دلار ۱۲۶ هزار تومانی و بنزین ۵۰۰۰ تومانی: رکوردشکنی ارزی و خطر تشدید بحران اقتصادی

جهش بی‌سابقه نرخ دلار و عواقب حذف ارز ترجیحی

دلار ۱۲۶ هزار تومانی رکوردی جدید در بازار ارز ایران ثبت کرد. عصر دوشنبه ۱۷ آذر، هر دلار آمریکا با قیمت ۱۲۶ هزار و ۲۰۰ تومان معامله شد. همزمان، قیمت هر سکه طلا از مرز ۱۳۲ میلیون تومان گذشت. این جهش قیمتی در حالی رخ می‌دهد که در سال ۲۰۱۸، پیش از خروج آمریکا از برجام، نرخ دلار حدود ۵۵۰۰ تومان بود. طی تنها هفت سال، بهای دلار تقریباً ۲۳ برابر افزایش یافته است.

رسانه‌های داخلی ایران سیاست‌های اخیر دولت مسعود پزشکیان را عامل این جهش می‌دانند. آزادسازی اقتصادی و حذف ارز ترجیحی، مستقیماً بر بازار تأثیر گذاشته است. خبرگزاری فارس گزارش داد: تصمیم دولت برای مجاز کردن واردکنندگان به تهیه ارز با نرخ آزاد برای اقلام اساسی، کمبود ارز در بازار را تشدید کرد. این کمبود، جهش ناگهانی دلار ۱۲۶ هزار تومانی را در پی داشت.

رکود و تورم افسارگسیخته: اقتصاد در مسیر فروپاشی؟

اقتصاد ایران با خطر جدی رکود مواجه است. برآوردهای بانک جهانی تصویری تیره ارائه می‌دهد. این نهاد پیش‌بینی کرد: اقتصاد کشور در سال ۲۰۲۵ معادل ۱.۷ درصد کوچک‌تر می‌شود. این روند در سال ۲۰۲۶ با شدت بیشتری ادامه می‌یابد و اقتصاد حدود ۲.۸ درصد کوچک‌تر خواهد شد.

افزایش افسارگسیخته تورم بر خطر رکود دامن زده است. بر اساس آمار مرکز آمار ایران، نرخ تورم ماهانه در آبان‌ماه به ۴۸.۶ درصد رسید. احتمالاً این میزان در ماه‌های آینده از ۵۰ درصد عبور کند. این سطح از تورم در چهار سال اخیر بی‌سابقه بوده است.

بنزین سه نرخی و نگرانی از تشدید تورم

همزمان با روند شتابان افزایش تورم، دولت تصمیم خود برای افزایش نرخ سوخت را نهایی کرد. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرد: از روز شنبه ۲۲ آذرماه، قیمت بنزین جایگاهی پنج هزار تومان خواهد بود.

به این ترتیب، بنزین با سه نرخ متفاوت عرضه خواهد شد:

1. ۱۵۰۰ تومان: سهمیه ۶۰ لیتر اول ماهانه.

2. ۳۰۰۰ تومان: سهمیه صد لیتر دوم ماهانه.

3. ۵۰۰۰ تومان: نرخ آزاد برای مصرف بیش از ۱۶۰ لیتر.

سخنگوی دولت مدعی است: ۱۶۰ لیتر سهمیه ماهانه، نیاز ۸۰ درصد مردم را برطرف می‌کند. با این حال، عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت، تأیید کرده است: دست‌کم سه میلیون شهروند ایرانی بیش از یک خودرو دارند. این افراد برای خودروی دوم باید از همان نرخ سوم (۵۰۰۰ تومان) استفاده کنند.

در سراسر جهان، افزایش جزئی قیمت سوخت نیز تورم را بالا می‌برد. کارشناسان هشدار می‌دهند: چنین افزایش قیمتی در کشوری با تورم نزدیک به ۵۰ درصد، تبعات نامشخصی برای اقتصاد ایران دارد. افزایش قیمت سوخت در آبان ۱۳۹۸، اعتراضات گسترده‌ای به دنبال داشت که به شدت سرکوب شد.

«برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.»