فارسی
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بامداد پنج‌شنبه نهم مهر به وقت ایران، گزارشی از روزنامه New York Post را در شبکه اجتماعی Truth Social بازنشر کرد. این گزارش به اظهارات اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، درباره وضعیت اقتصادی ایران مربوط می‌شد. بازنشر این مطلب در شرایطی صورت گرفت که تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ با ایران همچنان ادامه دارد. این گزارش به موضوع هشدار ترامپ درباره اقتصاد ایران می‌پردازد.
هشدار وزیر خزانه‌داری آمریکا درباره نفت ایران
گزارش New York Post در ۲۷ سپتامبر منتشر شده بود. تیتر آن به نقل از اسکات بسنت می‌گفت «ظرف دو هفته چیزی برای اقتصاد ایران باقی نخواهد ماند». همچنین، هشدار ترامپ درباره اقتصاد ایران از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
اظهارات بسنت در اصل به صادرات نفت ایران مربوط است. او روز یکشنبه در گفت‌وگو با شبکه Fox News گفت دولت آمریکا برآورد می‌کند حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت ایران همچنان در مسیر تحویل قرار دارد. بیشتر این محموله‌ها به چین می‌رود.
به گفته بسنت، پس از تحویل این محموله‌ها، تهران «چیزی برای تجارت در برابر هیچ چیز دیگری» نخواهد داشت. او همچنین تأکید کرد فشار اقتصادی آمریکا یکی از دلایلی است که ایران بار دیگر برای دستیابی به توافق ابراز تمایل کرده است.
بسنت گفت: «فکر می‌کنم آن‌ها فشار را احساس می‌کنند و به همین دلیل است که توافق می‌خواهند.» او «عملیات طرد اقتصادی» را بخشی از سیاست دولت ترامپ برای محدود کردن تجارت خارجی ایران معرفی کرد. هدف این سیاست، به گفته او، آن است که ایران در صورت توافق به تعهداتش پایبند بماند.
مذاکرات غیرمستقیم از طریق قطر
بازنشر این اظهارات از سوی ترامپ در شرایطی است که تلاش‌های قطر برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشینگتن ادامه دارد. رویترز روز چهارشنبه به نقل از یک مقام مطلع گزارش داد که عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز سه‌شنبه در دوحه توقف کرد.
عراقچی در مسیر بازگشت از نیویورک بود. در همین توقف، پاسخ آمریکا به پیشنهاد تازه ایران را از میانجی‌های قطری دریافت کرد.
بر اساس این گزارش، مقام مطلع مورد نظر ایرانی نیست اما در جریان مذاکرات قرار دارد. او گفت اختلاف اصلی دو طرف در حال حاضر نه بر سر اجزای طرح، بلکه بر سر ترتیب اجرای گام‌های آن است.
به گفته این مقام، سند در دست مذاکره یک دوره هفت‌روزه برای اعتمادسازی را در نظر گرفته است. در صورت موفقیت این مرحله، دو طرف به نسخه‌ای تقویت‌شده از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد بازمی‌گردند. طرح جدید همچنین شامل گام‌های مشخصی درباره برنامه هسته‌ای ایران است، اما جزئیات بیشتری در این زمینه اعلام نشده است.
تفاهم‌نامه اسلام‌آباد ۲۸ خرداد به امضای رؤسای جمهور ایران و آمریکا رسید. با این حال، کمتر از سه هفته بعد فروپاشید. این فروپاشی پس از حملات منسوب به ایران به چند نفتکش در تنگه هرمز رخ داد. سپس ارتش آمریکا به مدت دو هفته به نقاط مختلف ایران حمله کرد و ایران نیز به چند کشور منطقه حملات متقابل انجام داد.
تأیید رسمی تهران و موضع ترامپ
دولت جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه رسماً دریافت پاسخ آمریکا را تأیید کرد. سخنگوی دولت مسعود پزشکیان اعلام کرد عراقچی پاسخ واشینگتن را در اختیار دولت قرار داده است.
به این ترتیب، با وجود آن‌که ترامپ در روزهای گذشته گفته بود پیشنهاد جدید ایران را رد کرده، تماس‌های غیرمستقیم دو طرف از طریق قطر متوقف نشده است. اکنون پاسخ مشخص آمریکا در تهران در دست بررسی است.
پیش‌تر، مسعود پزشکیان سوم مهرماه در نیویورک از تشکیل یک تیم شش‌نفره در ساختار حکومت جمهوری اسلامی خبر داده بود. او گفته بود تصمیم‌های مهم حکومت با هماهنگی این تیم گرفته می‌شود.
ترامپ شامگاه چهارشنبه نیز در گفت‌وگو با خبرنگاران در کاخ سفید، احتمال حمله بیشتر به ایران را در کنار احتمال توافق مطرح کرد. در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی توافق با رهبران ایران، گفت: «شاید آن‌ها را منفجر کنیم. باید تصمیم بگیریم؛ منفجرشان کنیم یا توافق کنیم. وقتش رسیده. خیلی زود تمام می‌شود.»
تشدید بحران اقتصادی در ایران
هشدار ترامپ درباره وضعیت اقتصادی ایران در شرایطی بازنشر شد که آمارهای رسمی داخلی نیز از تشدید مشکلات اقتصادی حکایت دارند. مرکز آمار ایران روز چهارشنبه اعلام کرد نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در شهریور به ۸۹.۸ درصد رسیده است.
این رقم به آن معناست که خانوارهای ایرانی برای مجموعه‌ای از کالاها و خدمات، به‌طور متوسط نزدیک به ۹۰ درصد بیشتر از شهریور سال گذشته هزینه کرده‌اند. افزون بر این، نرخ تورم سالانه نیز از ۶۹.۹ درصد در مرداد به ۷۳.۶ درصد در شهریور افزایش یافته است.
پیش‌تر، مرکز آمار نرخ رشد اقتصادی ایران در سه‌ماهه نخست امسال را منفی ۱۰.۱ درصد اعلام کرده بود. در همین حال، ارزش پول ملی ایران نیز در هفته‌های اخیر به کاهش ادامه داده است.
قیمت دلار در بازار آزاد روز چهارشنبه با ثبت رکوردی تازه از ۲۵۶ هزار تومان عبور کرد. در همین روز، بانک مرکزی از برنامه خود برای عرضه دو میلیارد دلار اسکناس به بازار خبر داد. اعلام شد در مرحله نخست، یک میلیارد دلار از طریق بانک‌ها و صرافی‌های بانکی عرضه خواهد شد.
بررسی رادیو فردا نشان می‌دهد ارزش ریال از ۲۳ تیر، زمان آغاز محاصره دریایی آمریکا علیه ایران، تاکنون بیش از ۲۵ درصد کاهش یافته است. قیمت دلار در آن زمان حدود ۱۸۶ هزار تومان بود.
