فارسی
وزارت خزانه‌داری آمریکا در دور تازه‌ای از تحریم‌های مرتبط با ایران، دو بانک فراساحلی وابسته به بانک ملت و بانک شهر را تحریم کرد. همچنین چند صرافی، شرکت تجاری و شماری از افراد نیز در این فهرست قرار گرفتند. این افراد به همکاری در انتقال درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی متهم شده‌اند. این گزارش به موضوع تحریم بانک‌ها و واسطه‌های نفتی ایران می‌پردازد.
این وزارتخانه روز پنجشنبه، ۲۳ مهر، اعلام کرد که این اقدامات بخشی از عملیات موسوم به «طرد اقتصادی» است. هدف این عملیات، قطع دسترسی جمهوری اسلامی به شبکه‌های مالی بین‌المللی و جلوگیری از انتقال درآمدهای نفتی ایران عنوان شده است. همچنین، تحریم بانک‌ها و واسطه‌های نفتی ایران از محورهای اصلی این گزارش است.
برای پیگیری لحظه‌به‌لحظه مهم‌ترین رویدادها، ما را در سایت PhoenixQ و شبکه‌های اجتماعی سابسکرایب و دنبال کنید.
هدف قرار گرفتن بانک‌های فراساحلی ایران
بر اساس اطلاعیهٔ وزارت خزانه‌داری، مجموعهٔ تازهٔ تحریم‌ها شبکه‌ای از بانک‌ها، صرافی‌ها و شرکت‌های پوششی را هدف قرار می‌دهد. واشینگتن ادعا می‌کند این شبکه با جابه‌جایی صدها میلیون دلار از طریق کشورهای خاورمیانه و آسیا، به جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریم‌ها کمک کرده است.
یکی از بخش‌های مهم این تحریم‌ها، قرار گرفتن دو مؤسسهٔ بانکی ایرانی در فهرست آمریکاست. «شرکت بانک بین‌المللی جزیره» وابسته به بانک ملت و «شرکت بانک بین‌المللی برون‌مرزی چابهار» مرتبط با بانک شهر معرفی شده‌اند.
به گفتهٔ وزارت خزانه‌داری آمریکا، این بانک‌ها با تأیید بانک مرکزی جمهوری اسلامی و شورای عالی امنیت ملی مجوز فعالیت ارزی در مناطق آزاد تجاری را دریافت کرده‌اند. واشینگتن می‌گوید از این بانک‌ها برای انجام تراکنش‌های مالی با هدف دور زدن تحریم‌ها استفاده می‌شود.
تحریم واسطهٔ عمدهٔ فروش نفت ایران
در بخش دیگری از تحریم‌های تازه، نام سید روح‌الله رضوی دیده می‌شود. او از واسطه‌های فروش نفت ایران است و در دبی اقامت دارد.
وزارت خزانه‌داری آمریکا او را داماد یکی از رهبران جبههٔ پایداری معرفی کرده است. همچنین گفته است رضوی از افراد اصلی مورد اعتماد حکومت ایران برای فروش نفت و بازگرداندن درآمدهای آن به کشور بوده است.
بر اساس این اطلاعیه، رضوی پیش از اعمال محاصرهٔ آمریکا بر صادرات نفت ایران، مسئولیت انتقال ماهانهٔ میلیون‌ها بشکه نفت را به نمایندگی از شرکت ملی نفت ایران و شرکت تابعهٔ آن، نیکو، بر عهده داشته است.
وزارت خزانه‌داری همچنین می‌گوید رضوی با سید نعیمعی بدرالدین موسوی همکاری نزدیک داشته است. آمریکا موسوی را از تأمین‌کنندگان مالی حزب‌الله لبنان و تسهیل‌کنندگان فعالیت نیروی قدس سپاه پاسداران معرفی و پیش‌تر تحریم کرده بود.
به ادعای این وزارتخانه، شبکهٔ تحت مدیریت رضوی درآمد حاصل از فروش نفت را از طریق شرکت‌های پوششی ابتدا به هنگ‌کنگ منتقل می‌کرده است. پس از آن، این درآمدها به امارات متحده عربی و ترکیه انتقال می‌یافته‌اند.
در مرحلهٔ بعد، این درآمدها به طلا و پول نقد تبدیل می‌شده‌اند. سپس با استفاده از پروازهای شرکت هواپیمایی ماهان به ایران یا به شبکه‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در دیگر کشورها منتقل می‌شده‌اند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا افزون بر شخص رضوی، دو شرکت ایرانی «تجارت‌گستر اطلس پارسیان کیش» و «فرزانگان انرژی پارس» را نیز به دلیل ارتباط با او تحریم کرده است. به گفتهٔ این وزارتخانه، شرکت فرزانگان انرژی پارس در حال توسعهٔ پالایشگاه میعانات گازی فرزانگان در استان بوشهر است.
نام روح‌الله رضوی در هفته‌های اخیر در رسانه‌های داخل ایران نیز مطرح شده است. این رسانه‌ها در ارتباط با پروندهٔ جنجالی «تراستی‌های نفتی» از او یاد کرده‌اند. برخی رسانه‌های نزدیک به حکومت فاش کردند که فروش ۸۰ میلیون بشکه نفت به چهار واسطه، شامل روح‌الله رضوی، حسین شمخانی، محمدهادی مؤمنین و علی بایندریان، واگذار شده است. ارقامی در حدود ۵۷۶ تا ۶۸۰ میلیون دلار در فرآیند معاملات آن‌ها به عنوان تخفیف یا ابهام مالی ثبت شده است.
شبکهٔ صرافی‌ها و انتقال صدها میلیون دلار
بخش دیگری از تحریم‌های جدید آمریکا متوجه شبکه‌ای از صرافی‌ها و شرکت‌های تجاری است. این شبکه به فروش نفت و جابه‌جایی ارز متهم شده است.
وزارت خزانه‌داری آمریکا می‌گوید شرکت «فاراب سروش قشم»، وابسته به بانک شهر، تراکنش‌های مالی شرکت ملی نفت ایران را مدیریت کرده است. این شرکت از کارشناسان ارزی و شرکت‌های ثبت‌شده در هنگ‌کنگ و امارات برای این کار استفاده کرده است.
هفت کارمند این شرکت نیز به دلیل مشارکت در عملیات ارزی این شبکه تحریم شده‌اند. نام آن‌ها عبارت است از: ژیلا محمدی، میلاد کاتبی، امیر ثابتی، نازنین برجی، فاطمه واثقی معراجی، آزاده عبدالعلی‌پور و فرزاد اللهیار.
همچنین یک شرکت به نام «الیت‌اسفیر تریدینگ» مستقر در هنگ‌کنگ نیز به فهرست تحریم‌ها افزوده شده است. این شرکت در انتقال پول از طریق این شبکه نقش داشته است.
در بخش دیگری از اطلاعیه، نام سه مجموعهٔ صرافی در ایران آمده است: صرافی حسینی پارسا، صرافی نجف‌زاده و صرافی جلالی. به گفتهٔ وزارت خزانه‌داری، صرافی نجف‌زاده صدها میلیون دلار تراکنش مالی برای مؤسسات مرتبط با شبکهٔ بانکی جمهوری اسلامی، از جمله نهادهای وابسته به بانک ملت، انجام داده است.
از سوی دیگر، صرافی جلالی به تسهیل انتقال ده‌ها میلیون دلار برای شبکه‌های مالی غیررسمی مرتبط با ایران متهم شده است. افزون بر این، صادق باوی نیز از دیگر افراد تحریم‌شده است. وزارت خزانه‌داری او را تسهیل‌کنندهٔ فعالیت نیروی قدس سپاه پاسداران و پول‌شویی معرفی کرده و گفته است در خرید تسلیحات برای ایران نقش داشته است.
از بانک عراقی تا بانک کوبایی
در مجموعهٔ تازهٔ تحریم‌ها، بانک بین‌المللی توسعه برای سرمایه‌گذاری و تأمین مالی عراق نیز هدف قرار گرفته است. وزارت خزانه‌داری آمریکا می‌گوید این بانک با فراهم کردن دسترسی جمهوری اسلامی به دلار و انتقال درآمدهای مالی به ایران، به دور زدن تحریم‌ها کمک کرده است.
هم‌زمان، وزارت خارجهٔ آمریکا یک بانک کوبایی به نام «بانکو اینترناسیونال د کومرسیو» را تحریم کرده است. بر اساس اعلام وزارت خزانه‌داری، این بانک دست‌کم از سال ۲۰۲۲ به بانک کارآفرین ایران که پیش‌تر تحت تحریم‌های آمریکا قرار گرفته بود، خدمات مالی ارائه کرده است.
این اقدام در چارچوب تحریم‌های مربوط به بخش خدمات مالی کوبا صورت گرفته است. از نظر حقوقی، این تحریم جدا از تحریم‌های اعمال‌شده علیه شبکهٔ مالی ایران است.
ادامهٔ فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی
وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده است که اموال و دارایی‌های اشخاص و نهادهای تحریم‌شده که در آمریکا قرار دارند مسدود می‌شوند. انجام معاملات مالی با آن‌ها نیز جز در موارد دارای مجوز یا معافیت قانونی ممنوع است.
عملیات موسوم به «طرد اقتصادی» روز دوم شهریورماه از سوی اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام شد. هدف آن شناسایی و قطع مسیرهای باقی‌ماندهٔ تأمین منابع مالی جمهوری اسلامی عنوان شده است.
بسنت در واکنش به تحریم‌های تازه گفت که فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی افزایش خواهد یافت. او افزود که وزارت خزانه‌داری تا زمانی که مسیرهای تأمین مالی فعالیت‌های نظامی حکومت ایران قطع نشده باشد، به این اقدامات ادامه خواهد داد.
در نهایت، این دور تازهٔ تحریم‌ها در شرایطی اعلام شده که محاصرهٔ دریایی ایران هنوز جریان دارد. واشینگتن و تهران همچنان دربارهٔ پیشنهادهای مربوط به پایان جنگ و ازسرگیری مذاکرات اختلاف دارند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز بار دیگر احتمال حملات نظامی تازه به تأسیسات هسته‌ای ایران را مطرح کرده است.
