فارسی
در شامگاه پنجم به ششم اکتبر، گروهی متشکل از ۲۰ مرد مسلح تلاش کردند از خاک بلاروس وارد لتونی شوند. مرزبانان لتونی جلوی آنها را گرفتند و آنان را به بلاروس بازگرداندند. چند ساعت بعد، سه مرد مسلح ماسک‌دار با لباس سیاه وارد خاک لتونی شدند و یک جعبه تقسیم برق و دوربین‌های کنترل مرزی را از کار انداختند. این سه مرد سپس به بلاروس بازگشتند و مرزبانان موفق به دستگیری آنها نشدند. این گزارش به موضوع عملیات خرابکاری روسیه در خاک ناتو می‌پردازد.
بلاروس حداقل از پنج سال پیش از سوی اتحادیه اروپا متهم است که مهاجران غیرقانونی را به سمت کشورهای عضو این اتحادیه هدایت می‌کند. با این حال، این بار ماجرا متفاوت بود. سه مرد سیاه‌پوش مستقیماً دست به عملیات خرابکاری در داخل خاک اتحادیه اروپا زدند و سپس محل را ترک کردند. همچنین، عملیات خرابکاری روسیه در خاک ناتو از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
گروه «روس‌های سیاه» مسئولیت را پذیرفت
یک روز پس از این واقعه، کانال تلگرامی گروهی با نام «روس‌های سیاه» ویدیویی منتشر کرد و مسئولیت عملیات خرابکارانه در خاک لتونی را بر عهده گرفت. این موضوع را سایت تلویزیون NTV آلمان در گزارشی بررسی کرده است.
در این ویدیو، مردی نقاب‌دار که خود را سخنگوی گروه معرفی کرد با صدایی تغییریافته گفت: «این تنها یک تست برای لتونی‌ها بود که از عهده‌اش برنیامدند. به زودی چیزی شبیه به این در قسمت دیگری از مرزهای ما تجربه خواهید کرد. اتحادیه اروپا و ناتو غولی با پاهایی از گِل هستند که به زودی فرو خواهند پاشید.»
این ویدیو پنج روز پس از انتشار توسط روزنامه‌نگاران و رسانه‌های لتونی دیده شد. دلیل این تأخیر آن بود که گروه مذکور تا آن زمان کاملاً ناشناخته بود.
ردپای روسیه در پشت پرده
تحقیقات رسانه روسی در تبعید «Important Stories» نشان داده که کانال تلگرامی و وبسایت این گروه تنها دو هفته پیش از واقعه ششم اکتبر ایجاد شده‌اند. کانال تلگرامی آنها در آن زمان تنها ۱۲۰۰ دنبال‌کننده داشت.
سایر ویدیوهای این کانال شامل پروپاگاندا درباره «اتحاد روسیه و بلاروس علیه اتحادیه اروپا» و انتقاد از کشورهای بالکان است. در «مانیفست» این گروه نیز که اکنون از روی وبسایت حذف شده، به صراحت آمده بود که روس‌ها، بلاروس‌ها و اوکراینی‌ها باید یک کشور داشته باشند و اوکراین باید «نازی‌زدایی» شود.
افزون بر این، اغلب ویدیوهای این گروه توسط هوش مصنوعی ساخته شده‌اند. خود سایت نیز با هوش مصنوعی طراحی شده است. در کد منبع سایت، دستورالعمل‌هایی به زبان اوکراینی برای هوش مصنوعی دیده می‌شود. با این حال، سایت در روسیه و توسط یک شخص حقیقی ناشناس ثبت شده است.
روزنامه‌نگاران «Important Stories» هشدار داده‌اند که استفاده از زبان اوکراینی می‌تواند برای گمراه کردن صورت گرفته باشد.
کارشناسان: بلاروس یا روسیه پشت این عملیات هستند
الکساندر فریدمن، کارشناس اروپای شرقی، به شبکه NTV گفته که بعید است این عملیات توسط اوکراینی‌ها انجام شده باشد. به گفته او، برای اوکراین بسیار پرخطر است که آشکارا در مقابل اتحادیه اروپا بایستد و حمایت این اتحادیه را از دست بدهد.
فریدمن می‌گوید بسیار محتمل‌تر است که نهادهای امنیتی بلاروس و روسیه پشت این ماجرا باشند. او ادامه می‌دهد که در کشوری مثل بلاروس که همه چیز توسط حکومت کنترل می‌شود، تقریباً غیرممکن است یک گروه مستقل چنین عملیاتی را در مناطق مرزی انجام دهد.
در همین راستا، یانیس سارتس، مدیر مرکز ارتباطات راهبردی ناتو، نیز به «Important Stories» گفته که این گروه احتمالاً توسط سرویس‌های اطلاعاتی روسیه یا بلاروس هدایت می‌شود.
واکنش لوکاشنکو و احتمال دخالت پوتین
یک هفته پس از این واقعه، الکساندر لوکاشنکو، رئیس‌جمهور بلاروس، اعلام کرد: «انجام چنین عملیاتی که مستلزم نفوذ به خاک یک کشور همسایه باشد، بدون تأیید و هماهنگی رئیس‌جمهور امکان‌پذیر نیست.» او افزود که چنین موضوعی با او هماهنگ نشده و بنابراین اتفاق نیفتاده است.
گزارشگر NTV می‌نویسد که لتونی این رویداد را تأیید کرده است. از این رو دو احتمال وجود دارد: یا لوکاشنکو دروغ می‌گوید و مشارکت خود را انکار می‌کند، یا این عملیات بدون هماهنگی با او اما با هماهنگی شخص دیگری انجام شده است. آن شخص دیگر در بلاروس قدرتی بیش از لوکاشنکو دارد و این کسی جز ولادیمیر پوتین نمی‌تواند باشد.
فریدمن که استاد تاریخ دانشگاه زارلاند نیز هست، به ریشه تاریخی نام «روس‌های سیاه» اشاره می‌کند. به گفته او، این واژه برگرفته از «Black Ruthenia» است و در قرون وسطا نام منطقه‌ای در غرب بلاروس کنونی بود. او می‌گوید این‌گونه اشاره‌های تاریخی بیشتر با طرز فکر افراد «شیفته تاریخ» در کرملین همخوانی دارد تا با دولت بلاروس.
به گفته فریدمن، پوتین با استناد وسواس‌گونه به مفاهیم تاریخی قصد دارد ادعاهای ارضی روسیه را توجیه کند. همان‌گونه که مدعی است اوکراین مدرن به دست لنین بنا شده یا در سال ۲۰۲۲ خود را با تزار پتر کبیر مقایسه کرد و فتوحات او را الگویی برای «بازپس‌گیری» سرزمین‌های روسیه دانست.
هشدار رئیس اطلاعات آلمان درباره جنگ سایه
مارتین یگر، رئیس سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی آلمان (BND)، هفته گذشته در جلسه‌ای علنی در برابر کمیته نظارت پارلمانی مجلس نمایندگان آلمان (بوندستاگ) سخن گفت. او گفت: «روسیه علیه ما جنگی در سایه به راه انداخته است. این جنگ اعلام‌نشده را نمی‌توان با مقوله‌های متعارف نظامی یا حقوقی توضیح داد. ما در وضعیت دفاعی قرار نداریم و با این حال مورد حمله قرار می‌گیریم؛ این دقیقاً همان جنگ در سایه است.»
در همین حال، فریدمن با اشاره به چندین عملیات خرابکاری که پیش‌تر به روسیه نسبت داده شده و در خاک کشورهای اتحادیه اروپا انجام شده‌اند، گفت متعجب نمی‌شود اگر در این مورد نیز «سرنخ به مسکو برسد».
