فارسی
شورای اتحادیه اروپا اعلام کرد ۹ کشور غیرعضو، از جمله آلبانی، نروژ و اوکراین، به تصمیم جدید این اتحادیه برای بازگشت تحریمهای هستهای علیه ایران پیوستهاند. این کشورها قوانین داخلی خود را با مقررات بروکسل هماهنگ کردهاند.
تحریمهایی که از زمان اجرای برجام تعلیق شده بود، اکنون با فعال شدن سازوکار ماشه دوباره بازگشته است. این تصمیم فصل تازهای از فشارهای سیاسی و اقتصادی بر جمهوری اسلامی گشوده است.
جزئیات تصمیم اتحادیه اروپا
براساس بیانیه شورای اروپا، واردات نفت، گاز و محصولات پتروشیمی از ایران ممنوع میشود. همچنین صادرات تجهیزات انرژی، فلزات خاص، طلا، الماس و نرمافزارهای صنعتی به ایران متوقف خواهد شد. این تحریمها محدودیتهایی مشابه قطعنامههای شورای امنیت را نیز شامل میشوند. از جمله، ممنوعیت همکاری هستهای و موشکی با ایران و اعمال محدودیت سفر بر برخی مقامات و نهادها مانند بانک مرکزی.
واکنش ایران و روسیه
در واکنش به این تصمیم، ایران و روسیه اعلام کردند با پایان قطعنامه ۲۲۳۱، باید همه محدودیتهای هستهای لغو شود. مسکو تأکید کرد که برجام «به تاریخ پیوسته» و ایران باید مانند سایر اعضای پیمان «انپیتی» رفتار کند. وزارت خارجه ایران نیز با صدور بیانیهای، بازگشت تحریمها را «غیرقانونی» دانست و از شورای امنیت خواست پرونده هستهای ایران را ببندد.
موضع غرب و اختلافات ادامهدار
در مقابل، کشورهای اروپایی، بهویژه بریتانیا، فرانسه و آلمان، ایران را به نقض تعهدات برجامی متهم کردند. آنها خواستار دسترسی بازرسان آژانس به تأسیسات هستهای شدند. هرچند ایران با میانجیگری مصر توافقی موقت با آژانس امضا کرد، اما از نگاه غرب این اقدام کافی نبود. در نهایت، تهران پیشنهاد تعلیق ششماهه سازوکار ماشه را رد کرد و تحریمها از ششم مهر دوباره فعال شدند. این تصمیم در حالی گرفته شد که تنها چند ماه از جنگ ایران و اسرائیل میگذرد و فشارهای بینالمللی بر تهران افزایش یافته است.
همگرایی تازه علیه برنامه هستهای ایران
علاوه بر اتحادیه اروپا و ۹ کشور همپیمانش، ایالات متحده، بریتانیا، کانادا، نیوزیلند و استرالیا نیز تحریمهای بینالمللی علیه ایران را بازگرداندهاند. این همسویی تازه، نشانهای از شکلگیری دوباره اجماع غربی علیه برنامه هستهای تهران است. چنین روندی میتواند پیامدهای سیاسی و اقتصادی گستردهای برای ایران داشته باشد.
برای بررسی تحولات بیشتر درباره سیاست هستهای ایران، گزارشهای مرتبط در فونیکسکیو را بخوانید.
