پیامدهای بودجه ۱۴۰۵؛ طنین شعارهای بنیادی در قلب بازار تهران

“سردبیر: شاپور –ت”

پیامدهای بودجه ۱۴۰۵ خیلی زودتر از شروع سال جدید، خود را در خیابان‌های پایتخت نشان داد. بازاریان تهران در اعتراض به سقوط ارزش ریال، کرکره مغازه‌های خود را پایین کشیدند. این برنامه مالی دولت، ناامیدی عمیقی را در میان کسبه و تولیدکنندگان ایجاد کرده است. مردم حالا بودجه پیشنهادی را تنها کاغذی بی‌اثر برای حل رکود سنگین بازار می‌دانند. آن‌ها با بستن مغازه‌ها، اعتراض خود را به نبود امنیت اقتصادی فریاد زدند. خبرهای رسیده نشان می‌دهد که اعتراضات از مباحث معیشتی فراتر رفته است. شعارها اکنون ماهیتی بنیادی و ساختاری پیدا کرده‌اند. این وضعیت نشان‌دهنده شکست سیاست‌های پولی جمهوری‌اسلامی در مهار تورم است.

گذار از مطالبات معیشتی به شعارهای بنیادی

در روزهای اخیر، لحن اعتراضات در مرکز شهر تهران تغییر شگرفی داشت. معترضان دیگر تنها به قیمت دلار ۱۴۴ هزار تومانی اعتراض نمی‌کنند. آن‌ها در تجمعات خود، ریشه‌های اصلی ناکارآمدی اقتصادی را هدف قرار داده‌اند. به همین دلیل، شعارهای بنیادی و ریشه‌ای جایگزین خواسته‌های صرفاً صنفی شده است. مردم علت اصلی فقر خود را در ساختارهای کلان سیاسی جستجو می‌کنند. این تغییر رویه، لرزه بر تن تحلیل‌گران وابسته به نهادهای امنیتی انداخته است. آن‌ها نگران پیوند میان خشم گرسنگان و اراده سیاسی معترضان هستند. شعارها حالا مستقیم‌ترین پاسخ به دهه‌ها بی‌انضباطی مالی دولت است. «برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.»

بودجه ۱۴۰۵؛ سندی برای تشدید تنش‌های اجتماعی

بسیاری از کارشناسان معتقدند پیامدهای بودجه ۱۴۰۵ می‌تواند جامعه را به سمت انفجار پیش ببرد. دولت در این لایحه، واقعیت تورم ۵۲ درصدی را نادیده گرفت. افزایش ناچیز حقوق‌ها در برابر جهش هزینه‌ها، خشم عمومی را شعله‌ورتر کرد. بازاریان می‌گویند این بودجه هیچ راهکاری برای خروج از بن‌بست ارزی ندارد. نبود شفافیت در تخصیص ارز، صنایع تولیدی را به مرز نابودی کشانده است. وقتی تولید متوقف شود، بیکاری و فقر به شکلی جهشی افزایش می‌یابد. این سند مالی به جای آرامش، بذر تنش را در میان لایه‌های مختلف جامعه می‌کارد.

بن‌بست دولت میان واقعیت و خشم عمومی

دولت پزشکیان اکنون در سخت‌ترین موقعیت ممکن قرار دارد. از یک سو، توان جبران کسری بودجه عظیم را ندارد. از سوی دیگر، توان تحمل خشم معترضان در کف خیابان رو به پایان است. خبرگزاری‌های امنیتی به جای ارائه راهکار، تنها به هشدار و تهدید روی آورده‌اند. آن‌ها معتقدند مطالبات صنفی به سرعت در حال تبدیل شدن به رفتارهای سیاسی است. اما واقعیت این است که سفره‌های خالی، دیگر جایی برای سکوت باقی نگذاشته‌اند. اگر دولت تعادلی میان واقعیت‌های مالی و خواسته‌های مردم ایجاد نکند، بحران عمیق‌تر می‌شود. سال ۱۴۰۵ احتمالاً سالی پر از چالش‌های بزرگ برای بقای اقتصادی کشور خواهد بود.