افزایش قیمت بنزین

بحران تازه‌ای با آغاز افزایش قیمت بنزین در ایران شکل گرفته است. دولت در مصوبه جدید خود اعلام کرد رانندگانی که بیش از ۱۶۰  لیتر بنزین در ماه مصرف می‌کنند، باید برای هر لیتر اضافه پنج هزار تومان بپردازند. این تصمیم از نیمه آذر اجرا می‌شود و موجی از نگرانی و نارضایتی ایجاد کرده است. بسیاری می‌گویند دولت با این روش، افزایش قیمت را آهسته و تدریجی جا می‌اندازد و فشار را قدم‌به‌قدم بیشتر می‌کند.

ساختار جدید سهمیه و پرداخت

طبق مصوبه هیئت دولت، سهمیه ۶۰ لیتر نخست همچنان لیتری ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد. سهمیه ۱۰۰ لیتر بعدی نیز مانند قبل با قیمت سه هزار تومان عرضه می‌شود. اما مصرف مازاد بر ۱۶۰ لیتر ماهانه، رانندگان را وارد زمینۀ هزینه‌های سنگین می‌کند.

با این حال، روند پرداخت ساده نیست. دولت اعلام کرده استفاده از سهمیه‌های اول و دوم فقط با کارت سوخت شخصی امکان‌پذیر است. دولت همچنین سهمیه‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی خودروهای نوشماره داخلی، خودروهای وارداتی و خودروهای مناطق آزاد را حذف می‌کند. به گفته وزیر نفت، خودروهای نوشماره، همان خودروهای صفر کیلومتر با پلاک جدید هستند.

فشار اقتصادی و پیام‌های سیاسی

تصمیم جدید در زمانی مطرح شد که دولت زیر فشار سنگین برای کاهش یارانه سوخت قرار دارد. اقتصاد ایران در سال‌های اخیر زیر بار سوءمدیریت، فساد گسترده و تحریم‌های شدید بین‌المللی فرسوده شده است.

رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان نیز ماه گذشته تأکید کرد که «بنزین باید گران‌تر شود» اما تصمیم‌گیری دربارۀ آن ساده نیست. او گفت دولت باید هزاران متغیر اقتصادی و اجتماعی را بررسی کند.

حافظه جمعی و سایه آبان ۹۸

آخرین بار که دولت قیمت بنزین را افزایش داد، کشور وارد یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های امنیتی دهه‌های اخیر شد. در آبان ۱۳۹۸، افزایش ناگهانی ۲۰۰ درصدی قیمت بنزین موجی از اعتراضات خشونت‌بار در تهران و شهرهای متعدد ایجاد کرد. معترضان پمپ‌بنزین‌ها را آتش زدند، به کلانتری‌ها حمله کردند و بسیاری از مغازه‌ها تخریب شدند.

نیروهای امنیتی حداقل ۳۲۴ نفر را با شلیک مستقیم کشتند و هزاران نفر را بازداشت کردند. اینترنت نیز حدود یک هفته تحت محدودیت شدید قرار گرفت.

تکرار همان الگو با شیبی آرام‌تر

کارشناسان می‌گویند دولت بار دیگر همان الگوی گذشته را اجرا می‌کند، اما این بار با شیبی کند. ابتدا سهمیه‌ها کاهش می‌یابد، سپس قیمت سهمیه‌ای حذف می‌شود و در نهایت مردم به پرداخت ارقام جدید عادت می‌کنند. بسیاری معتقدند این سیاست، فشار زندگی را هر ماه سنگین‌تر می‌کند، بدون آنکه دولت راهکاری برای بهبود درآمد شهروندان ارائه دهد.

«برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.»