نقد و بررسی مناظره  زیباکلام و قیس قریشی

مقدمه:

آیا بین ثروت و توسعه یافتگی رابطه وجود دارد یا بین هزینه کردن و توسعه یافتگی؟ سعی می‌کنم که بخشی از مناظره این دو شخص بزرگوار رو در زمینه فوق نقد کنم تا بهتر درک کنیم که جمهوری اسلامی در چه شرایط و وضعیتی قرار دارد. آیا در جهت توسعه یافتگی گام بر می‌دارد یا در جهت عدم توسعه یافتگی؟ و هم‌زمان جمهوری اسلامی را با کشورهای منطقه مقایسه خواهیم کرد.

رابطه تولید ثروت یا هزینه کردن با توسعه یافتگی:

دیدگاه زیباکلام:

اگر از نگاه دکتر زیباکلام بخواهیم نگاه کنیم(نقل به مضمون) ،برای اینکه کشوری قوی و امن داشته باشیم یکی از راه ها داشتن سلاح های جنگی پیشرفته، پهپادها، (سلاح های اتمی) و…؛ در واقع باید ثروت مملکت را خرج تسلیحات نظامی کرد.

درواقع می‌خواهیم وارد عمق استراتژیک شویم، به این معنا به جای آنکه اسرائیل نزدیک مرز ایران بیاید ما نزدیک مرز اسرائیل برویم. ما در سوریه، لبنان، فلسطین، یمن وعراق کلی هزینه کرده امکانات نظامی ایجاد کرده‌ایم. سوال اینجاست آیا در مدت ۴۵ یا ۴۶ سال شرایط را با اسرائیل امن تر کرده یا نکرده‌ایم؟

به طور مشخص نه. این در حالیست که در روز روشن فخری زاده و اسماعیل هنیه و… را ترور کرده‌اند. ما در سوریه سنگین هزینه کردیم بدون آنکه چیزی به‌دست بیاوریم.

دیدگاه قیس قریشی:

وی معتقد است که ما مدیترانه را به‌دست آورده‌ایم. (نقل به مضمون: چکمه ای که در مدیترانه پیاده شود او حاکم جهان است). قریشی معتقد است به سواحل مدیترانه و باب المندب رسیده ایم و این بسیار مهم است و در عمل این باعث احیای امپراطوری می شود.

به‌عبارتی جمهوری اسلامی برای این هدف سنگین هزینه کرده است. جمهوری اسلامی فقط در سوریه ظرف چند سال بالغ بر 22 میلیارد دلار هزینه کرده است. این مبلغ شامل هزینه برای حشد الشعبی ،حوثی یمن ، حزب الله لبنان، حماس غزه و … نمی شود.

نقد بر موارد بالا:

بنظر نویسنده در نقد مطالب گفته شده می‌توان به مقایسه جمهوری اسلامی با کشورهای عربی منطقه خلیج فارس اشاره کرد، کشورهایی به سان عربستان، امارات، کویت و… 

آن ها در کشورهای دیگر هزینه نکرده‌اند و یا به تبلیغ ایدئولوژی اسلامی خود نپرداخته‌اند. سعی در تبلیغ مبانی فکری خود ندارند. با اسراییل وارد جنگ نشده‌اند و نمی‌خواهند خلیج فارس یا باب‌المندب یا سواحل مدیترانه را تصاحب کنند؛ آن ها سعی کرده‌اند با سرمایه گذاری در کشور خودشان به تولید ثروت بپردازند، به سان ساختن دانشگاه‌های بین المللی و جذب دانشجو از سراسر دنیا.

گسترش صنعت توریسم و جاذبه های مرتبط به آن به سان ساختن هتل‌های لوکس و برج‌های زیبا و بی‌همتا، ساخت فرودگاه‌های بزرگ و افزایش پروازهای بین المللی، سرمایه گذاری در صنعت ورزش از جمله فوتبال و جذب بازیکنان مشهور بین المللی، وارد کردن شرکت‌های بین‌المللی و زنجیره‌ای به سان مایکروسافت، اپل، مک دونالد و… مردم این کشورها در آرامش زندگی می کنند و صاحب ثروت هستند: در حالی‌که جمهوری اسلامی از جیب ملت ایران در کشورهای مختلف به سان لبنان، سوریه، عراق  حتی در آفریقا و امروزه در تایلند و استرالیا و… خرج می کند. در نتیجه ایران با ثروت فراوان را به کشوری با مردمانی فقیر و فقر زده که حتی توان تامین برق ندارد و کل صنعت‌اش خوابیده تبدیل کرده‌اند.

چون صاحبان کارخانه‌ها و شرکت‌ها در ضرر هستند سرمایه‌ها و سرمایه‌گذارها از کشور خارج شده‌اند و سرانجام کارگران بیکار. 

آلودگی هوا در سراسر ایران، مشکلات فرونشست زمین، ازبین بردن جنگل‌ها و تالاب‌ها و… از دیگر موارد ضد منافع مردم ایران است. (بادهای ۱۲۰ روزه که در سیستان و بلوچستان بیماری سل بوجود آورده است، بیماری که در سطح جهانی نادر ولی شوربختانه در آن منطقه بسیار است). در پایان می توان گفت دیدگاه آقای قریشی به شدت زیر سوال رفته‌است.

این طور می توان نتیجه گرفت؛ کشوری به سمت توسعه خواهد رفت که تولید ثروت کرده نه اینکه از جیب مردم خود هزینه کند. که این امر عاقبت باعث فقیرتر شدن مردم و نابودی کشور می‌شود. آن هم فقط به‌خاطر صادر کردن ایدئولوژی در ظاهر اسلامی. چیزی که تبلیغ و صادر کردن آن در بین کشورهای عربی منطقه منسوخ شده به عنوان مثال می توان از عربستان نام برد که نوع پوشش در آن اختیاریست و قرار است تا چند سال آینده کشورهای عربی حوزه خلیج فارس  تبدیل به اروپای منطقه شوند.

علی نظری نفوتی 

تحلیلگر و پژوهشگر مطالعات بین المللی