوخت را به شدت نقد کرده است.
در همین حال، فشار اقتصادی به محور مهم اختلاف میان مقامهای جمهوری اسلامی تبدیل شده است. پزشکیان بر پایان دیپلماتیک جنگ تأکید دارد. قالیباف نیز درباره اهمیت گردش مالی و تولید ملی هشدار داده است.
در مجموع، تحریمهای آمریکا علیه ایران اکنون چند جبهه اقتصادی را همزمان هدف گرفتهاند. نفت، تجارت خارجی، بنادر و بازار سوخت داخلی تحت فشار قرار دارند. در مقابل، تهران همچنان میان تهدید نظامی و تلاش دیپلماتیک حرکت میکند. آینده تحریمها به واکنش چین و مسیر مذاکرات میان تهران و واشینگتن نیز بستگی خواهد داشت.
