فارسی
«آرش پارسا – تحلیلگر و پژوهشگر»
فشار ترامپ بر ونزوئلا وارد مرحلهای تازه شده است. کاراکاس دوباره زیر سایه تهدید سیاسی و اقتصادی واشنگتن قرار گرفته است. بازگشت ترامپ به کاخ سفید فضای سختگیرانهتری ایجاد کرده و توجه تحلیلگران را به میزان تابآوری حکومت نیکولاس مادورو جلب کرده است. در سالهای گذشته، مناسبات دو کشور به یکی از جدیترین چالشهای سیاسی نیمکره غربی تبدیل شد. اکنون نیز نشانهها نشان میدهد که واشنگتن قصد دارد مسیر فشار را با شدت بیشتری ادامه دهد.
سیاست فشار حداکثری؛ از اقتصاد تا دیپلماسی
ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود فشار گستردهای بر ونزوئلا اعمال کرد. او تحریمهای نفتی، محدودیت صادرات، توقیف داراییها و قطع دسترسی کاراکاس به شبکه مالی جهان را در دستور کار قرار داد. این رویکرد، اقتصاد ونزوئلا را به حدی فرسوده کرد که دولت مادورو به کمکهای پرخطر متحدانی مانند ایران، روسیه و ترکیه وابسته شد. اکنون ترامپ همان الگو را با شدت بیشتر دنبال میکند و هدف او کاهش توان مالی و امنیتی دولت مادورو است.
هرچند احتمال حمله نظامی گسترده پایین است، اما کاخ سفید میتواند رکود اقتصادی این کشور را با تحریمهای سنگینتر تشدید کند. همچنین محدودیت کاملتر صادرات نفت و ضربه به شرکتهای واسطه، از ابزارهای محتمل دولت ترامپ خواهد بود.
نقش اپوزیسیون و کشورهای منطقه
واشنگتن همزمان میتواند از ظرفیت اپوزیسیون داخلی استفاده کند. تجربه گذشته نشان داده که آمریکا مخالفان مادورو را از نظر سیاسی، رسانهای و سازمانی تقویت میکند. افزون بر این، کشورهای منطقه نیز در راستای سیاست واشنگتن حرکت میکنند و تلاش دارند دولت مادورو را منزویتر کنند. این روند هزینه بقا را برای ساختار قدرت در کاراکاس افزایش میدهد و فشار بر مادورو را چندبرابر میکند.
گزینههای پنهان و سناریوهای پشتپرده
با اینکه احتمال جنگ گسترده اندک است، اما سناریوهای محدود همچنان مطرح هستند. عملیات اطلاعاتی، حمایت مخفیانه از ناراضیان ارتش، کمک به شبکههای ضدمادورو و حتی حمله محدود به اهداف حساس، از گزینههایی است که واشنگتن میتواند برای افزایش فشار به کار گیرد؛ گزینههایی با هزینه کم اما اثر روانی و سیاسی بسیار بزرگ.
پیامدهای انسانی و اجتماعی فشارها
شدت گرفتن تحریمها تنها حکومت مادورو را هدف قرار نمیدهد؛ بلکه جامعه ونزوئلا نیز بهای سنگینی میپردازد. افزایش تورم، کمبود دارو و مواد غذایی و سقوط ارزش بولیوار میتواند موج تازهای از مهاجرت را رقم بزند. در چنین شرایطی، واشنگتن از ابزار «فشار اجتماعی» نیز بهره میبرد؛ زیرا میداند نارضایتی داخلی میتواند پایههای مشروعیت مادورو را تضعیف کند. بحران انسانی در مرزهای کلمبیا و برزیل نیز در سالهای اخیر به عنصری سیاسی در معادلات منطقهای تبدیل شده است.
محاسبات دشوار مادورو و متحدانش
در برابر فشارهای فزاینده واشنگتن، دولت مادورو تلاش میکند از متحدان دیرینه خود برای خنثیسازی تحریمها استفاده کند. اما این اتکا دائمی، خطر وابستگی بیشتر به کشورهایی مانند ایران و روسیه را افزایش میدهد؛ کشورهایی که خود با چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیک روبهرو هستند. کاراکاس ناچار است میان ادامه مقاومت و پذیرش امتیازدهی محدود، نوعی تعادل شکننده ایجاد کند. هر انتخاب، پیامدهای سنگینی برای آینده سیاسی ونزوئلا دارد و همین، وضعیت حکومت مادورو را بیش از پیش شکننده میکند.
سخن پایانی
در مجموع، فشار ترامپ بر ونزوئلا میتواند سختتر از دوره قبل باشد. دولت مادورو اینبار با ترکیبی از فشار اقتصادی، انزوای سیاسی، بحران مالی، نارضایتی داخلی و تهدیدهای اطلاعاتی مواجه است. عبور از چنین شرایطی دشوارتر از گذشته خواهد بود و ساختار قدرت در کاراکاس در آزمونی جدی قرار میگیرد.
