ضرورت برگزاری رفراندم در جمهوری اسلامی

در شبکه های اجتماعی  به‌خصوص در بین برخی از پژوهشگران امور اجتماعی در مورد رفراندوم در جمهوری اسلامی بحث جدی مطرح شده که آیا برگزاری رفراندوم در جمهوری اسلامی امکان پذیر است یا نیست؟

برخی از پژوهشگران معتقدند که برگزاری رفراندوم امکان پذیر نیست با این استدلال که هیچ نظام دیکتاتوری در دنیا برگزاری رفراندوم برای خود براندازی را اجازه نمی‌دهد …

این گفتار جای بحث بسیار دارد، نویسنده این مقاله سعی کرده است این گفتار را مورد نقد و بررسی قرار دهد:

بسیاری از نظام‌ها در گذشته یا براساس پادشاهی یا سلطنتی بودند یا در قرون وسطی بر اساس دین و مذهب اداره می‌شدند، نظام‌های سیاسی هم بودند که بر اساس ایدئولوژیک (فاشیسم، نازیسم و کمونیسم) اداره می‌شدند، البته همگی آنها یا محو شدند یا تغییر ماهیت دادند . بعضی به لحاظ محتوا نظام پادشاهی هستند اما به صورت پارلمانی اداره می‌شوند  و بعضی هم نظام شان جمهوری است اما به صورت پادشاهی اداره می شوند.

بنابر آمار سازمان ملل متحد 9 کشور از 15 کشوری که دارای بهترین شرایط زندگی در دنیا هستند با حکومت پادشاهی مشروطه اداره می شوند که عبارتند از: ژاپن، انگلستان، استرالیا، کانادا، بلژیک، هلند ،دانمارک، سوئد و نروژ.

این طور می‌شود گفت که پشت آن نظام‌ها یک نظام دیگری بود بنام نظام‌های مبتنی بر دموکراسی و قانون.  توماس پین فیلسوف و متفکر انگلیسی در قرن 18 میلادی معتقد به قانون بود و می گفت  فراتر از قانون نداریم.

تعریف دموکراسی به زبان ساده: حکومت مردم بر مردم یا به عبارت بهتر حکومت اکثریت بر اقلیت اما با احترام متقابل به حقوق اقلیت .

به همین خاطر مردم کشورها برای رسیدن به این دموکراسی مبارزه کرده‌اند که فقط برخی از این کشورها موفق شده‌اند. در پس نظام‌های مبتنی بر دموکراسی واقعی مسئله‌ای وجود ندارد؛ اگر نقدی داشته باشند بر اساس رای دادن در یک سیستم انتخاباتی آزاد به حزب مورد نظر خود با ارائه برنامه‌هایش رای می‌دهند و اگر این حزب موفق به اجرای برنامه هایش نشود، در دور بعدی حزب رقیب رای می‌آورد.

هرچند دموکراسی کامل‌ترین نظام نیست اما بهترین نوع نظامی است که نوع بشر به آن دست یافته است.

بسیاری از نظام‌های سیاسی در طول تاریخ از میان رفتند و جای آن ها را نظام‌های دموکراسی مبتنی بر قانون گرفته‌اند .

جمهوری اسلامی ایران:

در نظام جمهوری اسلامی که مبتنی بر احکام اسلامی و شریعت است و بیشتر آنها قرون وسطایی است  تا قوانین مدرن امروزه در واقع بر اساس ساختار ایدئولوژیک ایجاد شده است . می شود گفت این نظام نمی تواند نظر اکثر جامعه را محقق کند و اکثریت جامعه نظر متفاوتی با حاکمیت دارند. باید مکانیسم مشخصی برای عوض کردن نظام حاکم وجود داشته باشد. اما از آن جا که نظام حاکم دیدگاه گروه خاصی را نمایندگی می‌کند و با  این حربه که خود را نماینده الله بر روی زمین می داند، اجازه تغییر نظام را نمی‌دهد؛ برخلاف کشورهای توسعه یافته که مبتنی بر دموکراسی و حکومت قانون هستند و هر 4 یا 5 سال یکبار می توانند با تغییر از حزب حاکم به حزب دیگر شرایط جامعه را تغییر دهند.

نظام‌های مبتنی بر قانون، دولت در سایه ندارند، اما در نظام جمهوری اسلامی حکومت در سایه وجود دارد به همین دلیل مردم درخواست رفراندوم دارند، به‌عبارتی مردم این حق را دارند که بر اساس رفراندوم نظام خودشان را به صورت صلح آمیز تغییر بدهند و در غیر این صورت باید با حرکت های خشونت آمیز در مقابل نظام قرار بگیرند .

در جمهوری اسلامی اکنون با شرایط بوجود آمده نیاز به رفراندوم به‌شدت احساس می‌شود، در این برهه از زمان حتی با رجوع به سخنان بنیان گذار جمهوری اسلامی (خمینی) که گفته بود: (فرض که شاه آدم خوب و خدمتگزاری‌ست ولی وقتی که مردم این خدمتگزار را نمی خواهند و با راهپیمایی‌های خود نشان دادند که این خدمتگزار را نمی خواهند … ما نمی خواهیم که این بشر زندگی ما را بهشت برین کند ….) باید خیلی سریع رفراندوم برگزار شود امروز ما نمی  خواهیم که آنها (جمهوری اسلامی) ما را به بهشت ببرند …

پس بر این دو اساس ذکر شده، نظام می تواند خود براندازی کند زیرا پس از فروپاشی این نظام (جمهوری اسلامی) نظامهای بهتری هست که می شود آن را انتخاب کرد؛ و در حقیقت این نسل‌های امروز(زد) است که می خواهند نظام مورد نظر خودشان را تعیین و انتخاب کنند و در جمهوری اسلامی پس از به دست نیاوردن آراء کنار بروند؛ به قولی خود براندازی کنند.

علی نظری نفوتی

تحلیلگر و پژوهشگر مطالعات بین المللی