فارسی
هوشنگ نهاوندی درگذشت و با خود بخشی از حافظه سیاسی دوران پهلوی را برد. او از برجستهترین چهرههای دانشگاهی و سیاسی ایران پیش از انقلاب بود؛ نسلی که با باور به توسعه، نوسازی و عقلانیت، مسیر تازهای در ساختار مدیریتی ایران گشود.
آغاز زندگی و تحصیلات درخشان
هوشنگ نهاوندی در تهران به دنیا آمد و در دانشگاه تهران در رشته حقوق تحصیل کرد. سپس به فرانسه رفت و دکترای اقتصاد دولتی را از دانشگاه پاریس گرفت. بازگشت او به ایران مصادف با دوران اصلاحات اقتصادی دهه ۴۰ بود؛ زمانی که نخبگان تحصیلکرده نقش پررنگی در دولتهای وقت ایفا کردند.
صعود در سیاست و آموزش عالی
نهاوندی خیلی زود به حلقه مدیران جوان پهلوی پیوست. او در دولت حسنعلی منصور وزیر آبادانی و مسکن شد و پس از آن، ریاست دانشگاه شیراز را از سال ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۰ برعهده گرفت.
در سالهای بعد، ریاست دانشگاه تهران به او سپرده شد و تا ۱۳۵۵ در این سمت ماند. در دولت جعفر شریف امامی نیز وزیر علوم و آموزش عالی بود؛ دورهای بحرانی که نشانههای انقلاب آشکار شده بود. نهاوندی در آن سالها تلاش کرد استقلال دانشگاهها را حفظ کند، اما فضای سیاسی ملتهب مانع از موفقیت او شد.
تبعید، تدریس و آثار ماندگار
پس از انقلاب ۱۳۵۷، هوشنگ نهاوندی ایران را ترک کرد و به فرانسه رفت. او ۱۴ سال در دانشگاه پاریس تدریس کرد و همزمان به نگارش آثار تاریخی پرداخت.
کتابهایش از جمله محمدرضا پهلوی، آخرین شاهنشاه، آخرین روزها، خمینی در فرانسه و سه رویداد و سه دولتمرد، نگاهی نزدیک به درون نظام سیاسی پهلوی ارائه میدهند. آثار او هنوز منبعی مهم برای پژوهشگران تاریخ معاصر ایران به شمار میآیند.
میراث فکری و جایگاه تاریخی
هوشنگ نهاوندی، چهرهای از نسل روشنفکران دولتی بود که میان سنت و مدرنیته در نوسان بودند. او تا پایان عمر از نظام مشروطه سلطنتی دفاع کرد و بر لزوم تداوم اصلاحات شاه تأکید داشت.
درگذشت نهاوندی، نماد پایان نسلی از مدیران است که دانشگاه، سیاست و توسعه را به هم پیوند زدند. او با مرگ خود، بخشی از حافظه تاریخی ایران مدرن را خاموش کرد.
