تهران تجارت مرزی با پاکستان را موقتاً متوقف کرد

ایران تردد و مراودات مرزی با پاکستان را به صورت موقت متوقف کرده است. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، روز شنبه ۲۵ مهر این خبر را تأیید کرد. او دلیل این توقف را «مشکلات فنی و لزوم اتخاذ تدابیر احتیاطی» اعلام نمود. این گزارش به موضوع توقف تجارت مرزی ایران و پاکستان می‌پردازد.

بقائی جزئیات بیشتری درباره ماهیت این مشکلات ارائه نداد. با این حال، وعده داد که موضوع پس از مشورت میان مقام‌های دو کشور «در اسرع وقت» حل خواهد شد. همچنین، توقف تجارت مرزی ایران و پاکستان از محورهای اصلی این گزارش است.

برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.

بسته شدن گذرگاه ریمدان–گبد

خبرگزاری صداوسیمای جمهوری اسلامی روز شنبه گزارش داد که طرف پاکستانی گذرگاه مرزی ریمدان–گبد در استان سیستان و بلوچستان را بسته است. این گزارش به نقل از سید حسین حسینی، مدیرکل دفتر ترانزیت سازمان راهداری، منتشر شد.

حسینی تأکید کرد که تردد مسافران از این گذرگاه همچنان برقرار است. او افزود که رایزنی‌ها برای رفع مشکل و بازگشایی مرز ادامه دارد.

در همین حال، پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران، اعلام کرد که مرز مشترک دو کشور برای تجارت زمینی بسته نشده است. او همچنین انتشار نامه‌ای درباره تعطیلی یکی از گذرگاه‌های مرزی را تکذیب کرد و آن را جعلی خواند.

مشکلات بانکی؛ ریشه اصلی اختلال تجاری

سنندجی در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر توضیح داد که صادرکنندگان ایرانی و واردکنندگان پاکستانی با مشکلات بانکی روبه‌رو شده‌اند. واردکنندگان پاکستانی برای خرید کالا از ایران باید اطلاعات محموله‌های خود را از طریق سامانه واردات و شبکه بانکی پاکستان ثبت کنند. تحریم بانک‌های ایرانی این فرایند را دشوار کرده است.

او هشدار داد که اگر محدودیت‌های بانکی ادامه یابد، صادرات ایران به پاکستان عملاً متوقف خواهد شد. در عین حال، سنندجی گفت واردات کالا از پاکستان به ایران همچنان امکان‌پذیر است. با این حال، ادامه این روند به میزان همکاری طرف پاکستانی بستگی دارد.

هشدار تازه وزارت خزانه‌داری آمریکا

اختلال در تجارت زمینی ایران و پاکستان در حالی گزارش می‌شود که وزارت خزانه‌داری آمریکا اخیراً هشدار جدیدی صادر کرده است. این هشدار در ۱۳ مهرماه منتشر شد.

وزارت خزانه‌داری اعلام کرد بانک‌ها و مؤسسات مالی خارجی که با نهادهای مالی تحریم‌شده ایران معامله می‌کنند، ممکن است بدون اخطار قبلی هدف تحریم‌های واشینگتن قرار گیرند. از این رو، از این مؤسسات خواسته شد روابط خود با نهادهای مالی ایران را فوراً متوقف کنند.

دولت دونالد ترامپ از شهریور امسال اجرای طرحی با عنوان «طرد اقتصادی» را برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی آغاز کرده است. هنوز مشخص نیست مشکلات اخیر تجارت ایران و پاکستان مستقیماً ناشی از این هشدار است یا نه. با این وجود، تشدید فشار آمریکا بر شبکه بانکی ایران می‌تواند انجام معاملات تجاری با جمهوری اسلامی را دشوارتر کند.

روایت روزنامه پاکستانی «نیشن»

روزنامه پاکستانی «نیشن» روز شنبه ۲۵ مهر، به نقل از «منابع رسمی» گزارش داد که ایران و پاکستان با هماهنگی یکدیگر محدودیت‌های امنیتی موقتی در مرز مشترک اعمال کرده‌اند. این روزنامه منابع خود را مشخص نکرد.

این منابع ناشناس مدعی شدند که هدف از این اقدامات مقابله با فعالیت گروه‌های مسلح و قاچاق بوده است. همچنین ادعا کردند که گزارش‌های مربوط به بسته شدن کامل مرز صحت ندارد.

با این حال، روزنامه نیشن هیچ تأییدیه مستقلی برای این ادعاها ارائه نداد. مشخص نشد که آیا محدودیت‌های اعمال‌شده شامل توقف تردد کامیون‌های تجاری در گذرگاه ریمدان–گبد نیز می‌شود یا نه.

تا زمان انتشار این گزارش، مقام‌های پاکستان توضیح رسمی درباره علت بسته شدن این گذرگاه ارائه نکرده‌اند. ارتباط احتمالی این اقدام با تحریم‌های بانکی ایران نیز از سوی اسلام‌آباد تأیید یا رد نشده است.

پیشینه فشار آمریکا بر همکاری اقتصادی ایران و پاکستان

پاکستان که متحد ایالات متحده در غرب آسیا به شمار می‌رود، پیش‌تر نیز برای همکاری‌های اقتصادی با ایران تحت فشار واشینگتن قرار گرفته بود. یکی از نمونه‌های بارز این فشارها، پروژه خط لوله گاز ایران–پاکستان است که به «خط لوله صلح» شهرت دارد.

این خط لوله قرار بود گاز طبیعی را از ایران به پاکستان برساند. ایران مدعی است که ساخت ۹۰۰ کیلومتر از این خط لوله را در سمت خود تا سال ۲۰۱۱ به پایان رسانده است. اما ساخت‌وساز در سمت پاکستان هرگز آغاز نشد.

دولت جو بایدن در فروردین ۱۴۰۳ اعلام کرد که از ادامه این پروژه حمایت نمی‌کند. در همین راستا، نسبت به تجارت با تهران که خطر تحریم‌های واشینگتن را به همراه دارد، هشدار داد.

از سوی دیگر، پاکستان پس از جنگ ۴۰ روزه به میانجی اصلی مذاکرات صلح میان ایران و آمریکا تبدیل شد. توافقی که در خرداد ماه میان دو طرف امضا شد، «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد» نام گرفت. این تفاهم‌نامه در ۲۸ خرداد به امضای رؤسای جمهور ایران و آمریکا رسید.

در نهایت، کمتر از سه هفته پس از امضا، این تفاهم‌نامه عملاً فروپاشید. دلیل آن حملات ایران به سه کشتی تجاری در تنگه هرمز بود.