فارسی
«آتشبس غزه» در کانون نشست امسال «دوحه فورِم» قرار گرفت. نخستوزیر قطر اعلام کرد که منطقه اکنون در لحظهای حیاتی قرار دارد. او گفت آتشبس پایدار تنها زمانی شکل میگیرد که ارتش اسرائیل به طور کامل از نوار غزه عقبنشینی کند. این موضع قطر بار دیگر نقش محوری این کشور را در میانجیگری جنگ غزه برجسته کرد.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی در سخنرانی خود تأکید کرد که بازگشت ثبات به غزه نیاز فوری مردم فلسطین است و بدون خروج نیروهای اسرائیلی، هیچ طرح سیاسی موفق نخواهد شد. او همچنین یادآوری کرد که قطر در کنار آمریکا و مصر، دو ماه پیش مسیر توافق آتشبس موقت را باز کرد؛ توافقی که به جنگ دو ساله میان اسرائیل و حماس تنها برای مدتی کوتاه پایان داد.
پیشینه تنشها و نقش حماس
در پنجم اکتبر ۲۰۲۳ حمله غافلگیرانه حماس به خاک اسرائیل آغازگر دور تازهای از خشونت شد. این حمله باعث شد اسرائیل عملیات نظامی گستردهای را آغاز کند؛ عملیاتی که طبق آمارهای موجود، جان بیش از ۱۲۰۰ اسرائیلی و بیش از ۷۰ هزار فلسطینی را گرفته است. قطر بار دیگر یادآوری کرد که حل بحران تنها از مسیر گفتوگو و عقبنشینی کامل اسرائیل ممکن است.
طرح بینالمللی برای غزه
حدود سه هفته پیش، شورای امنیت سازمان ملل طرح پیشنهادی دونالد ترامپ برای غزه را تصویب کرد. این طرح راهی به سوی تشکیل کشور مستقل فلسطین ترسیم میکند و استقرار نیروی بینالمللی را الزامی میداند.
اما مرحله دوم این طرح، پیش از هر اقدامی، نیازمند عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از غزه است. همین موضوع به چالش اصلی مذاکرات تبدیل شده است.
جایگاه ترکیه در معادله جدید
در نشست دوحه، وزیر خارجه ترکیه نیز درباره جزئیات این نیروی بینالمللی صحبت کرد. هاکان فیدان گفت گفتوگوها درباره ساختار فرماندهی این نیرو ادامه دارد. او تصریح کرد مهمترین هدف، جدا کردن فلسطینیها از اسرائیلیها است تا امکان آغاز روند سیاسی فراهم شود. ترکیه بارها اعلام کرده که میخواهد در این نیروی بینالمللی حضور داشته باشد. با این حال بنیامین نتانیاهو پیشتر گفته بود اسرائیل اجازه حضور نیروهای امنیتی ترکیه را در غزه نمیدهد. این اختلاف نشان میدهد که روابط دو کشور، که زمانی گرم بود, اکنون به پایینترین سطح چند سال اخیر رسیده است.
مسیر دشوار تا آتشبس پایدار
قطر و ترکیه هر دو تأکید دارند که راهحل واقعی تنها از مسیر خروج نیروهای اسرائیلی و ایجاد سازوکارهای نظارتی بینالمللی عبور میکند.
با توجه به پیچیدگیهای سیاسی و امنیتی، به نظر میرسد پرونده آتشبس غزه همچنان در برابر موانع جدی قرار دارد.
