فارسی
اخراج سفیر ایران از لبنان شوک سیاسی بزرگی را در چهارمین روز از فروردین ۱۴۰۵ رقم زد. وزارت خارجه لبنان رسماً محمدرضا شیبانی، فرستاده منصوب جمهوری اسلامی، را «عنصر نامطلوب» اعلام کرد. بیروت با احضار کاردار ایران، ابطال استوارنامه سفیر را به اطلاع مقامات تهران رساند. طبق این تصمیم قاطع، شیبانی تنها تا نهم فروردین برای خروج از خاک لبنان مهلت دارد. دولت لبنان همچنین احمد سویدان، سفیر خود در تهران، را برای رایزنیهای فوری فراخواند.
مقامات لبنانی علت این اقدام بیسابقه را نقض آشکار عرفهای دیپلماتیک توسط جمهوری اسلامی دانستند. این تنش دیپلماتیک در حالی رخ میدهد که منطقه در میانهی یکی از سنگینترین جنگهای تاریخ خود قرار دارد. شیبانی پیش از این سوابق گستردهای در مدیریت پروندههای سوریه و گروههای فلسطینی داشته است. اکنون خروج او از بیروت، نشاندهنده تغییر جدی در موازنه قدرت در دولت لبنان است.
«با PhoenixQ در جریان دقیقترین و تازهترین اخبار قرار بگیرید.»
انتصاب محمدباقر ذوالقدر به دبیری شورای عالی امنیت ملی
همزمان با بحران دیپلماتیک در لبنان، تغییرات ساختاری مهمی در سطوح عالی امنیتی ایران رخ داد. مسعود پزشکیان با تایید رهبر جمهوری اسلامی، محمدباقر ذوالقدر را به سمت دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب کرد. ذوالقدر جایگزین علی لاریجانی میشود که در اواخر اسفند ماه طی حمله هوایی اسرائیل کشته شد.
مهدی طباطبایی، معاون اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور، این خبر را روز سهشنبه در شبکه اجتماعی ایکس تایید کرد. ذوالقدر از فرماندهان ارشد و باسابقه سپاه پاسداران است که پیشتر جانشین فرمانده کل این نهاد بود. او همچنین تجربیات مدیریتی در وزارت کشور، قوه قضائیه و مجمع تشخیص مصلحت نظام را در کارنامه دارد. انتصاب یک چهره نظامی ارشد به این مقام، حکایت از رویکرد تدافعیتر نظام در شرایط جنگی فعلی دارد. شورای عالی امنیت ملی اکنون تحت فرماندهی یکی از استراتژیستهای قدیمی سپاه قرار گرفته است.
پیامدهای دیپلماتیک و انزوای منطقهای رژیم
موضوع اخراج سفیر ایران از لبنان را میتوان تیر خلاصی بر نفوذ سنتی تهران در بیروت قلمداد کرد. لبنان همواره پایگاه استراتژیک جمهوری اسلامی در خاورمیانه بود اما اکنون ورق به کلی برگشته است. فراخواندن سفیر لبنان از تهران نشاندهنده عمق شکاف ایجاد شده در روابط دوجانبه است. تحلیلگران بر این باورند که فشارهای بینالمللی و حملات سنگین اسرائیل، دولت لبنان را به سمت دوری از تهران سوق داد.
نقض اصول دیپلماتیک که در بیانیه وزارت خارجه لبنان آمده، احتمالاً به دخالتهای امنیتی فراتر از عرف مربوط است. تا این لحظه دستگاه دیپلماسی ایران واکنش رسمی و علنی به این تحقیر دیپلماتیک نشان نداده است. انزوای فزاینده جمهوری اسلامی حتی در میان متحدان سنتی، چالشهای جدیدی برای دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی ایجاد میکند. ذوالقدر در نخستین روزهای کاری خود باید با فروپاشی زنجیره دیپلماتیک رژیم در منطقه دست و پنجه نرم کند.
آرایش جنگی پایتخت و مدیریت بحرانهای پیاپی
با ورود محمدباقر ذوالقدر به شورای عالی امنیت ملی، انتظار میرود سیاستهای دفاعی جمهوری اسلامی سختگیرانهتر شود. او به عنوان یک مهره کلیدی در سپاه، اشراف کاملی بر توانمندیهای موشکی و پهپادی ایران دارد. با این حال، اخراج سفیر ایران از لبنان ضربهای است که با ابزارهای نظامی به راحتی جبران نمیشود. پایتخت ایران این روزها تحت حملات مداوم هوایی است و ساختار مدیریتی کشور در وضعیت اضطراری قرار دارد. از دست دادن نفوذ سیاسی در لبنان،
همزمان با کشته شدن مهرههای تاثیرگذاری چون علی لاریجانی، فشار را بر هسته مرکزی قدرت دوچندان میکند. جهان اکنون منتظر است تا ببیند دبیر جدید سهشنبهها چگونه با پروندههای داغ منطقهای برخورد خواهد کرد. آیا ذوالقدر میتواند شکافهای امنیتی و دیپلماتیک ایجاد شده را ترمیم کند یا جمهوری اسلامی به سوی انزوای مطلق پیش میرود؟ نوروز ۱۴۰۵ برای دولتمردان تهران، به جای جشن، با طعم تلخ شکستهای دیپلماتیک و تغییرات اجباری همراه شده است.
